Trong bối cảnh trí tuệ nhân tạo (AI) đang phát triển mạnh mẽ và trở thành hạt nhân của nền kinh tế số, vấn đề an toàn không gian mạng đang đặt ra những thách thức chưa từng có. AI không chỉ là động lực thúc đẩy đổi mới sáng tạo và tối ưu hóa vận hành, mà còn vô tình tạo ra những kẽ hở bảo mật mới khi hệ thống dữ liệu ngày càng trở nên kết nối và phức tạp.
Tại Việt Nam, hành lang pháp lý về an ninh mạng và AI đang được hoàn thiện với Luật An ninh mạng, Chiến lược AI đến năm 2030 và các định hướng quản lý mới, nhấn mạnh yêu cầu an toàn, minh bạch và trách nhiệm giải trình trong toàn bộ vòng đời công nghệ, đặc biệt khi AI trở thành một phần quan trọng của hạ tầng số quốc gia.
Phát biểu khai mạc Hội thảo, Đại tá, TS. Nguyễn Hồng Quân – Phó Cục trưởng Cục An ninh mạng và Phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao (Bộ Công an), Trưởng Ban An ninh dữ liệu và Bảo vệ dữ liệu cá nhân, Hiệp hội An ninh mạng quốc gia nhận định, ở góc độ bảo đảm an ninh quốc gia, AI hiện đang đặt ra nhiều thách thức chiến lược. Đó là vấn đề bảo vệ chủ quyền dữ liệu, vấn đề phụ thuộc vào các nền tảng và công nghệ nước ngoài, cũng như yêu cầu bảo vệ chính các hệ thống AI, vốn đang trở thành mục tiêu tấn công mới.
Đại tá Nguyễn Hồng Quân nhấn mạnh: “AI không chỉ là công cụ, mà đang trở thành một yếu tố định hình lại không gian an ninh mạng và an ninh quốc gia. Việc chủ động nắm bắt, làm chủ và bảo đảm an toàn cho các công nghệ AI sẽ là yếu tố quyết định đối với sự phát triển bền vững và an toàn của mỗi quốc gia trong tương lai”.
Trao đổi tại Hội thảo, ông Phạm Tiến Dũng - Phó Thống đốc Ngân hàng Nhà nước, Phó Chủ tịch Hiệp hội An ninh mạng quốc gia khẳng định, Việt Nam đang đứng trước cơ hội lớn để bứt phá trong kỷ nguyên số. Tuy nhiên, để tận dụng được cơ hội đó, chúng ta cần một nền tảng an ninh mạng vững chắc, nơi đổi mới sáng tạo đi cùng với an ninh, an toàn, phát triển luôn gắn liền với kiểm soát rủi ro.
Ông Dũng phân tích, các phương pháp an ninh bảo mật truyền thống đang bộc lộ những hạn chế trước các mối đe dọa thế hệ mới. Điều này đặt ra yêu cầu tiếp cận theo hướng song hành: Một mặt, AI cần được thiết kế, triển khai và vận hành theo hướng an toàn, tin cậy và có kiểm soát; mặt khác, AI cũng cần được khai thác như một công cụ để nâng cao năng lực phòng thủ không gian mạng.
“Việc xây dựng hệ sinh thái AI không chỉ dừng ở khía cạnh công nghệ, mà còn đòi hỏi từ quản trị dữ liệu, quản trị rủi ro, bảo đảm an ninh mạng ngay từ giai đoạn đầu thiết kế hệ thống và xuyên suốt toàn bộ quá trình sử dụng và vận hành” – Phó Chủ tịch Hiệp hội An ninh mạng quốc gia nói.
Tại Hội thảo, bà Ruma Balasubramanian - Chủ tịch Check Point Software Technologies khu vực Châu Á - Thái Bình Dương và Nhật Bản chia sẻ: “AI đang tái định hình cả sự đổi mới trong kinh doanh lẫn các rủi ro mạng”.
Theo bà Ruma Balasubramanian, phương pháp bảo mật AI của Check Point tập trung vào hiển thị, quản trị và phòng ngừa trên toàn bộ hệ sinh thái AI. Với các doanh nghiệp đang quan tâm đến việc xây dựng hạ tầng AI riêng nhằm đáp ứng yêu cầu về chủ quyền dữ liệu, Check Point đề xuất cách tiếp cận thông qua mô hình “AI Factory Security Blueprint” – kiến trúc tham chiếu giúp kiểm soát rủi ro xuyên suốt từ hạ tầng GPU đến các mô hình ngôn ngữ lớn (LLM).
Đồng thời, đơn vị này cũng giới thiệu AI Defense Plane – nền tảng bảo mật toàn diện cho ứng dụng và hạ tầng AI, với khả năng phòng thủ đa lớp trước các rủi ro như tấn công chèn lệnh (prompt injection), rò rỉ dữ liệu hay hành vi độc hại từ AI agents, giúp doanh nghiệp triển khai AI an toàn và tuân thủ.
Thông qua hội thảo, NCA kỳ vọng góp phần thúc đẩy sự hiểu biết chung về tác động của AI đối với an ninh mạng, đồng thời kết nối cộng đồng chuyên gia và doanh nghiệp trong việc chia sẻ tri thức, kinh nghiệm và giải pháp công nghệ. Sự kiện cũng hướng tới mục tiêu nâng cao năng lực nguồn nhân lực an toàn thông tin, đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của quá trình chuyển đổi số v\à ứng dụng AI trong thực tiễn.
