Chuyến đi hiệu đính lịch sử chữ Quốc ngữ La Tinh

Trong giới “võ lâm” người giỏi võ không ít nhưng người giỏi võ lại có khả năng nghiên cứu và viết ra nhiều bộ sách có giá trị thì không nhiều. Võ sư Trần Nguyên Đạo, Chủ tịch Hội đồng võ sư Tổng Liên đoàn Vovinam - Việt Võ Đạo Thế giới là một trong số cá nhân hiếm hoi này.

Ông đã từng xuất bản nhiều tập sách trong lĩnh vực kỹ thuật và lịch sử môn phái Vovinam - Việt Võ Đạo (Amazon.fr: Tran Nguyen Dao). Tuy nhiên, gần đây ông đã “lấn sân” qua lĩnh vực nghiên cứu học thuật về văn hóa Việt, mà công trình nghiên cứu đầu tiên được ông xuất bản lần này viết bằng 2 thứ tiếng Pháp - Việt, đó là cuốn sách “Thuyết Quốc ngữ La Tinh”.

z7560061177338-caa90818d700f7fb43a57cc666591292-1771928448.jpg

Đây là một công trình nghiên cứu rất giá trị về mặt học thuật. Ông đã làm sáng tỏ nhiều vấn đề mang tính lịch sử qua các dẫn chứng thuyết phục mà bấy lâu không ít người nhầm lẫn. Trong những ngày giáp Tết Bính Ngọ, theo lời mời của Chính phủ Việt Nam, Võ sư Trần Nguyên Đạo đã có mặt tại Hà Nội tham dự chương trình “Xuân Quê Hương 2026” dành cho các Việt kiều hải ngoại, gồm các doanh nhân và những người có tầm ảnh hưởng lớn trong các hoạt động văn hoá thể thao tại hải ngoại.

Nhân dịp này, vào lúc 10 giờ ngày 10/02/2026, ông Eric Soulier, Tham tán văn hóa và hợp tác, kiêm Giám đốc Viện Pháp - Việt của Đại sứ quán Pháp tại Hà Nội đã tiếp Võ sư Trần Nguyên Đạo và cô Diane Thu Dung, Chủ tịch Hội tôn vinh văn hóa Việt tại Paris. Nhân dịp này ông Tham tán cũng có một số ý kiến trao đổi về sách Thuyết Quốc ngữ La Tinh. Ông đã thay mặt Đại sứ Pháp, ngài Olivier Brochet, hân hạnh đón nhận sách và sẽ ủng hộ việc kết nối với ông Olivier Tessier, Viện Viễn Đông Bác Cổ Pháp (École française d’Extrême - Orient) tại thành phố Hồ Chí Minh để đóng góp ý kiến và cộng tác.

z7560021294285-2c633f68dd546234faa23c7d2316b7df-1771927554.jpg
Gặp mặt Đại sứ quán Pháp  tại Hà Nội.

Ngày 11/02/2026, vào lúc 8 giờ sáng, Võ sư Trần Nguyên Đạo đã được ông Nguyễn Xuân Dũng, Giám đốc và bà Nguyễn Ngọc Anh, Phó Giám đốc Thư viện Quốc gia Việt Nam đón tiếp rất nồng hậu. Trong nội dung trao đổi, ông Nguyễn Xuân Dũng hứa sẽ liên kết và giới thiệu với các học giả Việt Nam để cùng nghiên cứu, nhằm bổ sung để sách được hoàn chỉnh. Nhân đây, Võ sư Trần Nguyên Đạo cũng đã biếu sách cho Thư viện Quốc gia Việt Nam.

z7560021277781-7855ebb222efe636f08026d356a5de43-1771927651.jpg
 
 
Gặp mặt và tặng sách tại Thư viện Quốc gia Việt Nam.

Cũng tại Hà Nội, ngày 11/02/2026, vào lúc 15 giờ, Võ sư Trần Nguyên Đạo cùng ông Nguyễn Xuân Hải, Chủ tịch Quỹ Phát Triển Công Trình An Sinh vì Cộng Đồng, Tổng Biên tập Tạp chí điện tử Việt - Đức và bà Diane Nguyễn Đức Thu Dung, Chủ tịch Hội tôn vinh Văn hóa Việt tại Paris, đã có buổi tiếp xúc với Bộ Văn hoá Thể thao và Du lịch tại số 51 Ngô Quyền.

