Từ những chuyến biển bấp bênh đến sinh kế bền vững
Nằm ở vị trí tiền tiêu phía Tây Nam, đảo Nam Du đón du khách bằng cái nắng gắt, vị gió mặn và thấp thoáng những dãy lồng, bè nối dài trên mặt nước. Ít ai biết rằng để có được quy mô như hôm nay, nghề nuôi trồng trên biển nơi đây đã trải qua hành trình gần ba thập kỷ.
Từ những mô hình nhỏ lẻ cuối thập niên 1990, nghề nuôi cá lồng bè tại Nam Du từng bước phát triển mạnh ở các khu vực kín gió như Hòn Ngang, Hòn Mấu với các đối tượng nuôi chủ lực như cá bớp, cá mú trân châu, cá chim vây vàng – những loại thủy sản có giá trị kinh tế cao.
Có nhiều hộ gia đình từng gặp khó khăn trong phát triển sinh kế, nay đã vươn lên khá giả nhờ kiên trì bám nghề. Những căn nhà mới mọc lên trên đảo, những chiếc tàu lớn hơn được đầu tư, là minh chứng thuyết phục nhất khi nói về sự ổn định của nghề nuôi trồng trên biển. Con cá dưới lòng biển giờ đây không chỉ là nguồn thu nhập mà còn trở thành “của để dành” của người dân vùng đầu sóng.
Không phải ngẫu nhiên mà nghề nuôi cá lồng bè ngày càng phát triển mạnh ở Nam Du. Theo nhiều hộ dân, nguồn lợi thủy sản tự nhiên những năm gần đây có xu hướng giảm dần, trong khi chi phí cho mỗi chuyến khai thác biển ngày càng tăng. Trong cái khó, ló cái khôn. Nhiều hộ ngư dân sau khi tìm hiểu kỹ càng, đã chủ động chuyển từ khai thác sang nuôi trồng thủy sản trên biển.
Lợi thế lớn nhất của Nam Du là vùng nước trong sạch, độ mặn ổn định quanh năm cùng hệ thống đảo đan xen- tạo thành nhiều vũng, vịnh kín gió thuận lợi cho nuôi cá lồng bè. Nhờ vậy, các đối tượng nuôi như cá bớp, cá mú, cá chim vây vàng, cá sao... phát triển tốt và cho giá trị thương phẩm cao.
Từ những lồng bè cá ban đầu chỉ là nuôi thử nghiệm, nhiều hộ dân đã từng bước tích lũy kinh nghiệm, mở rộng quy mô sản xuất. Những lồng bè cá dưới mặt nước giờ đây không chỉ mang lại thu nhập mà còn trở thành tài sản tích lũy, là “của để dành” của nhiều gia đình nơi đảo xa.
Áp lực lớn nhất là “tiền mồi”
Nhìn những lồng bè cá dập dềnh trên biển tưởng chừng bình yên, nhưng phía sau là bài toán vốn không hề nhỏ. Để đầu tư một cụm bè nuôi hoàn chỉnh, người dân phải bỏ ra từ vài trăm triệu đến hàng tỷ đồng cho khung bè, lưới, phao nổi, con giống và thiết bị phục vụ chăm sóc. Nhiều hộ hiện cũng đang chuyển dần sang sử dụng lồng bè vật liệu HDPE theo hướng hiện đại hóa nghề nuôi biển, giúp tăng độ bền và giảm tác động môi trường, chi phí đầu tư ban đầu vì vậy mà tăng hơn đáng kể.
Tuy nhiên, với nhiều chủ lồng bè, điều khiến họ trăn trở không chỉ là vốn đầu tư ban đầu mà là áp lực duy trì dòng tiền hằng ngày – thứ người nuôi biển quen gọi là “tiền mồi”. Chi phí thức ăn thường chiếm tới 70–80% tổng chi phí sản xuất. Hàng nghìn con cá dưới lồng bè mỗi ngày đều cần được cho ăn đúng thời điểm, đúng khẩu phần. Chỉ cần biển động kéo dài, nguồn cá tạp khan hiếm hoặc giá thức ăn tăng, chi phí lập tức đội lên. Người nuôi phải xoay vòng vốn liên tục trong nhiều tháng trước khi đến kỳ thu hoạch. Chưa kể những rủi ro thường trực như thời tiết bất lợi, dịch bệnh, chất lượng con giống chưa đồng đều hay đầu ra tiêu thụ chậm.
Theo ông Lâm Quốc Toàn, Phó Chủ tịch Thường trực Hội Nông dân tỉnh An Giang, một trong những yếu tố quyết định sự thành công của nghề nuôi cá lồng bè trên biển là khả năng chuẩn bị nguồn vốn sản xuất.
Ông Toàn cho biết, chi phí đầu tư cho một bè cá biển khá lớn, từ khung bè, lưới nuôi, con giống đến thức ăn và nhân công chăm sóc. Nếu không có nguồn vốn phù hợp, rất khó để người dân mạnh dạn đầu tư hoặc mở rộng quy mô sản xuất.
Dòng vốn tiếp sức người dân vươn khơi làm giàu
Giữa biển khơi, đi riêng lẻ đồng nghĩa với việc tự gánh nhiều rủi ro. Chính vì vậy, nhiều hộ nuôi tại Nam Du đã liên kết với nhau thông qua tổ hợp tác, hợp tác xã để cùng chia sẻ kỹ thuật, giảm chi phí và tìm đầu ra ổn định.
