Dự thảo Luật tập trung vào 3 nhóm chính sách lớn gồm tiếp tục cải cách thủ tục hành chính, cắt giảm điều kiện đầu tư kinh doanh; đẩy mạnh phân cấp, phân quyền trong quản lý nhà nước; hoàn thiện cơ sở pháp lý để sử dụng hiệu quả cơ sở hạ tầng viễn thông phục vụ quốc phòng, an ninh. Theo đó, các nội dung sửa đổi được thực hiện đối với 4 luật trên.
Dưới sự chủ trì của Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn, sự điều hành của Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Hồng Diên, thảo luận tại Hội trường Quốc hội sáng nay, các đại biểu Quốc hội cơ bản thống nhất về sự cần thiết ban hành Luật sửa đổi, đồng thời đề nghị tiếp tục rà soát, hoàn thiện dự án Luật, tập trung vào một số nội dung như:
Rà soát kỹ phạm vi, nội dung sửa đổi của dự thảo luật, bảo đảm chỉ luật hóa những cơ chế, chính sách đã được cấp có thẩm quyền đồng ý về chủ trương và thuộc thẩm quyền của Quốc hội theo nguyên tắc đúng phạm vi, đúng mục tiêu, đúng tính chất của dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều luật. Tuyệt đối không lồng ghép các chính sách mới hoặc mở rộng sang những vấn đề cần phải nghiên cứu, đánh giá hoặc cần phải xin ý kiến cấp có thẩm quyền.
Tiếp tục rà soát, đánh giá kỹ để có thể tiếp tục cắt giảm, đơn giản hóa các quy trình, thủ tục và điều kiện kinh doanh không thực sự cần thiết. Đồng thời chỉnh lý, hoàn thiện các quy định về phân cấp, phân quyền, phân định rõ thẩm quyền và phương thức hậu kiểm tương ứng. Bảo đảm rõ thẩm quyền, rõ trách nhiệm, gắn với phân bổ nguồn lực hợp lý để tăng cường năng lực thực thi ở địa phương; tạo thuận lợi nhất cho người dân và doanh nghiệp nhưng không buông lỏng vai trò quản lý của Nhà nước và không làm suy giảm các yêu cầu bảo vệ bí mật nhà nước, an toàn thông tin, an ninh mạng, an toàn bức xạ vô tuyến điện, phòng chống nhiễu có hại và chủ quyền quốc gia trên không gian số.
Rà soát quy định rõ nguyên tắc, tiêu chí, phương pháp xác định tỷ lệ cơ bản lượng tần số phục vụ quốc phòng, an ninh và thẩm quyền quyết định cấp băng tần, bảo đảm chặt chẽ, minh bạch và hiệu quả sử dụng tài nguyên tần số. Hoàn thiện cơ chế kiểm tra, giám sát, đánh giá việc sử dụng băng tần sau khi được cấp phép và chế tài xử lý nghiêm các hành vi vi phạm.
Chỉnh lý, hoàn thiện quy định về phạm vi, đối tượng và nguyên tắc chia sẻ, sử dụng chung cơ sở hạ tầng viễn thông để thực hiện nhiệm vụ quốc phòng, an ninh và bảo đảm an toàn hạ tầng, an ninh mạng, bảo vệ bí mật nhà nước.
Đánh giá kỹ tác động của việc chuyển thẩm quyền phê duyệt chương trình quốc gia về phát triển thị trường khoa học công nghệ và ban hành chương trình, chính sách về chuyển giao công nghệ, thúc đẩy đổi mới, ứng dụng đổi mới công nghệ từ Thủ tướng Chính phủ sang Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ, bảo đảm không làm giảm yêu cầu thẩm định, đánh giá tác động và giữ được vai trò chỉ đạo điều phối liên ngành đối với những nội dung lớn liên quan đến nhiều bộ, ngành.
Rà soát, hoàn thiện các quy định chuyển tiếp bảo đảm khả thi và thống nhất trong tổ chức thực hiện.
