Triển lãm giới thiệu hơn 60 tác phẩm của 34 tác giả, được thể hiện qua nhiều loại hình nghệ thuật như hội họa, đồ họa, nhiếp ảnh, ký họa, sơn mài, lụa, sơn khắc, điêu khắc, sắp đặt đa phương tiện và các chất liệu đương đại. Đây là hành trình nghệ thuật kéo dài gần một thế kỷ, phản ánh những góc nhìn đa dạng về Quốc Tử Giám - trường quốc học đầu tiên của Việt Nam, biểu tượng của truyền thống hiếu học, tôn sư trọng đạo và khát vọng tri thức của dân tộc.
Quốc Tử Giám được thành lập vào cuối thế kỷ XI, là nơi đào tạo hàng nghìn hiền tài cho đất nước dưới thời quân chủ. Trải qua gần một thiên niên kỷ, di tích không chỉ lưu giữ nhiều giá trị lịch sử, văn hóa mà còn trở thành nguồn cảm hứng sáng tạo của nhiều thế hệ nghệ sĩ trong và ngoài nước.
Không gian triển lãm được thiết kế theo hướng mở, kết hợp giữa hệ thống treo tường và kết cấu gỗ, tạo nên hành trình thị giác liên tục, giúp công chúng khám phá các lớp trầm tích lịch sử, nghệ thuật và cảm xúc. Sự đối thoại giữa những tác phẩm thuộc nhiều thời kỳ, chất liệu và phong cách khác nhau mang đến góc nhìn đa chiều về Quốc Tử Giám, không chỉ với tư cách một di tích lịch sử mà còn là biểu tượng văn hóa luôn được tái hiện và làm mới trong đời sống đương đại.
Phát biểu tại lễ khai mạc, TS. Nguyễn Văn Tú – Phó Giám đốc Trung tâm Hoạt động Văn hóa Khoa học Văn Miếu - Quốc Tử Giám cho biết, triển lãm là hoạt động ý nghĩa trong chuỗi sự kiện kỷ niệm 950 năm thành lập Quốc Tử Giám, đồng thời là dịp để công chúng nhìn lại chặng đường gần một thế kỷ hình ảnh Văn Miếu - Quốc Tử Giám hiện diện trong mỹ thuật Việt Nam và quốc tế.
Từ những bức ký họa đầu tiên của các họa sĩ và kiến trúc sư người Pháp vào cuối thế kỷ XIX, đầu thế kỷ XX, đến các sáng tác của các họa sĩ Trường Mỹ thuật Đông Dương, các danh họa Việt Nam và thế hệ nghệ sĩ đương đại, mỗi tác phẩm đều mang một cách cảm nhận riêng nhưng cùng gặp nhau ở tình yêu dành cho Quốc Tử Giám và sự trân trọng đối với các giá trị văn hóa truyền thống.
“Để bảo vệ và phát huy giá trị của di tích Văn Miếu - Quốc Tử Giám hôm nay, không gì tốt bằng giải pháp để di tích được sống trong đời sống đương đại. Nghệ thuật chính là một trong những nhịp cầu quan trọng để kết nối công chúng với di sản, giúp lịch sử trở nên gần gũi hơn và các giá trị văn hóa được lan tỏa bằng ngôn ngữ của cảm xúc và sáng tạo”, ông Nguyễn Văn Tú nhấn mạnh.
Triển lãm không chỉ giới thiệu các tác phẩm nghệ thuật mà còn khẳng định vai trò của Quốc Tử Giám trong đời sống văn hóa hiện đại, góp phần lan tỏa các giá trị hiếu học, văn hiến và sáng tạo đến công chúng trong nước cũng như quốc tế.
Theo Giám tuyển Nguyễn Thế Sơn, triển lãm như một lát cắt nhỏ khảo sát lại những câu chuyện của nghệ thuật xoay quanh một đối tượng nghệ thuật xuyên suốt qua các giai đoạn lịch sử đó là Quốc Tử Giám.
“Triển lãm được hình thành trong vòng mấy tháng nay như một sự tập hợp và đối thoại nghệ thuật của các thế hệ hoạ sĩ, nghệ sĩ, kiến trúc sư trong nước và quốc tế đã từng nặng lòng với vẻ đẹp của không gian đặc biệt này để cho ra đời gần 60 tác phẩm trải daì trên đa dạng các chất liệu và hình thức biểu đạt nghệ thuật từ thực hành mang tính chất truyền thống như ký hoạ, màu nước, sơn dầu, lụa, sơn mài, sơn khắc…cho tới những thực hành mang tính chất thực nghiệm các chất liệu mới như inox, composit hay sắp đặt đa chất liệu…
Hy vọng triển lãm sẽ gợi mở ra một góc nhìn thú vị về một dòng chảy nghệ thuật về không gian văn hoá lịch sử này, khi chưa bao giờ ngừng nghỉ chảy trôi trong suốt các hoàn cảnh lịch sử thăng trầm của Thăng Long - Hà Nội”, Giám tuyển Nguyễn Thế Sơn chia sẻ.
Triển lãm “Quốc Tử Giám trong nghệ thuật” diễn ra từ ngày 5/7 đến hết ngày 5/8/2026 tại khu Thái Học, Văn Miếu - Quốc Tử Giám. Đây là dịp để công chúng khám phá hành trình gần một thế kỷ nghệ thuật về Quốc Tử Giám, đồng thời hiểu sâu hơn về sức sống bền bỉ của một di sản văn hóa đã đồng hành cùng lịch sử dân tộc suốt 950 năm.