Đồng hành cùng sự chuyển đổi từ tư duy “làm theo kinh nghiệm” sang sản xuất chuyên nghiệp là vai trò tiếp sức từ nguồn vốn tín dụng phục vụ phát triển nông nghiệp, nông thôn.
Đại diện Hội Nông dân địa phương cho biết, nguồn vốn tín dụng, đặc biệt từ Agribank, đã trở thành một trong những điểm tựa quan trọng giúp người dân mạnh dạn đầu tư sản xuất, chủ động nguồn giống, giảm áp lực chi phí đầu vào và nâng cao khả năng chống chịu trước rủi ro.
Đồng hành với Agribank, Hội Nông dân đã phối hợp tổ chức tập huấn kỹ thuật, hướng dẫn sử dụng vốn hiệu quả và tăng cường kết nối tiêu thụ sản phẩm để người dân yên tâm phát triển nghề nuôi biển lâu dài", ông Toàn chia sẻ.
Nhờ vậy mà nhiều hộ từ chỗ chỉ có vài lồng nuôi nhỏ nay đã mở rộng quy mô sản xuất, doanh thu đạt hàng trăm triệu đồng mỗi năm.
Bà Trần Thị Hồng Anh - Phó Giám đốc Agribank Chi nhánh Kiên Giang chia sẻ: Agribank mang sứ mệnh phục vụ "Tam nông", vì vậy dù việc tiếp cận khách hàng ở các xã đảo còn nhiều khó khăn, chúng tôi vẫn kiên định đưa dòng vốn đến tận nơi. Với cán bộ tín dụng, việc không ngại sóng gió đến tận đảo, tận lồng bè hướng dẫn bà con làm thủ tục là vì chúng tôi có niềm tin và sẽ rất vui khi thấy đời sống người dân ngày càng khấm khá hơn.
Không chỉ cung ứng vốn, Agribank còn phối hợp với chính quyền địa phương, Hội Nông dân, các tổ chức đoàn thể trong việc thẩm định các dự án vay- đảm bảo nguồn vốn đến đúng đối tượng, đúng thời điểm; Đồng thời tăng cường công tác kiểm tra, giám sát và hỗ trợ tập huấn kỹ thuật cho nông dân, nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng vốn.
Đối với nghề nuôi trồng trên biển, ngân hàng cũng triển khai nhiều chính sách phù hợp với đặc thù sản xuất, như: Thiết kế thời hạn cho vay; Phương thức trả nợ linh hoạt theo chu kỳ nuôi thực tế; Đồng thời xem xét cơ cấu lại thời hạn trả nợ khi người dân gặp khó khăn do thiên tai, dịch bệnh.
Giữ biển bằng nghề, làm giàu từ biển
Trên những vùng biển xanh của Nam Du hôm nay, những lồng bè nuôi cá nối dài không chỉ tạo nên diện mạo mới cho kinh tế đảo mà còn là câu chuyện kể về sự bền bỉ bám biển, lập nghiệp của người dân nơi đầu sóng. Khi có sinh kế ổn định và nguồn thu nhập ngày càng được cải thiện, bà con thêm vững tin gắn bó với đảo, xây dựng cuộc sống ấm no và góp phần hình thành những cộng đồng dân cư vững mạnh trên các vùng biển đảo tiền tiêu của Tổ quốc.
Mỗi lồng cá dưới mặt nước không đơn thuần là tài sản sản xuất mà còn là kết tinh của ý chí vươn lên, của khát vọng làm giàu chính đáng từ biển quê hương. Đằng sau những làng bè trù phú giữa biển Tây Nam là sự đồng hành của chính quyền địa phương, các tổ chức đoàn thể và đặc biệt là dòng vốn tín dụng Agribank đã góp phần tiếp sức để người dân mạnh dạn đầu tư, mở rộng sản xuất, nâng cao hiệu quả kinh tế.
Theo Ông Lâm Quốc Toàn, Phó Chủ tịch Thường trực Hội Nông dân tỉnh An Giang, chi biết: Việc tạo điều kiện cho người dân tiếp cận nguồn vốn tín dụng thuận lợi tiếp tục là yếu tố quan trọng để khai thác hiệu quả tiềm năng nuôi biển và phát triển kinh tế đảo. Thời gian qua, sự phối hợp giữa Agribank, chính quyền và các tổ chức đoàn thể đã giúp nguồn vốn đến đúng đối tượng, hỗ trợ nhiều hộ dân đầu tư lồng bè, phát triển sản xuất, nâng cao thu nhập và ổn định cuộc sống.
Trong thời gian tới, cùng với sự phát triển của các mô hình nuôi biển theo hướng bền vững, Agribank sẽ tiếp tục đồng hành cùng người dân trong tiếp cận vốn, tư vấn phương án sản xuất phù hợp và hỗ trợ phát triển kinh tế hộ. Từ những lồng bè giữa biển khơi hôm nay, những sinh kế bền vững đang được vun đắp, góp phần làm giàu từ biển, giữ vững thế trận lòng dân và tiếp thêm sức sống cho các đảo tiền tiêu nơi cực Tây Nam của Tổ quốc.