Cần quy hoạch hạ tầng viễn thông cho tương lai khi tiến lên 6G, 7G
Góp ý trực tiếp cho Dự án Luật, đại biểu Tào Đức Thắng (TPHCM) nhất trí với nội dung dự thảo Luật và cho rằng, từ thực tế doanh nghiệp, việc phân bổ băng tần đúng thời điểm không chỉ giúp đẩy nhanh đầu tư, duy trì tăng trưởng mà còn tối ưu hóa chi phí triển khai và vận hành mạng lưới. Sau tính toán thì có thể tiết kiệm cho các doanh nghiệp đến hàng chục nghìn tỷ đồng từ tiền đầu tư. Đối với người dân được hưởng lợi là được thấy qua tốc độ, trải nghiệm dịch vụ cũng như là công nghệ hạ tầng.
Đối với Luật Viễn thông năm 2023 đã mở rộng phạm vi điều chỉnh các dịch vụ viễn thông truyền thống sang trung tâm dữ liệu, điện toán đám mây và các dịch vụ viễn thông cơ bản trên Internet, tạo nền tảng pháp lý cho sự phát triển của kinh tế số, xã hội số.
Một điểm rất quan trọng khác là cơ chế chia sẻ hạ tầng. Điều 65 của Luật đã tạo cơ sở pháp lý để các doanh nghiệp tăng cường sử dụng chung hạ tầng, giảm đầu tư trùng lặp, tối ưu chi phí và từng bước chuyển từ cạnh tranh đơn thuần sang hợp tác cùng phát triển.
Bên cạnh đó, trong các tình huống thiên tai, sự cố, dưới sự điều hành của Bộ Khoa học và Công nghệ, các doanh nghiệp đã chủ động phối hợp đảm bảo thông tin liên lạc thông qua cơ chế cho phép thuê bao của các doanh nghiệp bị gián đoạn dịch vụ kết nối trên mạng của doanh nghiệp khác. Nhờ đó, trong các trận bão lũ vừa qua hơn 10 triệu thuê bao đã được roaming sang nhau.
Việc cắt giảm các điều kiện đầu tư kinh doanh để phân cấp, phân quyền và chuyển từ tiền kiểm sang hậu kiểm đã giúp doanh nghiệp giảm đáng kể thời gian và chi phí tuân thủ. Theo đại biểu Tào Đức Thắng, đây là bước đi đúng và cần tiếp tục được duy trì trong hoạt động này. Dự thảo Luật có ý nghĩa thiết thực trong việc tháo gỡ các điểm nghẽn về thể chế, cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh và tạo dư địa phát triển cho các lĩnh vực viễn thông, công nghệ số và đổi mới sáng tạo.
Đại biểu Tào Đức Thắng đánh giá cao cách tiếp cận của dự thảo Luật khi tập trung vào ba nhóm nội dung trọng tâm là: Cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính và điều kiện đầu tư kinh doanh; phân cấp, phân quyền; hoàn thiện các quy định còn vướng mắc, trong đó có cơ chế sử dụng chung hạ tầng viễn thông phục vụ quốc phòng, an ninh. Đây là bước cải cách có ý nghĩa, góp phần giảm chi phí tuân thủ, tiết kiệm thời gian thực hiện thủ tục và chuyển dịch từ tiền kiểm sang hậu kiểm, tạo thuận lợi cho người dân và doanh nghiệp.
Về tần số vô tuyến điện, đại biểu nhất trí với phương án thử nghiệm tần số vô tuyến điện cho nhiệm vụ quốc phòng, an ninh đối với phát triển kinh tế từ 3 đến 5 năm như đại biểu cũng đã có ý kiến trước đây. Về viễn thông, nhất trí với hình thức đơn giản hóa điều kiện đầu tư kinh doanh, các thủ tục và đề nghị hậu kiểm.
