Không gian giới thiệu được đặt tại trụ sở Cục Văn thư và Lưu trữ nhà nước (số 12 Đào Tấn, phường Giảng Võ, Hà Nội). Việc hình thành và đưa vào hoạt động Không gian này không chỉ mang ý nghĩa chuyên môn, mà còn thể hiện cam kết mạnh mẽ của ngành Lưu trữ trong việc cung cấp nguồn thông tin gốc, xác thực, phục vụ nghiên cứu khoa học, giáo dục, cũng như lan tỏa các giá trị lịch sử – văn hóa của dân tộc tới công chúng trong nước và quốc tế.
Phát biểu tại Lễ ra mắt, ông Đặng Thanh Tùng - Cục trưởng Cục Văn thư và Lưu trữ nhà nước cho biết, ngành Lưu trữ đã từng bước chuyển từ tư duy “lưu giữ” sang tư duy bảo quản gắn với phát huy và chuyển đổi mạnh mẽ sang phục vụ xã hội, phục vụ cộng đồng.
Không gian giới thiệu không chỉ hiện thực hóa quy định của Luật Lưu trữ năm 2024 trong việc chủ động bảo đảm quyền tiếp cận thông tin, nâng cao khả năng thụ hưởng giá trị di sản của Nhân dân, mà còn phù hợp với thông lệ quốc tế, khi cơ quan lưu trữ của một quốc gia phải là địa chỉ tin cậy nhất giới thiệu những tài liệu quý, tiêu biểu, phản ánh chiều sâu lịch sử, văn hóa và truyền thống của mỗi quốc gia.
Đặc biệt, quán triệt tinh thần Nghị quyết số 57 về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia, Cục xác định: chuyển đổi số trong lưu trữ chính là chuyển đổi cách thức cung cấp thông tin, cách công chúng tiếp cận và sử dụng tài liệu lưu trữ. Không gian giới thiệu này chính là nơi hiện thực hóa cách tiếp cận đó và được xác định là trọng tâm trong chiến lược chuyển đổi số và phục vụ xã hội của ngành Lưu trữ trong giai đoạn mới.
Cục trưởng bày tỏ hy vọng: “Không gian giới thiệu sẽ trở thành một điểm đến văn hóa có chiều sâu, một “lớp học lịch sử trực quan”, một hệ sinh thái học tập mở, phục vụ đa dạng đối tượng: từ học sinh, sinh viên, nhà nghiên cứu đến đông đảo công chúng và bạn bè quốc tế”.
Cục Văn thư và Lưu trữ nhà nước hiện là cơ quan trực tiếp quản lý hai Di sản tư liệu thế giới của Việt Nam đã được UNESCO ghi danh, gồm: Mộc bản triều Nguyễn và Châu bản triều Nguyễn. Không gian giới thiệu Di sản tư liệu thế giới của Việt Nam và tài liệu lưu trữ quốc gia tiêu biểu là kết quả của quá trình chuẩn bị công phu, liên tục và có định hướng dài hạn, bám sát các chủ trương, chỉ đạo nhất quán của Đảng, Nhà nước và Chính phủ về bảo vệ và phát huy giá trị tài liệu lưu trữ quốc gia.
Đồng thời, việc xây dựng Không gian này cũng phù hợp với thông lệ quốc tế, khi cơ quan lưu trữ quốc gia của mỗi nước luôn là địa chỉ tin cậy để giới thiệu những tư liệu quý giá, tiêu biểu nhất, phản ánh chiều sâu lịch sử, văn hóa và truyền thống quản trị của quốc gia.
Tọa lạc tại trung tâm Thủ đô Hà Nội ngàn năm văn hiến, Không gian giới thiệu được kỳ vọng sẽ trở thành một điểm đến văn hóa có chiều sâu, đồng thời là nơi sinh hoạt chuyên đề và một hệ sinh thái học tập mở. Tại đây, công chúng trong và ngoài nước có thể tiếp cận một cách tổng thể, hệ thống và chân thực tiến trình lịch sử, văn hóa và truyền thống quản trị quốc gia của Việt Nam thông qua các tài liệu lưu trữ gốc, được trình bày theo những phương thức hiện đại, dễ tiếp cận.
Báo cáo tại Lễ ra mắt, bà Nguyễn Thị Nga - Phó Cục trưởng Cục Văn thư và Lưu trữ nhà nước cho biết, Không gian giới thiệu được cấu trúc thành nhiều hợp phần, trong đó trung tâm là Không gian Media hiện đại, nơi tài liệu lưu trữ được chuyển hóa thành các nội dung truyền thông, dữ liệu số và sản phẩm tương tác đa phương tiện.
Bên cạnh đó, Không gian Di sản tư liệu thế giới của Việt Nam và tài liệu lưu trữ quốc gia tiêu biểu mang đến cho công chúng trong nước và quốc tế cái nhìn tổng quan, dễ tiếp cận về di sản tư liệu và tài liệu lưu trữ quốc gia, đồng thời cho phép tìm hiểu, tra cứu, tương tác và học tập trực tiếp từ tài liệu lưu trữ gốc thông qua các màn hình tương tác và hệ thống tìm kiếm thông tin.
Đặc biệt, trong dịp ra mắt, một số tài liệu lưu trữ gốc tiêu biểu về Quốc kỳ, Quốc ca, Quốc huy và Hiến pháp đã được lựa chọn giới thiệu tới công chúng như những biểu tượng thiêng liêng của quốc gia, kết tinh ý chí và khát vọng độc lập, tự do của dân tộc Việt Nam. Cùng với đó, Không gian Lịch sử ngành Lưu trữ Việt Nam được bố trí nhằm tôn vinh hành trình hình thành và phát triển của nghề lưu trữ, cũng như tri ân các thế hệ người làm lưu trữ đã lặng thầm gìn giữ, bảo vệ và trao truyền các di sản tư liệu, tài liệu lưu trữ quốc gia qua nhiều thời kỳ.
Theo kế hoạch, kể từ ngày 3/3/2026 (Rằm tháng Giêng năm Bính Ngọ), Không gian giới thiệu sẽ chính thức mở cửa tự do đón khách tham quan từ 9h - 16h các ngày trong tuần.
Để khởi động chuỗi hoạt động phục vụ công chúng với thông điệp “Khai trí đầu xuân – Tôn vinh văn hiến”, tại đây sẽ diễn ra trưng bày chuyên đề về Tết Hoàng cung qua Châu bản và Mộc bản triều Nguyễn, kết hợp các hoạt động trải nghiệm tương tác như in dập Mộc bản trên giấy dó và tặng chữ thư pháp đầu xuân.
Với nội dung phong phú, cách tiếp cận hiện đại và giàu tính giáo dục, Không gian giới thiệu Di sản tư liệu thế giới của Việt Nam và tài liệu lưu trữ quốc gia tiêu biểu được kỳ vọng sẽ trở thành một điểm đến văn hóa mới, giàu ý nghĩa trong bản đồ du xuân của người dân Thủ đô và cả nước.
