Liên kết chuỗi giá trị lúa gạo theo hướng xanh
Phát biểu tại buổi lễ, ông Nguyễn Đỗ Anh Tuấn, Vụ Trưởng Vụ Hợp tác Quốc tế - Bộ Nông nghiệp và Môi trường nhấn mạnh, GORICE góp phần thúc đẩy Đề án 1 triệu ha lúa chất lượng cao, phát thải thấp tại ĐBSCL, tạo động lực chuyển đổi ngành lúa gạo theo hướng xanh, bền vững và thích ứng với biến đổi khí hậu. Dự án hướng đến sử dụng hiệu quả tài nguyên, giảm phát thải trong sản xuất, xây dựng chuỗi giá trị lúa gạo bền vững, qua đó nâng cao giá trị sản phẩm, tăng thu nhập và cải thiện đời sống người trồng lúa.
Ông Tuấn đề nghị tăng cường hợp tác quốc tế, chuyển giao tri thức và nhân rộng các mô hình sản xuất lúa gạo bền vững. Được Chính phủ Canada tài trợ giai đoạn 2025-2030 thông qua Oxfam, GORICE góp phần bổ sung nguồn lực, thử nghiệm các giải pháp thực tiễn và nâng cao năng lực cho các chủ thể trong chuỗi giá trị. Dự án đồng thời thúc đẩy kinh tế tuần hoàn, phát triển thị trường, tăng cường liên kết giữa nông dân, hợp tác xã và doanh nghiệp, góp phần đưa các mục tiêu phát triển bền vững vào thực tiễn sản xuất tại ĐBSCL.
Dự án GORICE (Phát triển chuỗi giá trị lúa gạo bền vững, phát thải thấp và thích ứng biến đổi khí hậu tại vùng Đồng bằng sông Cửu Long) do Chính phủ Canada tài trợ thông qua Bộ Các Vấn đề Toàn cầu Canada, triển khai giai đoạn 2025–2030 tại TP Cần Thơ, An Giang và Vĩnh Long.
Dự án do Oxfam tại Việt Nam phối hợp với Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI), Viện Môi trường Nông nghiệp (IAE) cùng các sở, ngành địa phương thực hiện.
Đồng bằng sông Cửu Long đóng góp khoảng một nửa sản lượng lúa và hơn 90% lượng gạo xuất khẩu của cả nước. Tuy nhiên, sản xuất lúa cũng phát sinh lượng lớn khí nhà kính, trong khi nông dân còn gặp khó khăn về kỹ thuật, tài chính và khả năng tiếp cận thị trường gạo phát thải thấp.
Theo bà Nguyễn Thị Thu Hương, Phó Cục trưởng Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật, dự án GORICE sẽ góp phần thực hiện Đề án một triệu héc-ta lúa chất lượng cao, phát thải thấp thông qua hỗ trợ kỹ thuật, nâng cao năng lực hợp tác xã và củng cố liên kết giữa hợp tác xã với doanh nghiệp.
Ông Hoàng Quang Phòng, Phó Chủ tịch VCCI, cho rằng doanh nghiệp giữ vai trò quan trọng trong đầu tư, chuyển giao quy trình sản xuất, kiểm soát chất lượng và bao tiêu sản phẩm. Vì vậy, cần phát triển vùng nguyên liệu có dữ liệu rõ ràng, hợp đồng dài hạn và cơ chế chia sẻ rủi ro để thúc đẩy liên kết bền vững.
Hướng đến sinh kế bền vững, giảm phát thải
Bên cạnh giải pháp kỹ thuật, dự án GORICE chú trọng mở rộng cơ hội tiếp cận tài chính xanh, thị trường carbon và công nghệ sản xuất bền vững; đồng thời tăng cường sự tham gia của phụ nữ, thanh niên, người dân tộc thiểu số và các nhóm dễ bị tổn thương.
PGS.TS Mai Văn Trịnh, Viện trưởng IAE, nhấn mạnh vai trò của hệ thống đo đạc, báo cáo và thẩm định phát thải (MRV) trong xác minh kết quả giảm phát thải, nâng cao giá trị sản phẩm và thu hút nguồn lực hỗ trợ lâu dài.
Theo kế hoạch, đến năm 2030, dự án GORICE dự kiến có 48.200 người hưởng lợi trực tiếp, trong đó phụ nữ chiếm 50%; 180.000ha diện tích gieo trồng áp dụng thực hành canh tác chất lượng cao, phát thải thấp; giảm khoảng 748.000 tấn phát thải carbon và mang lại lợi ích cho 100.000 người tiêu dùng.
Phát biểu tại buổi lễ, ông Trần Chí Hùng, Phó Chủ tịch UBND TP Cần Thơ ghi nhận đánh giá sự hỗ trợ của Chính phủ Canada và các đối tác trong triển khai Dự án GORICE, góp phần thúc đẩy sản xuất lúa gạo chất lượng cao, phát thải thấp, thích ứng biến đổi khí hậu và nâng cao thu nhập cho người nông dân.
Ông Hùng cam kết tăng cường phối hợp giữa các cơ quan quản lý, nhà khoa học, doanh nghiệp, hợp tác xã và nông dân; đẩy mạnh ứng dụng kỹ thuật canh tác bền vững, đo lường giảm phát thải, kết nối thị trường và nhân rộng các mô hình hiệu quả.
Thông qua dự án GORICE tăng cường liên kết giữa nông dân, hợp tác xã, doanh nghiệp và cơ quan quản lý, dự án hướng đến xây dựng chuỗi giá trị lúa gạo có sức cạnh tranh, nâng cao thu nhập người trồng lúa và thúc đẩy chuyển đổi xanh tại Đồng bằng sông Cửu Long.