Về kiến nghị và định hướng cho giai đoạn tới, đại biểu Tào Đức Thắng đề nghị, trong quá trình xây dựng chính sách và quy hoạch phát triển hạ tầng viễn thông thời gian tới, Bộ Khoa học và Công nghệ cần quy hoạch hạ tầng cho tương lai khi chúng ta tiến lên 6G, 7G. Khi đó, tần số sẽ rất là cao, sẽ lên từ 6 GHz, 8 GHz, thậm chí lên đến 70 - 80 GHz. Tần số này đảm bảo dung lượng băng thông lớn nhưng rất hạn chế về khả năng xuyên thấu.
Quy định rõ về tỉ lệ cơ bản trên tổng số lượng tần số cấp phép dành cho quốc phòng an ninh
Tiếp cận dưới góc độ quốc phòng, an ninh, đại biểu Trần Quang Tâm (Đắk Lắk) đóng góp ý kiến với ba vấn đề nhằm hoàn thiện dự thảo Luật. Trước hết, đối với việc cấp băng tần phục vụ phát triển kinh tế kết hợp với nhiệm vụ quốc phòng, an ninh theo Điều 1, Khoản 3, Điểm d của dự thảo. Dự thảo đã có bước tiến rất đột phá khi cho phép doanh nghiệp nhà nước sử dụng băng tần phục vụ làm kinh tế, vừa thực hiện nhiệm vụ quốc phòng, an ninh. Đây là giải pháp tối ưu để tránh lãng phí tài nguyên quốc gia. Tuy nhiên, để ngăn ngừa việc lợi dụng chính sách để nhằm chiếm dụng các tài nguyên, chiếm lợi thế cho doanh nghiệp kinh tế, đại biểu đề nghị quy định rõ ràng hơn về tỷ lệ cơ bản trên tổng số lượng tần số cấp phép dành cho nhiệm vụ quốc phòng là bao nhiêu, tránh tình trạng tạo kẽ hở pháp lý khi triển khai thực tế.
Thứ hai về quản lý nhân lực thông qua chứng chỉ vô tuyến điện, theo Điều 1, Khoản 10, Điểm 3 của dự thảo, việc phân cấp cho Bộ Quốc phòng, Bộ Công an quy định chi tiết về việc cấp, thu hồi chứng chỉ đối với nghiệp vụ di động hàng hải, hàng không là hoàn toàn cần thiết. Tuy nhiên, đại biểu Trần Quang Tâm đề nghị cần bổ sung thêm điều kiện cấp chứng chỉ đối với cá nhân để bảo đảm yêu cầu trong lĩnh vực quốc phòng và an ninh. Bởi lẽ, trong kỷ nguyên số, mỗi người cầm thiết bị vô tuyến điện vô tuyến không chỉ là một kỹ thuật viên, mà có thể là một mắt xích trong hệ thống thông tin không có lợi cho quốc phòng, an ninh. Do đó, việc kiểm soát về lai lịch, ý thức chấp hành của nhân sự phải được quy định chặt chẽ như một tiêu chuẩn bắt buộc trước khi cấp chứng chỉ.
Thứ ba là vấn đề về chia sẻ hạ tầng viễn thông phục vụ cho nhiệm vụ quốc phòng, an ninh theo Điều 2, Khoản 3, Điểm c của dự thảo. Đại biểu cho rằng, việc Chính phủ ban hành cơ chế chính sách để huy động hạ tầng dân sự cho mục đích quốc phòng, an ninh là một tư duy chiến lược rất đúng đắn, mang tính lưỡng dụng kết hợp kinh tế với quốc phòng, an ninh. Tuy nhiên, khi thực hiện chia sẻ hạ tầng theo hướng này, vấn đề tính bảo mật, khả năng sẵn sàng đáp ứng đưa ngay vào thực hiện cho nhiệm vụ quốc phòng, an ninh phải được ưu tiên hàng đầu. Do đó, đại biểu kiến nghị cần bổ sung các tiêu chuẩn kỹ thuật về mạng lưới dự phòng đặc thù. Mạng lưới này phải đáp ứng ba yếu tố cốt lõi, đó là: cơ chế chuyển đổi tức thời, tiêu chuẩn an ninh thông tin độc lập kiến trúc phân rã hạ tầng độc lập.
