Trường Sĩ quan Lục quân 1-tiền thân là Trường Quân chính kháng Nhật-được thành lập ngày 15-4-1945, là nhà trường quân sự đầu tiên của LLVT nhân dân Việt Nam. Trải qua 81 năm xây dựng, GD-ĐT, chiến đấu và trưởng thành, nhà trường luôn giữ vững vai trò là trung tâm đào tạo cán bộ chỉ huy-tham mưu lục quân cấp phân đội cho toàn quân. Trong các cuộc kháng chiến, hàng nghìn cán bộ, giảng viên của nhà trường đã trực tiếp tham gia chiến đấu, góp phần làm nên những thắng lợi mang tầm vóc lịch sử của dân tộc. Trong thời kỳ mới, nhà trường tiếp tục phát triển theo hướng chuẩn hóa, hiện đại hóa, từng bước khẳng định vị thế là trung tâm đào tạo và nghiên cứu khoa học quân sự cấp phân đội có uy tín trong Quân đội.
Những năm qua, Trường Sĩ quan Lục quân 1 thực hiện nhiệm vụ trong điều kiện đan xen thuận lợi và khó khăn. Tình hình thế giới, khu vực tiếp tục biến động nhanh, phức tạp, khó dự báo, tác động trực tiếp đến yêu cầu, nhiệm vụ GD-ĐT của nhà trường. Trong nước, chủ trương xây dựng Quân đội theo hướng “tinh, gọn, mạnh” được triển khai quyết liệt, đòi hỏi công tác GD-ĐT phải đi đầu đổi mới toàn diện cả về nội dung, phương pháp, gắn với chuẩn đầu ra và yêu cầu nhiệm vụ của đơn vị. Đối tượng đào tạo ngày càng đa dạng, yêu cầu về năng lực thực tiễn của học viên sau tốt nghiệp không ngừng nâng cao; trong khi đó, các điều kiện bảo đảm, nhất là cơ sở vật chất, trang bị dạy học tuy được quan tâm đầu tư nhưng còn thiếu đồng bộ.
Trong bối cảnh đó, Đảng ủy, Ban giám hiệu nhà trường đã quán triệt sâu sắc các nghị quyết, chỉ thị của Đảng, Quân ủy Trung ương, Bộ Quốc phòng; tập trung lãnh đạo, chỉ đạo toàn diện, có trọng tâm, trọng điểm, triển khai đồng bộ các mặt công tác, hoàn thành tốt và xuất sắc nhiều nhiệm vụ, tạo chuyển biến rõ nét về chất lượng GD-ĐT.
Kết quả nổi bật là, năm học 2024-2025, nhà trường đã tập trung đổi mới mạnh mẽ nội dung, chương trình đào tạo theo hướng phát triển phẩm chất, năng lực toàn diện của người học, gắn chặt với thực tiễn huấn luyện, SSCĐ ở đơn vị cơ sở. Trong năm học, đã tổ chức rà soát, điều chỉnh, bổ sung 12 chương trình đào tạo cho 7 đối tượng; xây dựng mới chương trình đào tạo giảng viên kỹ thuật chiến đấu bộ binh cho Quân đội nhân dân Lào. Đồng thời, chủ trì nghiên cứu, xây dựng và đề xuất chuẩn chương trình đào tạo nhóm ngành quân sự, góp phần chuẩn hóa, thống nhất và nâng cao chất lượng đào tạo trong toàn quân.
Đổi mới chương trình đào tạo được triển khai đồng bộ với đổi mới phương pháp dạy học theo hướng hiện đại, phát triển năng lực người học; phát huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo của người học; kết hợp chặt chẽ giữa lý thuyết với thực hành, giữa giảng dạy với rèn luyện. Các hoạt động phương pháp như giảng mẫu, dự giờ, rút kinh nghiệm được duy trì nghiêm túc, có chiều sâu, từng bước nâng cao chất lượng và hiệu quả, đồng thời góp phần chuẩn hóa, phát triển năng lực sư phạm cho đội ngũ giảng viên. Số lượt thông qua bài, dự giờ, rút kinh nghiệm tăng rõ rệt, qua đó tạo chuyển biến vững chắc về chất lượng giảng dạy.
Một điểm nhấn quan trọng là gắn đào tạo với thực tiễn đơn vị. Học viên được tổ chức thực tập tại các đơn vị huấn luyện chiến sĩ mới thuộc nhiều đầu mối trong toàn quân, trực tiếp đảm nhiệm cương vị trung đội trưởng. Đây không chỉ là bước kiểm nghiệm chất lượng đào tạo mà còn là môi trường rèn luyện bản lĩnh, năng lực chỉ huy, quản lý bộ đội, nâng cao khả năng thích ứng nhanh với môi trường công tác sau tốt nghiệp, giúp học viên trưởng thành toàn diện.
