Tại điểm trường mầm non thôn Sín Thìn Chư – một trong những nơi lạnh nhất xã Sơn Vĩ, lò sưởi được bật từ lúc trẻ đến lớp. Trong căn phòng nhỏ, 25 trẻ mầm non ngồi học trong áo ấm, thi thoảng lại được cô giáo nhắc kéo cao cổ áo, giữ ấm đôi bàn tay.
Em Già Mí Chơ, lớp 3 tuổi, hồn nhiên: “Đến lớp chúng em được cô giáo nhắc mặc ấm, cô giáo bật lò sưởi… Ở đây ấm hơn ở nhà…”. Câu nói trong trẻo khiến nhiều người lặng đi, bởi phía sau là thực tế: Không ít gia đình còn khó khăn, chưa đủ điều kiện sưởi ấm khi rét hại kéo dài.
Rời Sín Thìn Chư, tại điểm trường thôn Sủa Nhè Lử, nơi có 68 học sinh theo học, cái lạnh không chỉ ngoài sân mà còn luồn qua khe cửa lớp học.
Cô Phạm Thị Luyên, giáo viên lớp 3–5 tuổi (Trường Mầm non Xín Cái), cho biết: “100% học sinh là con em đồng bào dân tộc thiểu số, nhiều gia đình thiếu thốn áo ấm khi rét về. May mắn, trước đó chính quyền và nhà trường đã kết nối các nhà hảo tâm hỗ trợ quần áo, tất… nên các con có đồ ấm đến lớp”.
Không chỉ vậy, cô Luyên chuẩn bị sẵn vài chiếc áo tại lớp để các em kịp thay khi bị ướt mưa trên đường đến trường. “Các cháu còn nhỏ, gặp lạnh dễ ốm. Có áo khô thay kịp thời thì yên tâm hơn”, cô chia sẻ. Những việc làm nhỏ nhưng là “lá chắn” thiết thực, giúp học sinh vượt qua những ngày giá rét.
Ở tuyến trường tổ chức ăn bán trú, nơi cái lạnh kéo dài cả ngày lẫn đêm, công tác chống rét càng được siết chặt. Tại Trường Phổ thông dân tộc bán trú Tiểu học Thượng Phùng, nhà trường có 904 học sinh, trong đó 566 em ở bán trú. Cùng với chăn, đệm giữ ấm, việc bảo đảm bữa ăn nóng, đủ chất được thực hiện nghiêm túc.
Thầy Trần Văn Đông, Phó hiệu trưởng nhà trường, cho biết: “Nhà trường đặc biệt chú trọng bữa ăn. Chúng tôi duy trì chế độ ăn ấm; trong bữa ăn luôn có canh nóng, cơm nóng, bảo đảm dinh dưỡng để các em đủ sức khỏe học tập và sinh hoạt”.
Với học sinh bán trú, bữa ăn nóng không chỉ cung cấp dinh dưỡng mà còn tiếp thêm “nhiệt” để các em chống chọi với rét sâu vùng biên, đồng thời giúp phụ huynh yên tâm hơn.
Chị Vừ Thị Mỷ (thôn Lùng Thúng) chia sẻ: “Những ngày này, cô giáo thường xuyên nhắc mặc ấm cho con. Đến lớp, các cháu được giữ ấm nên gia đình yên tâm hơn. Ở nhà, mẹ còn phải đi làm, không có thời gian chăm sóc con”.
Những lát cắt từ Sín Thìn Chư, Sủa Nhè Lử đến Thượng Phùng cho thấy, chống rét ở Sơn Vĩ không chỉ là che chắn lớp học hay bật lò sưởi. Đó là sự chăm lo xuyên suốt từ trang phục, sức khỏe, chỗ ngủ đến bữa ăn nóng để học sinh không bị “đứt nhịp” đến trường giữa đợt rét hại.
Sơn Vĩ là xã biên giới có địa bàn rộng với 51 thôn, được đánh giá có thời tiết khắc nghiệt bậc nhất tỉnh Tuyên Quang; mùa đông rét sâu, rét kéo dài, hằng năm thường xuất hiện băng tuyết. Trong khi đó, quy mô giáo dục lớn và phân tán: Toàn xã có 9 đơn vị trường học với hơn 6.700 học sinh; bậc mầm non có 44 điểm trường, bậc tiểu học có 33 điểm trường; nhiều điểm lẻ nằm sâu trong núi cao, cơ sở vật chất còn hạn chế.
Đáng chú ý, 100% học sinh là con em đồng bào dân tộc thiểu số; tỷ lệ hộ nghèo, cận nghèo còn cao. Với nhiều gia đình, áo ấm, tất, chăn màn cho con trong những ngày giá rét là điều không dễ. Vì vậy, xã xác định phòng, chống rét cho học sinh phải triển khai từ sớm, từ xa, ngay từ đầu mùa.
Ông Trần Việt Hùng, Phó chủ tịch UBND xã Sơn Vĩ, khẳng định: “Sơn Vĩ địa bàn rộng, nhiều điểm trường lẻ; mùa đông rét đậm, rét hại thường xuyên, có năm có băng tuyết. Vì vậy, xã xác định phòng, chống rét cho học sinh phải làm từ sớm, triển khai đồng bộ, huy động cả hệ thống chính trị, phối hợp chặt chẽ với nhà trường và các lực lượng để bảo đảm an toàn sức khỏe, duy trì sĩ số, không để học sinh vì rét mà gián đoạn học tập”.
Cùng với chỉ đạo các trường che chắn phòng học, chuẩn bị thiết bị giữ ấm, xã chủ động kết nối, vận động tổ chức, nhà hảo tâm, đoàn thiện nguyện hỗ trợ học sinh quần áo ấm, tất, chăn màn… kịp thời bổ sung cho các em còn thiếu thốn. Khi nhiệt độ giảm sâu, lãnh đạo xã trực tiếp xuống điểm trường kiểm tra thực tế, động viên thầy cô, nhắc nhở học sinh giữ gìn sức khỏe.
“Khi rét đậm, rét hại xuống thấp, xã xác định phải xuống tận nơi để nắm tình hình. Chúng tôi trực tiếp kiểm tra các điểm trường, nhất là điểm lẻ ở khu vực xa; kịp thời động viên thầy cô, nhắc nhở học sinh giữ ấm và chỉ đạo bổ sung ngay những vật dụng cần thiết. Mục tiêu cao nhất là bảo đảm an toàn sức khỏe cho các cháu trong những ngày rét sâu”, ông Trần Việt Hùng nhấn mạnh.
Thực tế ở Sơn Vĩ cho thấy, chống rét cho học sinh là trách nhiệm chung của chính quyền, nhà trường và cộng đồng. Những việc làm thiết thực như chuẩn bị áo ấm, sưởi ấm lớp học, bảo đảm bữa ăn nóng… đã giúp học sinh vùng biên giữ sức khỏe, tiếp tục đến trường đều đặn trong những ngày rét đậm, rét hại.
