Kế hoạch nhằm tiếp tục tổ chức nghiên cứu, quán triệt và triển khai nghiêm túc, đồng bộ, hiệu quả Chỉ thị số 37-CT/TW, tạo chuyển biến rõ rệt về nhận thức và hành động của các cấp ủy, tổ chức đảng, chính quyền trong hệ thống chính trị từ Trung ương đến cơ sở, người lao động, người sử dụng lao động và các tổ chức đại diện của các bên về xây dựng quan hệ lao động hài hòa, ổn định và tiến bộ.
Việc triển khai được đặt trong bối cảnh mới, phù hợp với yêu cầu về an ninh quốc gia, hội nhập quốc tế và định hướng đổi mới mô hình phát triển của Việt Nam. Kế hoạch đồng thời xác định các nhiệm vụ trọng tâm, giải pháp chủ yếu và lộ trình phù hợp cho giai đoạn 2026 - 2030 và những năm tiếp theo, đề cao tính chủ động của các bộ, cơ quan, tổ chức và UBND các tỉnh, thành phố.
Nâng cao nhận thức và hiệu lực quản lý nhà nước
Một trong những nhiệm vụ trọng tâm là tiếp tục đẩy mạnh tuyên truyền, phổ biến và nâng cao nhận thức về xây dựng quan hệ lao động hài hòa, ổn định và tiến bộ. Các bộ, cơ quan và UBND các tỉnh, thành phố có trách nhiệm lãnh đạo, chỉ đạo tổ chức nghiên cứu, quán triệt và tuyên truyền các nhiệm vụ chủ yếu về quan hệ lao động đến đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức và người lao động thuộc phạm vi quản lý, qua đó tạo sự thống nhất trong nhận thức và hành động.
Kế hoạch đồng thời đặt yêu cầu nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước về quan hệ lao động. Bộ Nội vụ chủ trì xây dựng, trình Chính phủ và ban hành theo thẩm quyền các văn bản sửa đổi, bổ sung quy định chi tiết, hướng dẫn thi hành Bộ luật Lao động; chỉ đạo, hướng dẫn các bên trong quan hệ lao động thực hiện hiệu quả pháp luật về lao động và tiếp tục nghiên cứu, rà soát, đề xuất hoàn thiện chính sách tiền lương đối với người lao động.
Cùng với hoàn thiện chính sách, Bộ Nội vụ xây dựng và tổ chức thực hiện các chương trình bồi dưỡng, tập huấn, nâng cao năng lực cho công chức, viên chức, hòa giải viên lao động, trọng tài viên lao động và các chủ thể liên quan. Nội dung tập trung vào quản lý nhà nước, hỗ trợ phát triển quan hệ lao động, quản lý tổ chức của người lao động tại doanh nghiệp, giải quyết tranh chấp lao động và đình công.
Công tác theo dõi, hướng dẫn, kiểm tra việc chấp hành pháp luật lao động tại doanh nghiệp tiếp tục được tăng cường nhằm nâng cao ý thức tuân thủ pháp luật, phòng ngừa tranh chấp, đình công và hỗ trợ xây dựng quan hệ lao động ổn định.
Một nhiệm vụ khác được xác định là từng bước kết nối, chia sẻ dữ liệu về lao động và quan hệ lao động giữa các cơ quan. Việc ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số trong theo dõi, phân tích và dự báo tình hình quan hệ lao động sẽ được đẩy mạnh, phục vụ công tác quản lý nhà nước cũng như hỗ trợ các bên trong quan hệ lao động.
UBND các tỉnh, thành phố được yêu cầu chỉ đạo thanh tra, kiểm tra việc chấp hành pháp luật lao động tại doanh nghiệp, xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm; đồng thời thường xuyên theo dõi, nắm bắt tình hình và kịp thời phối hợp giải quyết những vướng mắc, mâu thuẫn phát sinh, hạn chế tranh chấp kéo dài và các vụ việc phức tạp.
