Tháo gỡ điểm nghẽn để phát triển chuỗi giá trị
Là địa phương có thế mạnh về nông nghiệp, Đắk Lắk đang tập trung phát triển các ngành hàng chủ lực theo hướng nâng cao giá trị gia tăng thay vì chỉ mở rộng quy mô sản xuất. Tuy nhiên, thực tiễn hoạt động của doanh nghiệp và hợp tác xã cho thấy vẫn còn nhiều "điểm nghẽn" cần được tháo gỡ để hình thành chuỗi giá trị hoàn chỉnh.
Tại các hội nghị tiếp xúc cử tri của Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh, nhiều hợp tác xã phản ánh việc tiếp cận đất đai, nhà xưởng và nguồn vốn tín dụng còn gặp nhiều khó khăn. Mặc dù Luật Đất đai và Luật Hợp tác xã năm 2023 đã có nhiều quy định ưu đãi đối với kinh tế tập thể, nhưng quá trình triển khai tại cơ sở vẫn còn những vướng mắc về thủ tục hành chính, quy hoạch và tiếp cận quỹ đất.
Liên minh Hợp tác xã tỉnh cũng kiến nghị nghiên cứu cơ chế bảo lãnh tín dụng, đơn giản hóa thủ tục hành chính và hỗ trợ đầu tư hạ tầng số để các hợp tác xã từng bước tham gia sâu hơn vào chuỗi liên kết sản xuất, tiêu thụ nông sản. Bên cạnh đó, nhiều ý kiến đề xuất cần hoàn thiện cơ chế chia sẻ rủi ro trong liên kết sản xuất, hỗ trợ chuyển đổi số và nâng cao năng lực quản trị cho khu vực kinh tế tập thể.
Thiên tai cũng đang tạo thêm áp lực đối với sản xuất nông nghiệp. Đại diện Hợp tác xã Nông nghiệp Kinh doanh dịch vụ Hòa Phong kiến nghị tỉnh hỗ trợ kinh phí sửa chữa máy móc, thiết bị bị hư hỏng do bão, đồng thời có chính sách thúc đẩy dồn điền đổi thửa, xây dựng cánh đồng mẫu lớn và đầu tư nhà máy chế biến lúa gạo nhằm ổn định đầu ra cho nông dân.
Doanh nghiệp chủ động đầu tư theo hướng chế biến sâu
Không chỉ khu vực hợp tác xã, nhiều doanh nghiệp cũng đang chuyển hướng đầu tư từ khai thác nguyên liệu sang phát triển sản phẩm có giá trị gia tăng cao.
Công ty Cổ phần Bá Hải cho biết đang nghiên cứu triển khai các dự án nuôi cá rô phi và cá ngừ theo hướng công nghệ cao, đồng thời kiến nghị địa phương quy hoạch quỹ đất và khu hậu cần phục vụ nuôi trồng thủy sản. Theo doanh nghiệp, việc hình thành vùng nguyên liệu ổn định, có truy xuất nguồn gốc sẽ góp phần nâng cao năng lực chế biến và mở rộng thị trường xuất khẩu.
Đối với ngành mía đường, Công ty TNHH Công nghiệp KCP Việt Nam kiến nghị tiếp tục hoàn thiện các cơ chế hỗ trợ phát triển điện sinh khối, ethanol và các chính sách bảo vệ ngành đường trong nước. Doanh nghiệp cho rằng việc tận dụng phụ phẩm nông nghiệp để sản xuất năng lượng và nhiên liệu sinh học sẽ góp phần nâng cao hiệu quả sản xuất, gia tăng giá trị cho cây mía và thúc đẩy phát triển kinh tế tuần hoàn.
Trong lĩnh vực sản phẩm từ nông nghiệp, Công ty Cổ phần Organic Nopal Việt Nam đề xuất tăng cường hỗ trợ doanh nghiệp về công bố sản phẩm, truy xuất nguồn gốc, hộ chiếu số sản phẩm, chuyển đổi số trong quản lý sản xuất và phát triển các sản phẩm có nguồn gốc từ nguyên liệu địa phương. Đây được xem là những giải pháp quan trọng giúp doanh nghiệp đáp ứng tốt hơn các yêu cầu của thị trường trong nước và quốc tế.
Hướng tới nền nông nghiệp hiện đại, bền vững
Những ý kiến từ doanh nghiệp, hợp tác xã và hộ sản xuất cho thấy phát triển nông nghiệp của Đắk Lắk không còn chỉ đặt mục tiêu tăng sản lượng mà đang chuyển mạnh sang nâng cao chất lượng, giá trị gia tăng và tính bền vững.
Theo định hướng phát triển của tỉnh, nông nghiệp sẽ tiếp tục được tổ chức theo hướng ứng dụng khoa học - công nghệ, chuyển đổi số, phát triển kinh tế tuần hoàn, tăng cường liên kết giữa doanh nghiệp với hợp tác xã và người dân, đồng thời mở rộng công nghiệp chế biến để nâng cao giá trị nông sản.
Để hiện thực hóa mục tiêu đó, cùng với việc hoàn thiện cơ chế, chính sách và cải thiện môi trường đầu tư, tỉnh cần tiếp tục tháo gỡ các khó khăn về đất đai, tín dụng, hạ tầng sản xuất, logistics và chuyển đổi số. Khi những "điểm nghẽn" này được giải quyết, nông nghiệp Đắk Lắk sẽ có thêm điều kiện phát huy lợi thế, nâng cao năng lực cạnh tranh và phát triển theo hướng hiện đại, hiệu quả, bền vững.
