Đây là bước cụ thể hóa Luật Đất đai năm 2024 và các nghị định liên quan nhằm tháo gỡ khó khăn cho các hộ làm kinh tế trang trại, đồng thời bảo đảm quản lý chặt chẽ quỹ đất.
Theo quy định, chính sách này áp dụng đối với cá nhân, cộng đồng dân cư sử dụng đất nông nghiệp (trừ đất trồng lúa) và các cơ quan quản lý đất đai liên quan. Để được xây dựng công trình, khu đất của người dân phải đáp ứng ba điều kiện: đã được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất hoặc các giấy tờ hợp pháp theo Điều 137 Luật Đất đai năm 2024; diện tích khu đất (gồm một hoặc nhiều thửa liền kề của cùng một chủ) phải từ 500m² trở lên; và không nằm trong hành lang bảo vệ an toàn công trình theo Điều 210 Luật Đất đai năm 2024.
Các công trình được phép xây dựng bao gồm nhà nghỉ, lán, trại cho người lao động, nhà sơ chế, bảo quản nông sản, kho chứa vật tư, máy móc hoặc không gian trưng bày sản phẩm nông nghiệp. Về tiêu chuẩn kỹ thuật, công trình bắt buộc phải là cấp IV, kết cấu 01 tầng, không có tầng hầm và dễ dàng tháo dỡ.
Hạn mức diện tích xây dựng công trình tối đa được quy định nghiêm ngặt theo quy mô từng khu đất nhằm tránh tình trạng xây dựng nhà ở kiên cố biến tướng. Cụ thể, khu đất từ 500m² đến dưới 1.000m² được xây dựng không quá 30m²; từ 1.000m² đến dưới 3.000m² không quá 40m²; từ 3.000m² đến dưới 5.000m² không quá 50m²; từ 5.000m² đến dưới 10.000m² không quá 75m²; từ 10.000m² đến dưới 20.000m² không quá 100m²; và khu đất từ 20.000m² trở lên không quá 200m². Công trình có thể xây tại nhiều vị trí nhưng tổng diện tích đất xây dựng không được vượt quá hạn mức tối đa nêu trên.
Quy định mới hướng đến việc cắt giảm thủ tục hành chính. Người dân có nhu cầu chỉ cần gửi thông báo bằng văn bản về số lượng, vị trí, diện tích, quy mô và mục đích xây dựng đến UBND cấp xã, sau đó tự thiết kế công trình và chịu trách nhiệm trước pháp luật về tính an toàn. Ở góc độ quản lý, UBND cấp xã có trách nhiệm lập sổ theo dõi, định kỳ báo cáo tình hình trước ngày 01 tháng 12 hàng năm, đồng thời tăng cường kiểm tra và xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm.
Về điều khoản chuyển tiếp, các công trình đã xây dựng đúng quy định của Quyết định số 47/2024/QĐ-UBND cũ được tiếp tục duy trì sử dụng; nếu có nhu cầu thay đổi quy mô mới phải áp dụng theo Quyết định số 65/2026/QĐ-UBND. Đối với các hành vi tự ý vi phạm trật tự xây dựng đã bị lập biên bản trước ngày 17 tháng 7 năm 2026, cơ quan chức năng sẽ tiếp tục xử lý theo quy định pháp luật về xử lý vi phạm hành chính tại thời điểm xảy ra hành vi.
Quyết định số 65/2026/QĐ-UBND được kỳ vọng sẽ tạo điều kiện cho người dân yên tâm đầu tư sản xuất, thúc đẩy phát triển kinh tế nông nghiệp địa phương ổn định và đúng pháp luật.