Đổi mới hoạt động công đoàn, thúc đẩy đối thoại
Kế hoạch đề ra yêu cầu nâng cao hiệu quả hoạt động của tổ chức công đoàn, trong đó Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam tiếp tục đổi mới phương thức tuyên truyền, tập hợp, vận động đoàn viên và người lao động; thu hút người lao động và tổ chức của người lao động tại doanh nghiệp tham gia hệ thống Công đoàn Việt Nam.
Công tác phát triển đoàn viên, thành lập công đoàn cơ sở được đẩy mạnh, ưu tiên những nơi tập trung đông lao động và có quan hệ lao động tiềm ẩn vấn đề phức tạp. Đồng thời, chú trọng xây dựng đội ngũ cán bộ công đoàn, nhất là chủ tịch công đoàn cơ sở, đáp ứng yêu cầu trong tình hình mới.
Các biện pháp hỗ trợ, bảo vệ đoàn viên, cán bộ công đoàn và tổ chức công đoàn cơ sở trong doanh nghiệp cũng được triển khai hiệu quả theo quy định của pháp luật, hướng tới xây dựng công đoàn cơ sở thực sự vững mạnh.
Cùng với đó, đối thoại và thương lượng tập thể được xác định là giải pháp quan trọng để xây dựng quan hệ lao động hài hòa, ổn định và tiến bộ. Bộ Nội vụ tăng cường chỉ đạo các cơ quan chuyên môn, cơ quan quản lý lao động tại địa phương tổ chức hướng dẫn, bồi dưỡng, nâng cao năng lực cho các bên và hỗ trợ kỹ thuật để người lao động, người sử dụng lao động tham gia hiệu quả vào quá trình đối thoại, thương lượng và ký kết thỏa ước lao động tập thể.
Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam, Liên minh Hợp tác xã Việt Nam, Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa Việt Nam cùng các tổ chức đại diện khác của người sử dụng lao động được yêu cầu tăng cường hỗ trợ doanh nghiệp tham gia đối thoại, thương lượng tập thể và ký kết thỏa ước lao động tập thể ở cấp doanh nghiệp, nhóm doanh nghiệp và cấp ngành.
Nâng cao hiệu quả giải quyết tranh chấp lao động
Để chủ động xử lý các tranh chấp, Bộ Nội vụ phối hợp với các bộ, cơ quan liên quan hướng dẫn UBND các tỉnh, thành phố rà soát, kiện toàn và nâng cao hiệu quả hoạt động của các thiết chế hòa giải, trọng tài lao động. Mục tiêu là phát huy vai trò của các thiết chế này trong giải quyết tranh chấp, góp phần hạn chế phát sinh và kéo dài các vụ việc phức tạp.
Bộ Công an có trách nhiệm kịp thời phát hiện, đấu tranh, ngăn chặn và xử lý những hành vi lợi dụng, lôi kéo, kích động hoặc ép buộc người lao động gây rối an ninh, trật tự.
Đối với các tỉnh, thành phố tập trung đông người lao động, doanh nghiệp, khu công nghiệp thuộc các vùng kinh tế trọng điểm và tiềm ẩn nguy cơ phát sinh nhiều tranh chấp lao động, Kế hoạch yêu cầu chủ động xây dựng, tổ chức thực hiện thí điểm mô hình giải quyết tranh chấp lao động.
Theo đó, có thể bố trí một số hòa giải viên lao động, trọng tài viên lao động chuyên trách theo hướng vừa thực hiện nhiệm vụ giải quyết tranh chấp lao động, vừa hỗ trợ phát triển quan hệ lao động.
Việc triển khai đồng bộ các nhiệm vụ từ hoàn thiện chính sách, nâng cao năng lực quản lý, đổi mới hoạt động công đoàn đến tăng cường đối thoại, thương lượng và giải quyết tranh chấp được kỳ vọng tạo nền tảng cho quan hệ lao động hài hòa, ổn định và tiến bộ, đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội trong giai đoạn 2026 - 2030 và những năm tiếp theo.