Cắt giảm TTHC nhưng không buông lỏng, không làm giảm hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước
Giải trình trước Quốc hội về những vấn đề các đại biểu Quốc hội quan tâm, Phó Thủ tướng Chính phủ Hồ Quốc Dũng cho biết, dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Tần số vô tuyến điện, Luật Viễn thông, Luật Giao dịch điện tử và Luật Doanh nghiệp được sửa đổi lần này chỉ giới hạn trong việc luật hóa các cơ chế chính sách đã được cấp có thẩm quyền đồng ý chủ trương, cụ thể là: Cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh; đẩy mạnh phân cấp, phân quyền trong quản lý nhà nước; hoàn thiện cơ sở pháp lý để sử dụng hiệu quả cơ sở hạ tầng viễn thông phục vụ quốc phòng, an ninh. Dự án Luật không lồng ghép chính sách mới và cũng không mở rộng sang những vấn đề còn cần phải nghiên cứu, đánh giá tác động đầy đủ khi sửa đổi toàn diện từng dự án Luật.
Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng đánh giá các ý kiến góp ý của đại biểu Quốc hội tại tổ và Hội trường đều rất tâm huyết, khoa học, trách nhiệm và đại đa số các ý kiến đều cơ bản thống nhất với dự thảo Luật. Với tinh thần trách nhiệm cao, các đại biểu Quốc hội đã đóng góp rất nhiều ý kiến sát đáng để cơ quan soạn thảo tiếp thu, hoàn thiện.
Thay mặt Chính phủ, Phó Thủ tướng trân trọng cảm ơn các đại biểu Quốc hội đã đóng góp cho dự thảo Luật và làm rõ thêm một số nội dung nhiều đại biểu quan tâm trong cuộc thảo luận ở tổ và ở hội trường sáng nay.
Vấn đề thứ nhất, nhiều đại biểu Quốc hội quan tâm đề nghị rà soát, bổ sung quy định chi tiết để đảm bảo không tạo ra khoảng trống pháp lý đối với những quy định mang lại lợi ích thiết thực cho người dân và doanh nghiệp, cần phải có hiệu lực thi hành sớm hơn.
Tiếp thu ý kiến sát đáng của các đại biểu, cơ quan soạn thảo sẽ rà soát và bổ sung vào dự thảo luật hai nội dung về hiệu lực thi hành sớm. Đó là kéo dài thời hạn cấp phép lần đầu từ 3 năm lên 5 năm cho doanh nghiệp quốc phòng, an ninh sử dụng tần số để phát triển kinh tế kết hợp quốc phòng, an ninh. Chuyển thẩm quyền phê duyệt chương trình quốc gia về phát triển thị trường khoa học công nghệ từ Thủ tướng Chính phủ sang Bộ Khoa học và Công nghệ. Đồng thời, bổ sung một nội dung chi tiết để xử lý các vấn đề liên quan đến việc cấp phép sử dụng tần số cho doanh nghiệp quốc phòng, an ninh.
Vấn đề thứ hai, nhiều đại biểu đồng tình với việc bãi bỏ các điều kiện kinh doanh, thủ tục không còn cần thiết, nhưng cũng rất băn khoăn làm sao việc cắt giảm như vậy cơ chế quản lý thay thế thế nào để chúng ta không buông lỏng, không làm giảm hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước.
Về việc này, Phó Thủ tướng cho biết, với tinh thần quyết liệt, chủ động cao, Chính phủ đã chỉ đạo các bộ, ngành rà soát cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh và đã ban hành Nghị quyết số 66.18/NQ-CP ngày 19/5/2026 của Chính phủ về phân quyền cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh nói chung, trong đó có lĩnh vực khoa học công nghệ nói riêng.
