Có những lựa chọn nghề nghiệp được hình thành từ rất sớm, bắt đầu bằng những hình ảnh tưởng như bình thường nhưng để lại ảnh hưởng lâu dài. Với lương y Thích Huệ Đa, hình ảnh các y bác sĩ tận tâm cứu chữa thương binh từ thuở nhỏ đã nuôi dưỡng trong ông sự quan tâm đặc biệt đối với y học.
Cùng với đó, hình ảnh Đức Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật cũng khơi dậy trong ông mong muốn làm những việc có ích cho người khác. Sau nhiều năm học tập và làm việc trong lĩnh vực Đông y, hai lựa chọn ấy dần gắn với nhau trong cuộc đời ông: làm nghề thuốc và tu hành.
Từ bác sĩ Đông y đến người xuất gia
Sau khi tốt nghiệp Khoa Đông y, Đại học Y Dược TP.HCM, ông Thích Huệ Đa bắt đầu công tác tại Bệnh viện Trưng Vương với vai trò bác sĩ Đông y.
Môi trường bệnh viện giúp ông có cơ hội tiếp xúc với nhiều người bệnh, tích lũy kinh nghiệm thực tế và tiếp tục tìm hiểu sâu hơn về y học cổ truyền. Công việc cũng giúp ông nhận ra rằng, phía sau mỗi căn bệnh không chỉ là vấn đề sức khỏe mà còn có hoàn cảnh, tâm lý và những câu chuyện riêng của từng người bệnh.
Sau khi song thân qua đời, ông quyết định xuất gia. Lựa chọn này mở ra một hướng đi khác trong cuộc đời nhưng không khiến ông rời bỏ nghề thuốc. Ngược lại, ông tiếp tục nghiên cứu y dược học cổ truyền, khám bệnh và tìm hiểu các phương pháp chữa bệnh dựa trên những kinh nghiệm được lưu truyền trong dân gian.
Với lương y Thích Huệ Đa, y học và Phật học có thể bổ trợ cho nhau ở một điểm chung: hướng con người đến việc chăm sóc cả thể chất lẫn tinh thần.
Theo quan niệm của ông, người thầy thuốc không chỉ bắt mạch, kê đơn hay bốc thuốc mà còn cần quan tâm đến tâm lý, hoàn cảnh và cách sống của người bệnh. Bởi vậy, bên cạnh hoạt động khám chữa bệnh, ông còn giảng pháp và chia sẻ những điều hướng mọi người đến lối sống thiện lành, bình an.
Nhiều năm tìm hiểu y dược học cổ truyền
Sau khi xuất gia, lương y Thích Huệ Đa vẫn dành nhiều thời gian cho nghiên cứu y học cổ truyền. Ông đi đến nhiều vùng miền và đến một số nước, học hỏi, trau dồi kinh nghiệm, tìm hiểu các loại dược liệu và những bài thuốc được lưu truyền trong dân gian.
Điều ông quan tâm là khả năng ứng dụng những giá trị của y học cổ truyền Việt Nam trong chăm sóc sức khỏe, đồng thời tìm cách kết hợp với những kiến thức của y học hiện đại.
Trong quá trình nghiên cứu, ông tham gia các hội thảo khoa học, chia sẻ những quan điểm và kinh nghiệm liên quan đến việc điều trị bệnh. Đây cũng là dịp để ông trao đổi với các chuyên gia, những người hoạt động trong lĩnh vực y tế và tiếp tục bổ sung kiến thức chuyên môn.
Theo ông, đến nay ông đã nghiên cứu và điều chế gần 50 loại thuốc Đông y, được sử dụng cho nhiều nhóm bệnh khác nhau như bệnh khớp, xoang, gan, tim mạch và một số vấn đề ngoại khoa.
Trong số đó có Siro tim mạch do ông bào chế. Bên cạnh sản phẩm này, các bài thuốc được giới thiệu gồm Tửu Quạt chữa bệnh khớp, thuốc ngoại khoa hỗ trợ chữa lành vết thương, Tỵ Uyên Hoàn dành cho các vấn đề về viêm đa xoang và Tê Trạch dành cho bệnh gan.