Tại đây TS. Nguyễn Xuân Hòa, Cục Trưởng Cục Quan hệ Quốc tế đã tiếp và phát biểu: “Có thể thông tin theo đúng tinh thần cuộc họp là Bộ ghi nhận và ủng hộ việc kết nối trao đổi học thuật về mặt khoa học đối với cuốn sách nghiên cứu, và ủng hộ việc giới thiệu mạnh mẽ hơn nữa môn Vovinam tại nước ngoài để quảng bá giá trị văn hoá, sức mạnh con người Việt Nam”. Ngoài ra, TS. Nguyễn Xuân Hòa đã đại diện cho bà Lâm Thị Phương Thanh, Thứ trưởng Thường trực Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đã tiếp nhận sách và ủng hộ tích cực việc kết nối với các học giả, trí thức, các Viện Hàn lâm Việt Nam để sách được hoàn hảo trên tiến trình hiệu đính lịch sử chữ Quốc ngữ La Tinh.

z7560021270579-0b993260e2b19d8f6d04bd60b49f1a90-1771927767.jpg
 
Cục Quan hệ Quốc tế, Bộ Văn hóa Thể thao và Du lịch Việt Nam.

Tại Thành phố Hồ Chí Minh, ngày mùng một Tết Bính Ngọ tức ngày 17/02/2026, Võ sư Trần Nguyên Đạo cùng Võ sư Châu Minh Hay, đã đến chúc Tết Cụ Nguyễn Đình Tư, nhà Nghiên cứu lão thành 106 tuổi, xin cụ nhận xét và góp ý để sách được hoàn thiện.

z7560021282628-b39cbeb7382623419ee8dfffa496d948-1771927797.jpg
 
Nhà nghiên cứu lão thành - Cụ Nguyễn Đình Tư.

 Mục đích của sách Thuyết Quốc ngữ La Tinh là đóng góp vào lịch sử và ước vọng hiệu đính lại quan điểm về những người đã góp công hoàn thành chữ Việt ngữ La Tinh. Bởi qua nhiều thế kỷ mọi người cho rằng giáo sĩ người Pháp Alexandre de Rhodes là người đã sáng tạo ra nó! Sự nhầm lẫn đáng tiếc này đến từ các tài liệu, sách vở và sự tuyên truyền của thực dân Pháp trong thời kỳ đô hộ Việt Nam. Mục đích của họ là đánh bóng vai trò “Quốc mẫu” của Pháp.

Chính vì thế mỗi khi đề cập đến Việt ngữ La Tinh, thì phản xạ tự nhiên của trí tuệ là nghĩ ngay đến giáo sĩ Alexandrede Rhodes. Nhưng may mắn thay, ngày nay với những phương tiện hiện đại, các học giả Việt Nam và Pháp đã nghiên cứu lại các sử liệu của thế kỷ thứ XVII, hiện lưu trữ trong các văn khố của Tòa thánh Vaticano, Dòng Tên La Mã, Bồ Đào Nha, Tây Ban Nha và đã tìm được những bằng chứng để đánh giá lại lịch sử đích thực. Và họ cho rằng giáo sĩ người Bồ Đào Nha, Francisco de Pina, mới đích thực là người đầu tiên sáng tạo chữ Việt ngữ La Tinh!

Tuy nhiên, những khám phá này vẫn chưa chứng minh một cách chi tiết và cũng chưa tóm lược tiến trình hình thành Việt ngữ La Tinh một cách mạch lạc và tổng thể. Chính vì thế lại dấy lên nhiều câu hỏi chưa có giải đáp :

  • Giáo sĩ Alexandre de Rhodes đã thu góp những công trình nào, của ai, để thực hiện cuốn từ điển Việt-Bồ-La và Phép giảng 8 ngày;
  • Ngoài giáo sĩ Francisco de Pina và Alexandre de Rhodes, còn ai nữa không;
  • Tiến trình thành hình Việt ngữ La Tinh diễn ra như thế nào;
  • Người Việt Nam có vai trò gì trong tiến trình thành hình Việt ngữ La Tinh;
  • Tại sao Việt ngữ La Tinh thay thế chữ Hán và chữ Nôm một cách dễ dàng;
  • Tại sao người Việt Nam lại đón nhận Việt ngữ La Tinh, trong khi đa số các quốc gia châu Á lại không quan tâm?

Công trình nghiên cứu của Võ sư Trần Nguyên Đạo là trả lời những câu hỏi nêu trên với nhiều bằng chứng xác thực nhằm làm sáng tỏ cuội nguồn và trả lại giá trị đích thực cho vị cha đẻ của chữ Quốc ngữ ngày nay. Ngoài ra tác giả mong muốn các học giả, các sử gia và các nhà văn hoá cùng nghiên cứu và thúc đẩy tiến trình hiệu đính lại lịch sử đích thực của chữ Quốc ngữ La Tinh Việt Nam.

Võ sư Châu Minh Hay