Để thực hiện nội dung cắt giảm đơn giản hóa này, Chính phủ đề xuất cắt giảm 2 thủ tục hành chính, cắt giảm 47 và đơn giản hóa 4 điều kiện kinh doanh. Việc cắt giảm được thực hiện trên các nguyên tắc sau:
Thứ nhất là cắt giảm các điều kiện kinh doanh không còn thực sự cần thiết, các điều kiện kinh doanh không rõ ràng, các điều kiện kinh doanh đã được điều chỉnh bằng cơ chế quản lý khác.
Thứ hai là việc cắt giảm phải đi đôi với việc rà soát, đảm bảo các công cụ quản lý thay thế, như là hệ thống quy chuẩn kỹ thuật, việc cắt giảm trên cơ sở dữ liệu và trên các nền tảng số để làm sao là không buông lỏng và không giảm hiệu lực quản lý nhà nước.
"Tiếp thu ý kiến của các đại biểu, Chính phủ sẽ tiếp tục chỉ đạo các bộ, ngành rà soát kỹ, hoàn thiện công cụ phục vụ hậu kiểm, đảm bảo hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước", Phó Thủ tướng khẳng định.
Bảo đảm việc cấp phép sử dụng băng tần được thực hiện công khai, minh bạch và đúng mục tiêu đề ra
Vấn đề thứ ba, một số đại biểu có ý kiến về việc cấp phép sử dụng băng tần phục vụ cho nhiệm vụ quốc phòng, an ninh kết hợp với phát triển kinh tế trong Luật Tần số vô tuyến điện. Đây là một chính sách đặc thù, liên quan đến việc cấp trực tiếp băng tần có giá trị kinh tế lớn nhưng không thông qua đấu giá, thi tuyển, do đó cần phải có đảm bảo nghiêm ngặt, chặt chẽ của chính sách này.
Nội dung này, Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng cho biết, đây là chính sách đặc thù nên đã được thiết kế đặc biệt để đảm bảo được cấp phép và thực thi nghiêm ngặt, nghiêm túc và chặt chẽ. Trong đó, để được cấp phép, các bộ, ngành chủ quan phải xây dựng đề án, trình Thủ tướng Chính phủ phê duyệt. Đề án phải làm rõ được mục tiêu, các nhiệm vụ quốc phòng, an ninh và yêu cầu đặt ra.
Đồng thời, thay vì việc cấp một lần là 15 năm như đối với trường hợp thông thường, thì việc cấp phép này trong trường hợp này được thực hiện qua hai giai đoạn. Giai đoạn đầu, Luật Tần số vô tuyến điện trước đây quy định là 3 năm, tại dự thảo luật lần này dự kiến trình Quốc hội là 5 năm để có thêm thời gian đánh giá, nếu có hiệu quả và đạt được các mục tiêu đề ra thì mới xem xét cấp phép triển khai tiếp ở giai đoạn hai.
Sau khi cấp phép, pháp luật hiện hành đã quy định cơ chế giám sát, đánh giá kết quả thực hiện cũng như các biện pháp xử lý đối với các trường hợp vi phạm và sử dụng không có hiệu quả.
Tiếp thu ý kiến của các đại biểu Quốc hội, Chính phủ sẽ chỉ đạo bộ, ngành liên quan tuân thủ chặt chẽ các quy định trong xây dựng, phê duyệt đề án và cấp phép, giám sát việc thực hiện để bảo đảm việc cấp phép sử dụng băng tần được thực hiện công khai, minh bạch và đúng mục tiêu đề ra.
Vấn đề thứ tư là bảo đảm quyền lợi, quyền lợi ích hợp pháp của doanh nghiệp viễn thông khi chia sẻ cơ sở hạ tầng viễn thông phục vụ cho nhiệm vụ quốc phòng, an ninh. Phó Thủ tướng cho biết, việc chia sẻ cơ sở hạ tầng viễn thông phục vụ quốc phòng, an ninh phải được thực hiện trên cơ sở bảo đảm quyền lợi của các bên, bảo đảm cả về kỹ thuật và không làm ảnh hưởng đến hoạt động sản xuất kinh doanh bình thường của các doanh nghiệp.