Những thông tin về hiệu quả điều trị của các sản phẩm cần được đánh giá dựa trên hồ sơ chuyên môn, tiêu chuẩn sản xuất và các quy định liên quan trước khi đưa ra những kết luận về tác dụng y khoa. Với góc nhìn của người nghiên cứu y học cổ truyền, điều ông hướng đến là khai thác tốt hơn nguồn dược liệu và kinh nghiệm chữa bệnh của người Việt.
Đặt người bệnh ở vị trí trung tâm
Trong câu chuyện về nghề thuốc của lương y Thích Huệ Đa, một nội dung được ông nhấn mạnh là trách nhiệm đối với người bệnh.
Ông mong muốn những nghiên cứu về y dược học dân tộc có thể được sử dụng để hỗ trợ người dân, trong đó có những bệnh nhân có hoàn cảnh khó khăn. Theo ông, Việt Nam có nguồn dược liệu phong phú và nhiều kinh nghiệm sử dụng cây thuốc trong dân gian, nhưng cần tiếp tục nghiên cứu, kiểm chứng và ứng dụng một cách phù hợp.
Quan điểm này cũng thể hiện cách ông nhìn nhận về nghề thuốc. Người bệnh tìm đến thầy thuốc khi đang đối diện với vấn đề sức khỏe, vì vậy lợi ích của người bệnh cần được đặt lên trước những tính toán thương mại.
Với ông, nghiên cứu thuốc không chỉ nhằm tạo ra một sản phẩm mới mà còn phải hướng tới khả năng ứng dụng thực tế và giá trị đối với cộng đồng.
Đây cũng là lý do ông tiếp tục dành thời gian đi tìm hiểu các bài thuốc, dược liệu và kinh nghiệm chữa bệnh trong dân gian, đồng thời tham gia trao đổi chuyên môn tại các hoạt động khoa học.
Từ chuyên môn y học đến hoạt động cộng đồng
Không chỉ hoạt động trong lĩnh vực y học cổ truyền, lương y Thích Huệ Đa còn tham gia công tác tại các tổ chức khoa học và xã hội.
Hiện ông đảm nhận vai trò Phó Chủ tịch Hội đồng Nhân tài, Nhân lực thuộc Viện Khoa học Công nghệ và Phát triển Doanh nghiệp, đồng thời là Phó Ban Kiểm tra, Hiệp hội Phát triển Văn hóa Cộng đồng Việt Nam.
Các vai trò này mở rộng phạm vi hoạt động của ông từ chuyên môn y học sang những lĩnh vực liên quan đến con người, nguồn nhân lực, khoa học và hoạt động cộng đồng.
Với kinh nghiệm nhiều năm trong nghề thuốc, ông có thêm góc nhìn thực tế về sức khỏe con người và vai trò của tri thức trong đời sống. Trong khi đó, quá trình tu hành giúp ông tiếp cận các vấn đề xã hội từ một góc nhìn thiên về sự chia sẻ, trách nhiệm và hướng thiện.
Một lựa chọn sống gắn với nghề thuốc
Nhìn lại quá trình hoạt động của lương y Thích Huệ Đa, điểm đáng chú ý không nằm ở việc ông đảm nhận bao nhiêu vai trò hay nghiên cứu bao nhiêu bài thuốc, mà ở cách ông tiếp tục duy trì nghề thuốc sau khi lựa chọn xuất gia.
Từ những ấn tượng về người thầy thuốc khi còn nhỏ, ông bước vào ngành Đông y, làm việc tại bệnh viện, rồi xuất gia nhưng vẫn tiếp tục nghiên cứu y dược học cổ truyền.
Trong phòng khám, ông tiếp tục công việc chuyên môn. Trong đời sống tu hành, ông chia sẻ những giá trị hướng con người đến sự bình an và lối sống thiện lành. Hai lĩnh vực tưởng như khác nhau lại cùng gặp nhau ở mong muốn giúp con người giảm bớt những nỗi đau về thể chất và tinh thần.
Ở tuổi đời và với nhiều năm gắn bó với nghề, lương y Thích Huệ Đa vẫn tiếp tục nghiên cứu, khám chữa bệnh và tham gia các hoạt động xã hội. Với ông, kiến thức chỉ thực sự có ý nghĩa khi có thể được sử dụng đúng cách để phục vụ con người.
Đó cũng là cách ông lựa chọn tiếp tục công việc của mình: giữ nghề thuốc, giữ đời sống tu hành và dành phần kiến thức, kinh nghiệm đã tích lũy để đóng góp cho cộng đồng.