Chất lượng đào tạo được kiểm chứng bằng những con số cụ thể. Kết quả thi, kiểm tra kết thúc học phần, môn học năm học 2024-2025 tính theo lượt học viên đạt 86,97% xuất sắc, giỏi, khá, tăng so với năm học trước. Đặc biệt, khảo sát học viên sau tốt nghiệp tại đơn vị cho thấy đa số học viên cơ bản đáp ứng tốt yêu cầu nhiệm vụ trên cương vị được giao. Đây là thước đo quan trọng, khách quan, khẳng định hiệu quả công tác GD-ĐT của nhà trường.
Công tác xây dựng đội ngũ nhà giáo được đặc biệt coi trọng. Nhà trường đã triển khai nhiều giải pháp đồng bộ nhằm chuẩn hóa đội ngũ giảng viên cả về trình độ, năng lực và phương pháp. Đến nay, tỷ lệ cán bộ, giảng viên có trình độ sau đại học đạt hơn 74%; nhiều đồng chí đạt chuẩn chức danh khoa học, giảng viên dạy giỏi cấp trường. Đây là yếu tố nền tảng, có ý nghĩa quyết định để nâng cao chất lượng đào tạo lâu dài, bền vững.
Nhà trường đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số trong quản lý, điều hành và tổ chức đào tạo. Hệ thống mạng nội bộ được mở rộng, trang thiết bị giảng dạy hiện đại được bổ sung, tạo điều kiện nâng cao chất lượng dạy-học. Việc ký số 100% văn bản điện tử, triển khai hệ thống quản lý văn bản và điều hành trên môi trường số không chỉ nâng cao hiệu quả quản lý mà còn từng bước hình thành môi trường giáo dục số, hiện đại, chuyên nghiệp.
Công tác nghiên cứu khoa học được triển khai toàn diện, gắn chặt với nhiệm vụ đào tạo. Trong năm học, nhà trường triển khai 70 đề tài, sáng kiến cấp trường và nhiều đề tài cấp Bộ, cấp ngành; biên soạn, chỉnh sửa 78 tài liệu, giáo trình phục vụ huấn luyện. Nhiều công trình có giá trị lý luận và thực tiễn cao như tổng kết kinh nghiệm chiến đấu cấp phân đội bộ binh, công trình lịch sử nhà trường... đã góp phần bổ sung, phát triển lý luận quân sự và nâng cao chất lượng đào tạo.
Công tác quân sự, xây dựng chính quy, rèn luyện kỷ luật được duy trì nghiêm túc, tạo nền tảng vững chắc cho nâng cao chất lượng đào tạo. Các chế độ trực SSCĐ, huấn luyện, kiểm tra được thực hiện chặt chẽ. Trong năm học, nhà trường bảo đảm an toàn tuyệt đối, đồng thời không ngừng nâng cao chất lượng xây dựng chính quy, tăng cường hiệu lực quản lý, duy trì nghiêm kỷ luật.
Hoạt động công tác Đảng, công tác chính trị tiếp tục khẳng định vai trò là “linh hồn, mạch sống” của nhà trường. Phong trào Thi đua Quyết thắng được triển khai sâu rộng, có chiều sâu, thực sự trở thành động lực quan trọng thúc đẩy các cơ quan, đơn vị hoàn thành thắng lợi nhiệm vụ. Nhà trường đạt nhiều thành tích nổi bật như xếp thứ nhất tại các hội thao cấp toàn quân, giành thứ hạng cao tại các hội thi, hội thao, Giải thưởng Tuổi trẻ sáng tạo, hoàn thành xuất sắc các nhiệm vụ đột xuất được Bộ Quốc phòng giao.
Từ thực tiễn GD-ĐT những năm qua, có thể khẳng định: Chất lượng GD-ĐT của nhà trường đã có bước phát triển toàn diện, vững chắc, theo hướng thực chất, hiệu quả; gắn chặt hơn với yêu cầu nhiệm vụ xây dựng Quân đội trong tình hình mới. Đặc biệt, đã hình thành rõ nét tư duy đổi mới, lấy chất lượng đầu ra, năng lực thực hiện nhiệm vụ làm thước đo chủ yếu, gắn đào tạo với thực tiễn đơn vị.
Thời gian tới, nhà trường xác định tiếp tục tập trung đổi mới mạnh mẽ, toàn diện công tác GD-ĐT theo hướng chuẩn hóa, hiện đại hóa, gắn lý luận với thực tiễn chiến đấu, phù hợp với sự phát triển của nghệ thuật quân sự và yêu cầu xây dựng Quân đội trong tình hình mới. Chương trình, nội dung, phương pháp đào tạo không ngừng được cập nhật, hoàn thiện. Đội ngũ giảng viên được chuẩn hóa, nâng cao trình độ. Cơ sở vật chất, trang thiết bị được đầu tư đồng bộ, hiện đại; xây dựng nhà trường vững mạnh toàn diện “mẫu mực, tiêu biểu”.
