"Bóng ma" nợ xấu nhóm 5 tăng gần 80%
Nhìn vào bức tranh tài chính Quý 1/2026 của Ngân hàng TPBank, điểm gây sốc nhất chính là tốc độ nhảy nhóm của các khoản nợ xấu. Tổng nợ xấu (Nhóm 3 đến Nhóm 5) tại ngày 31/03/2026 đã vọt lên mức 5.846 tỷ đồng, tăng trưởng tới 48,5% so với đầu năm.
Đáng chú ý nhất là nợ Nhóm 5 (Nợ có khả năng mất vốn) đã tăng từ 1.374 tỷ đồng lên 2.459 tỷ đồng, tương ứng mức tăng gần 80%. Điều này buộc ngân hàng phải đẩy mạnh chi phí dự phòng rủi ro tín dụng lên mức 547 tỷ đồng trong quý, góp phần làm xói mòn lợi nhuận ròng vốn đã không còn duy trì được đà tăng trưởng so với cùng kỳ năm trước.
Điểm bất thường từ các khoản "Phải thu" và lợi thế thương mại
Một biến số khác khiến giới phân tích quan tâm là khoản Phải thu vọt tăng từ 12.055 tỷ đồng lên 20.436 tỷ đồng (tăng 69%). Trong bối cảnh hoạt động tín dụng cốt lõi đang gặp áp lực về nợ xấu, việc đọng vốn khổng lồ tại các khoản phải thu bên ngoài (19.053 tỷ đồng) là một tín hiệu cần đặc biệt lưu tâm về dòng tiền.
Bên cạnh đó, việc hợp nhất CTCP Chứng khoán Tiên Phong vào cuối năm 2025 đã để lại khoản lợi thế thương mại trị giá 189 tỷ đồng. Tuy nhiên, báo cáo cũng ghi nhận sự sụt giảm mạnh trong lãi thuần từ kinh doanh ngoại hối và chứng khoán kinh doanh (lỗ hơn 168 tỷ đồng), cho thấy các mảng hoạt động ngoài tín dụng và công ty con chưa thực sự mang lại hiệu quả tương xứng với kỳ vọng hợp lực.
Rủi ro vận hành
Không chỉ dừng lại ở các con số, "sức khỏe" của ngân hàng còn bị ảnh hưởng bởi các sai phạm trong quản trị. Theo Thông báo kết luận thanh tra số 24/TB-TTRA ngày 07/05/2026, Chi nhánh TP. Hồ Chí Minh một trong những mắt xích quan trọng nhất của hệ thống đã để xảy ra nhiều vi phạm trong hoạt động cấp tín dụng, ngoại hối và kinh doanh vàng.
Việc thẩm định nới lỏng và thiếu giám sát vốn vay đã dẫn đến tình trạng khách hàng sử dụng vốn sai mục đích, trực tiếp đe dọa an toàn hệ thống.
Mối quan hệ tín dụng với các "Hệ sinh thái" liên quan
Báo cáo tài chính cũng phơi bày cấu trúc vay nợ và gửi tiền tập trung vào các cổ đông lớn và doanh nghiệp thân hữu, tạo nên một mạng lưới lợi ích đan xen phức tạp.
"Chủ nợ" lớn nhất của ngân hàng (Các đơn vị gửi tiền) là Tập đoàn FPT đang duy trì khoản tiền gửi cực lớn tại Ngân hàng TPBank với 121 tỷ đồng tiền gửi không kỳ hạn và 4.434 tỷ đồng tiền gửi có kỳ hạn. Các doanh nghiệp liên quan (chung thành viên quản lý chủ chốt) cũng gửi tới 5.979 tỷ đồng dưới dạng tiền gửi có kỳ hạn và giấy tờ có giá.
"Con nợ" tiêu biểu (Các đơn vị vay vốn) là Tập đoàn Vàng bạc Đá quý DOJI hiện đang nợ ngân hàng này hơn 402 tỷ đồng. Đáng nói, DOJI còn đóng vai trò là bên cho Ngân hàng TPBank thuê trụ sở với chi phí trả trước tiền thuê nhà lên tới gần 746 tỷ đồng.
Nhóm doanh nghiệp liên quan khác cũng có tổng dư nợ vay và trả trước lên đến 2.004 tỷ đồng.
Ngân hàng TPBank đang đứng trước bài toán hóc búa, làm thế nào để duy trì lợi nhuận khi nợ xấu nhóm cuối đang phình to và các khoản phải thu chiếm dụng vốn ngày càng lớn? Sự phụ thuộc vào nguồn tiền gửi từ các cổ đông sáng lập như FPT và hoạt động tín dụng xoay quanh hệ sinh thái DOJI có thể mang lại sự ổn định tạm thời, nhưng nhìn từ góc độ thanh tra và quản trị rủi ro, đây chính là những tử huyệt có thể gây hệ lụy dây chuyền nếu chất lượng tài sản tiếp tục suy giảm.
