Học tập suốt đời phải gắn với năng lực thực hành
Phát biểu tại buổi lễ, ông Nguyễn Văn Khởi, Phó Chủ tịch UBND TP Cần Thơ nhấn mạnh, học tập không kết thúc khi người học rời khỏi nhà trường mà cần được duy trì trong suốt cuộc đời. Trong bối cảnh khoa học, công nghệ phát triển nhanh, khả năng tự học, cập nhật tri thức và làm chủ công nghệ ngày càng trở thành năng lực quan trọng của mỗi công dân.
Theo lãnh đạo thành phố, “thực học” phải là học thật, hiểu thật, lấy năng lực và chất lượng làm thước đo; “thực hành” là học để làm được việc, gắn kiến thức với yêu cầu thực tiễn. Đặc biệt, việc làm chủ công nghệ số và trí tuệ nhân tạo cần đi cùng trách nhiệm, đạo đức, bảo vệ dữ liệu cá nhân, an toàn thông tin và quyền sở hữu trí tuệ.
Từ yêu cầu đó, chủ đề Tuần lễ hưởng ứng học tập suốt đời năm 2026 được xác định: “Thực học, thực hành, làm chủ công nghệ số và trí tuệ nhân tạo để xây dựng xã hội học tập, đẩy mạnh học tập suốt đời”.
Những kết quả của ngành Giáo dục và Đào tạo Cần Thơ trong năm học 2025 - 2026 cho thấy nền tảng học tập tiếp tục được duy trì. Dù phải sắp xếp lại mạng lưới cơ sở giáo dục tại 103/103 xã, phường, thành phố vẫn giữ vững kết quả phổ cập giáo dục.
Cụ thể, 103/103 xã, phường đạt chuẩn phổ cập giáo dục tiểu học mức độ 3; đạt chuẩn phổ cập giáo dục trung học cơ sở từ mức độ 2 trở lên. Thành phố đạt chuẩn xóa mù chữ mức độ 2, tỷ lệ người từ 15 đến 60 tuổi biết chữ mức độ 1 đạt 97,01%.
Chất lượng giáo dục tiếp tục được thể hiện qua tỷ lệ tốt nghiệp THPT năm 2026 đạt 98,11%. Học sinh Cần Thơ đoạt 95 giải tại Kỳ thi chọn học sinh giỏi quốc gia THPT. Tại Cuộc thi Robothon, học sinh thành phố đạt 30 giải quốc gia và 14 giải quốc tế.
Những kết quả này cũng đặt ra yêu cầu chuyển từ việc bảo đảm cơ hội tiếp cận giáo dục sang chú trọng hơn đến năng lực tự học, thực hành và thích ứng với sự thay đổi nhanh chóng của công nghệ.
Từ gia đình học tập đến thành phố học tập
Cùng với hệ thống giáo dục chính quy, phong trào khuyến học Cần Thơ đang tạo thêm nền tảng để thúc đẩy học tập suốt đời trong cộng đồng.
Đến nay, hệ thống Hội Khuyến học toàn thành phố có hơn 4.349 tổ chức hội với 1.180.520 hội viên. Toàn thành phố có 740.235 gia đình học tập, 5.459 dòng họ đạt danh hiệu dòng họ học tập, 1.775 cộng đồng đạt cộng đồng học tập, 2.043 đơn vị đạt đơn vị học tập và 820.745 công dân học tập.
Từ đầu năm đến nay, Hội Khuyến học thành phố đã cấp phát 17.362 suất học bổng, quà và phần thưởng cho học sinh, sinh viên nghèo hiếu học, với tổng trị giá trên 25 tỷ đồng.
Tại lễ phát động, 24 mô hình học tập giai đoạn 2021 - 2025, 43 sinh viên đậu thủ khoa được nhận danh hiệu “Tiền trạng nguyên Tây Đô” và 11 học sinh đạt điểm cao của Trường THPT chuyên Lý Tự Trọng được vinh danh, khen thưởng.
Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả đạt được, Cần Thơ vẫn còn những vấn đề cần tiếp tục khắc phục. Tỷ lệ trường đạt chuẩn quốc gia còn thời hạn mới đạt 66,08%, thấp hơn kế hoạch năm 2026 là 68,60%. Thành phố đặt mục tiêu nâng tỷ lệ này lên 85% trong giai đoạn 2026 - 2030.
Từ thực tế một gia đình có nhiều thế hệ gắn với giáo dục, bà Nguyễn Thị Kim Đông cho rằng xây dựng xã hội học tập trước hết phải bắt đầu từ mỗi cá nhân và mỗi gia đình. Gia đình được xem là “trường học đầu tiên”, nơi ông bà, cha mẹ làm gương về tinh thần học hỏi, lao động và trách nhiệm.
Theo bà Nguyễn Thị Kim Đông cho biết, học không chỉ nhằm đạt bằng cấp hay thành tích mà quan trọng hơn là hoàn thiện bản thân, nâng cao khả năng cống hiến cho đơn vị, cộng đồng và xã hội. Trong gia đình, các thế hệ cũng có thể học hỏi lẫn nhau: người lớn truyền lại kinh nghiệm, giá trị đạo đức; người trẻ hỗ trợ người lớn tiếp cận tri thức, công nghệ và phương thức tư duy mới.
Để thúc đẩy học tập suốt đời, lãnh đạo TP Cần Thơ đề nghị các sở, ban, ngành và UBND các xã, phường xác định đây là nhiệm vụ thường xuyên; tổ chức các hoạt động hưởng ứng từ ngày 1/10/2026 đến ngày 8/10/2026 theo hướng thiết thực, hiệu quả, tiết kiệm và an toàn.
Ngành Giáo dục và Đào tạo được giao tăng cường bồi dưỡng kỹ năng số, hướng dẫn người dân khai thác các nền tảng học tập trực tuyến, sách điện tử và trợ lý ảo học tập; đồng thời phát triển thư viện số, tủ sách số trong nhà trường và cộng đồng.
Hội Khuyến học tiếp tục nhân rộng các mô hình gia đình học tập, dòng họ, cộng đồng, đơn vị và công dân học tập, qua đó đưa tinh thần khuyến học Cần Thơ đi sâu hơn vào đời sống.
Một nhiệm vụ khác được Lãnh đạo thành phố nhấn mạnh là tăng cường kết nối nhà trường - doanh nghiệp, tạo điều kiện để học sinh, sinh viên tham quan, kiến tập, thực tập, tiếp cận công nghệ và trí tuệ nhân tạo. Các nhóm yếu thế, người lớn tuổi, người lao động, học sinh và sinh viên có hoàn cảnh khó khăn cũng cần được bảo đảm cơ hội học tập bình đẳng.
Từ mỗi cá nhân học tập suốt đời sẽ hình thành những gia đình học tập; nhiều gia đình học tập tạo nên cộng đồng học tập và góp phần xây dựng thành phố học tập. Đây được xem là một trong những hướng đi để Cần Thơ nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, thích ứng với những thay đổi của công nghệ số và trí tuệ nhân tạo, đáp ứng yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới.