Tiếp thu ý kiến của các đại biểu, sau khi dự thảo luật được thông qua, trên cơ sở kế thừa Nghị quyết 66.10/2025/NQ-CP của Chính phủ, dự thảo nghị định hướng dẫn Luật Viễn thông sẽ quy định cụ thể về đối tượng, phạm vi chia sẻ hạ tầng, cơ chế tài chính, hạch toán, bù đắp chi phí, điều kiện chia sẻ, trách nhiệm các bên để đảm bảo quyền lợi ích hợp pháp của doanh nghiệp, phù hợp với yêu cầu nhiệm vụ quốc phòng, an ninh của từng tình hình.
Vấn đề thứ năm, một số đại biểu quan tâm băn khoăn vấn đề chuyển thẩm quyền phê duyệt chương trình quốc gia phát triển thị trường khoa học công nghệ từ Thủ tướng Chính phủ sang Bộ Khoa học và Công nghệ, đây là những nội dung quan trọng liên quan đến nhiều bộ, ngành, cần có vai trò chỉ đạo phối hợp của Thủ tướng Chính phủ.
Vấn đề này, Phó Thủ tướng cho biết, việc phân quyền phê duyệt chương trình quốc gia phát triển thị trường khoa học công nghệ phù hợp với chủ trương đẩy mạnh công tác phân quyền, Luật tổ chức Chính phủ, Luật Khoa học và Công nghệ và Đổi mới sáng tạo và bảo đảm đúng thẩm quyền quản lý nhà nước theo ngành, lĩnh vực đã được giao cho Bộ Khoa học và Công nghệ để phát triển thị trường khoa học công nghệ tại Việt Nam. Trong quá trình Bộ Khoa học và Công nghệ xây dựng, thẩm định chương trình đã có sự phối hợp của các bộ, ngành có liên quan và thực hiện cơ chế Hội đồng thẩm định.
Vấn đề thứ sáu, về việc bãi bỏ thủ tục gia hạn giấy phép kinh doanh dịch vụ tin cậy, có ý kiến đề nghị cần cân nhắc vì có thể làm thu hẹp cái quyền lựa chọn của doanh nghiệp. Trước đây, trong Luật Giao dịch điện tử quy định đối với doanh nghiệp đang trong quá trình chia tách, hợp nhất, sáp nhập mà giấy phép kinh doanh dịch vụ tin cậy sắp hết hạn thì phải thực hiện hai thủ tục, đó là thủ tục gia hạn giấy phép (gia hạn không quá 12 tháng), sau khi hoàn tất việc tái cấu trúc doanh nghiệp thực hiện cấp lại giấy phép. Quy định này nhằm bảo đảm không làm gián đoạn việc cung cấp dịch vụ trong thời gian doanh nghiệp đang trong quá trình tái cấu trúc.
Đến nay, dự luật bỏ quy định thủ tục gia hạn giấy phép, các doanh nghiệp dù trường hợp tái cấu trúc hay không thì chỉ thực hiện cấp lại giấy phép. Theo đó, việc bỏ gia hạn giấy phép sẽ làm giảm chi phí thủ tục, bảo đảm tính linh hoạt trong mọi trường hợp doanh nghiệp chỉ phải thực hiện một thủ tục thay vì phải thực hiện hai thủ tục như trước đây.
Thứ hai là dịch vụ tin cậy là dịch vụ công nghệ cao, sử dụng công nghệ mã hóa có tác động an ninh quốc gia, nên cần cấp mới giấy phép kinh doanh dịch vụ tin cậy tối đa là 10 năm.
Đối với một số ý kiến ngoài phạm vi của dự án luật về quy hoạch hạ tầng, vấn đề phân bổ, tái sử dụng tần số sau khi thu hồi và một số vấn đề khác, Phó Thủ tướng cho biết sẽ được hướng dẫn trong các cái nghị định hướng dẫn cụ thể khi thi hành luật.
