Phát biểu khai mạc hội nghị, bà Lê Thị Hoàng Thanh - Phó Cục trưởng Cục Pháp luật dân sự - kinh tế cho biết, chương trình được tổ chức nhằm giúp doanh nghiệp nâng cao nhận thức và hiểu rõ hơn trách nhiệm trong việc bảo đảm chất lượng sản phẩm, kiểm soát nguồn nguyên liệu, điều kiện sản xuất và lưu thông hàng hóa để bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của người tiêu dùng.
Theo bà Thanh, hội nghị cũng là dịp để các cơ quan quản lý lắng nghe những khó khăn, vướng mắc cũng như nhu cầu thực tiễn từ cộng đồng doanh nghiệp trong quá trình thực thi các quy định về an toàn thực phẩm. Bà đề nghị các đại biểu tập trung trao đổi thẳng thắn về cơ chế phối hợp giữa cơ quan quản lý Nhà nước, các tổ chức xã hội nghề nghiệp và doanh nghiệp nhằm nâng cao hiệu quả thực thi pháp luật, tăng cường tuyên truyền, phổ biến kiến thức pháp luật và lan tỏa tinh thần tuân thủ trong hoạt động sản xuất, kinh doanh thực phẩm.
Tại hội nghị, TS. Trần Minh Sơn - Giám đốc Trung tâm Hỗ trợ pháp lý cho doanh nghiệp nhỏ và vừa nhận định, thực hành kinh doanh có trách nhiệm trong lĩnh vực an toàn thực phẩm không chỉ là yêu cầu từ phía cơ quan quản lý mà còn là xu hướng tất yếu xuất phát từ nhu cầu tiêu dùng hiện đại, yêu cầu của chuỗi cung ứng toàn cầu và mục tiêu phát triển bền vững.
Theo ông Sơn, doanh nghiệp hiện nay đang chuyển dần từ mô hình quản lý đơn thuần dựa trên các quy định kỹ thuật về vệ sinh, chất lượng thực phẩm sang cách tiếp cận toàn diện hơn, bao gồm truy xuất nguồn gốc, bảo vệ môi trường, giảm phát thải và minh bạch chuỗi cung ứng. Đây là yêu cầu bắt buộc để doanh nghiệp nâng cao năng lực cạnh tranh trong bối cảnh hội nhập quốc tế sâu rộng.
TS. Trần Minh Sơn nhấn mạnh, các doanh nghiệp cần nâng cao nhận thức và xây dựng văn hóa kinh doanh có trách nhiệm; tăng cường kiểm soát chất lượng và quản trị rủi ro; đẩy mạnh chuyển đổi xanh, chuyển đổi số và minh bạch thông tin. Đồng thời, tiếp tục hoàn thiện hệ thống pháp luật, tăng cường hỗ trợ doanh nghiệp, đặc biệt là doanh nghiệp nhỏ và vừa, cũng như thúc đẩy phối hợp giữa các bên liên quan trong công tác quản lý an toàn thực phẩm.
Ông Sơn cũng đề xuất, cần nâng cao hiệu quả công tác thanh tra, kiểm tra và giám sát việc tuân thủ pháp luật về an toàn thực phẩm; xử lý nghiêm các hành vi vi phạm nhằm bảo đảm môi trường cạnh tranh lành mạnh và bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng. Bên cạnh đó, việc đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số trong quản lý, giám sát và cảnh báo rủi ro an toàn thực phẩm được xem là giải pháp quan trọng để nâng cao hiệu quả thực thi pháp luật.
Đồng quan điểm, Luật sư Nguyễn Hưng Quang - Trưởng Văn phòng Luật sư NHQuang & Cộng sự cho rằng, vi phạm an toàn thực phẩm hiện nay diễn biến phức tạp với nhiều hình thức và mức độ khác nhau. Để giảm thiểu rủi ro và thúc đẩy kinh doanh có trách nhiệm, Nhà nước cần tiếp tục hoàn thiện hệ thống pháp luật theo hướng quản lý dựa trên rủi ro, đồng thời hợp nhất đầu mối quản lý Nhà nước về an toàn thực phẩm như đề xuất trong dự thảo Luật An toàn thực phẩm (sửa đổi).
Ông Quang cho rằng, cách tiếp cận trong xử lý vi phạm cũng cần thay đổi, chuyển từ kiểm soát và cưỡng chế sang phòng ngừa và tư vấn nhằm hỗ trợ doanh nghiệp chủ động tuân thủ pháp luật. Bên cạnh đó, cần xây dựng cơ sở dữ liệu tập trung, thống nhất về an toàn thực phẩm, liên kết giữa hoạt động cấp phép và kiểm tra, đồng thời áp dụng cơ chế phân loại theo mức độ rủi ro.
Trong bối cảnh hội nhập quốc tế ngày càng sâu rộng, việc nâng cao nhận thức và trách nhiệm của cơ quan quản lý, tổ chức, doanh nghiệp và các chủ thể liên quan đối với thực hành kinh doanh có trách nhiệm là xu hướng tất yếu. Đây không chỉ là yêu cầu để bảo vệ sức khỏe cộng đồng và quyền lợi người tiêu dùng mà còn là nền tảng quan trọng để xây dựng môi trường sản xuất, kinh doanh minh bạch, bền vững và nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp Việt Nam.
