Đến tham dự hội nghị có: Bà Trịnh Thị Thủy - Thứ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch; ông Y Thông - Thứ trưởng Bộ Dân tộc và Tôn giáo; cùng đại diện lãnh đạo các Bộ, ngành Trung ương, lãnh đạo các tỉnh, thành bạn, cùng đông đảo các vị chức sắc, sư sãi, nghệ nhân và người có uy tín trong cộng đồng dân tộc Khmer.
Phát biểu khai mạc hội nghị, bà Trịnh Thị Thủy - Thứ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch nhấn mạnh: Văn hóa các dân tộc thiểu số nói chung và văn hóa dân tộc Khmer nói riêng là một bộ phận hữu cơ, là nguồn lực nội sinh quan trọng cấu thành nên sự phong phú, đa dạng và thống nhất của nền văn hóa Việt Nam.
Thứ trưởng: Nhắc lại lời của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tại Ngày Văn hóa các dân tộc Việt Nam năm 2026: “Đối với cộng đồng 54 dân tộc Việt Nam, văn hóa không chỉ là bản sắc riêng của từng dân tộc, mà còn là sợi dây kết nối, làm nên sự thống nhất trong đa dạng. Giữ gìn văn hóa các dân tộc không chỉ là bảo tồn di sản, mà còn là giữ gìn nền tảng tinh thần của xã hội, củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc và tạo nên sức mạnh nội sinh cho sự phát triển đất nước một cách bền vững”.
Thứ trưởng khẳng định: Đồng bào dân tộc Khmer sở hữu một kho tàng di sản văn hóa vô cùng đặc sắc và đồ sộ. Từ hệ thống chùa Phật giáo Nam tông kính ngưỡng, các lễ hội truyền thống náo nhiệt, nghệ thuật trình diễn dân gian độc đáo cho đến tiếng nói, chữ viết và tri thức dân gian... Tất cả là những báu vật tinh thần cần được đặc biệt gìn giữ, trân trọng.
Theo báo cáo tại hội nghị trong những năm qua, công tác gìn giữ và nâng tầm bản sắc văn hóa Khmer tại Cần Thơ đã gặt hái được nhiều quả ngọt đáng tự hào: Về cơ sở tôn giáo: Toàn thành phố có 120 ngôi chùa Phật giáo Nam tông Khmer. Trong đó có 02 chùa được xếp hạng di tích quốc gia (chùa Khơ leng - Kh'leang và chùa Dơi) cùng 09 chùa được xếp hạng di tích cấp thành phố; Về nghệ nhân: Có 06 nghệ nhân ưu tú và nghệ nhân nhân dân thuộc lĩnh vực di sản văn hóa phi vật thể được Chủ tịch nước phong tặng danh hiệu; Về kho tàng di sản: Sở hữu 16 di sản văn hóa phi vật thể, nổi bật là 01 di sản văn hóa phi vật thể đại diện nhân loại (Nghệ thuật Đờn ca tài tử Nam Bộ) và di sản cấp quốc gia “Nghệ thuật trình diễn dân gian hát Aday của người Khmer, xã Xà Phiên”.
Bện cạnhđó, sự kiện lễ hội Óoc Om Bóc - Đua ghe Ngo được tổ chức thành công rực rỡ vào năm 2025 chính là minh chứng sống động nhất cho việc kết hợp hài hòa giữa bảo tồn di sản và thúc đẩy quảng bá du lịch văn hóa vùng miền.
Phát biểu tại hội nghị, bà Nguyễn Thị Ngọc Điệp – Chủ tịch UBND TP. Cần Thơ nhấn mạnh, thành phố vừa trải qua đợt sắp xếp toàn bộ diện tích tự nhiên và quy mô dân số (theo Nghị quyết số 202/2025/QH15 của Quốc hội). Sau khi ổn định địa giới, thành phố Cần Thơ hiện có 103 đơn vị hành chính cấp xã (gồm 31 phường và 72 xã).
Đặc biệt, Cần Thơ là nơi hội tụ đông đảo đồng bào dân tộc thiểu số cùng sinh sống, trong đó đồng bào dân tộc Khmer đạt 543.266 người, chiếm 14,11% dân số toàn thành phố. Văn hóa Khmer là một bộ phận khăng khít, không thể tách rời trong khối đại đoàn kết toàn dân tộc tại địa phương.
Phó Chủ tịch UBND TP. Cần Thơ khẳng định: “Đời sống vật chất, tinh thần của đồng bào Khmer ngày càng được nâng cao. Vai trò của các vị chức sắc, nghệ nhân, người có uy tín tiếp tục được phát huy mạnh mẽ trong việc truyền dạy, gìn giữ và lan tỏa các giá trị văn hóa truyền thống cho thế hệ trẻ”.
UBND TP. Cần Thơ đưa ra 4 nhiệm vụ trọng tâm trong thời gian tới. Để tiếp tục đưa văn hóa Khmer thấm sâu vào đời sống và trở thành động lực phát triển kinh tế - xã hội, lãnh đạo thành phố đề nghị các sở, ban, ngành tập trung vào các giải pháp mũi nhọn như:
Một là, Thực thi đồng bộ chính sách: Tiếp tục triển khai hiệu quả các Chương trình mục tiêu quốc gia và chính sách đặc thù hỗ trợ phát triển vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi.
Hai là, Đầu tư thiết chế văn hóa cơ sở: Tăng cường nguồn lực bảo tồn tiếng nói, chữ viết, nghệ thuật truyền thống của đồng bào Khmer; đẩy mạnh giáo dục học đường để khơi dậy lòng tự hào trong thế hệ trẻ.
Ba là, Phát huy vai trò đầu tàu: Mong muốn các vị chức sắc, nghệ nhân, người có uy tín tiếp tục đồng hành cùng chính quyền địa phương giữ gìn nền nếp, phong tục tốt đẹp, xây dựng khối đại đoàn kết toàn dân tộc bền vững.
Bốn là, Tranh thủ nguồn lực Trung ương: Cần Thơ kỳ vọng tiếp tục nhận được sự chỉ đạo sâu sát từ Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, Bộ Dân tộc và Tôn giáo để đầu tư hạ tầng văn hóa, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, khẳng định vai trò trung tâm vùng Đồng bằng sông Cửu Long.
Hội nghị khép lại trong không khí đoàn kết, quyết tâm và mở ra những kỳ vọng mới, hướng tới xây dựng một thành phố Cần Thơ ngày càng văn minh, hiện đại nhưng vẫn đậm đà bản sắc truyền thống.
