Trong báo cáo tổng hợp tình hình, thông tin báo chí và một số vấn đề cần quan tâm ngày 24/9, Ban Tuyên giáo Thành ủy TPHCM ghi nhận báo chí thời gian qua đã phản ánh khá toàn diện các vấn đề chính trị, kinh tế, xã hội và đời sống dân sinh trên địa bàn.
Đáng chú ý, bên cạnh những kết quả trong phát triển kinh tế, xây dựng chính quyền và triển khai các chủ trương mới, nhiều vấn đề sát với đời sống người dân tiếp tục được báo chí phản ánh, trong đó nổi lên tình trạng ngập nước sau mưa lớn, thiệt hại sản xuất, giá rau xanh tăng, trường học bị ngập và những nguy cơ phát sinh từ việc sử dụng đất.
Mưa lớn gây ngập nhiều khu vực, ảnh hưởng đời sống người dân
Ngày 23/9, mưa lớn kéo dài từ trưa đến chiều khiến nhiều tuyến đường tại TPHCM ngập sâu. Một số khu vực trung tâm và khu vực Bến xe Miền Đông cũ bị ngập, giao thông ùn ứ.
Tại đường Lê Lợi, có nơi nước ngập hơn 30cm. Một số tuyến đường như Pasteur, Hàm Nghi, Lê Thánh Tôn, Bùi Viện cũng bị ngập trong thời gian dài. Giao thông trên đường Đinh Bộ Lĩnh, Quốc lộ 13 và cầu Bình Triệu ùn tắc kéo dài.
Theo đánh giá của Sở Xây dựng, TPHCM hiện có 116 vị trí, tuyến đường được dự báo có nguy cơ ngập do mưa lớn và triều cường. Trong đó, 71 tuyến có nguy cơ ngập do mưa và 23 tuyến được xác định có nguy cơ ngập nặng.
Không chỉ giao thông, mưa lớn còn tác động trực tiếp đến hoạt động giáo dục. Trường Tiểu học Bình Triệu, phường Hiệp Bình, bị ngập hơn 30cm tại sân trường; một số phòng học và khu vực tầng trệt ngập khoảng 20-30cm, khiến học sinh chưa thể vào học.
Nhà trường cho biết tình trạng ngập tại đây đã kéo dài hơn 10 năm do địa hình thấp. Dự án sửa chữa, cải tạo trường đang được triển khai, trong đó có phương án nâng nền khoảng 1m và cải tạo hệ thống thoát nước, dự kiến hoàn thành trong năm 2027.
Mưa lớn kết hợp triều cường cũng làm nhiều diện tích rau bị ngập, ảnh hưởng nguồn cung. Tại một số chợ truyền thống, giá cải xanh, cải thìa tăng lên khoảng 40.000-50.000 đồng/kg; ngò rí, hành lá có thời điểm vượt 70.000 đồng/kg.
Diễn biến này cho thấy tác động của thời tiết không chỉ dừng ở giao thông hay sinh hoạt mà còn nhanh chóng lan sang sản xuất và giá cả hàng hóa thiết yếu.
Yêu cầu theo sát các vấn đề dân sinh
Từ những thông tin được báo chí phản ánh, Ban Tuyên giáo Thành ủy đề xuất Thành phố chỉ đạo các cơ quan chức năng khẩn trương rà soát, vận hành tối đa hệ thống chống ngập và khơi thông dòng chảy tại các điểm ngập nặng.
Đối với Trường Tiểu học Bình Triệu, cần có phương án xử lý môi trường, bảo đảm điều kiện an toàn để học sinh trở lại trường.
Cùng với đó, diễn biến giá các mặt hàng thực phẩm thiết yếu, đặc biệt là rau xanh và nông sản, cần được theo dõi sát để chủ động điều tiết nguồn cung từ các chợ đầu mối, hạn chế biến động bất thường trên thị trường.
Trong điều kiện mưa lớn, hình ảnh lực lượng CSGT có mặt tại nhiều điểm ngập để phân luồng, điều tiết giao thông và hỗ trợ người dân cũng được báo chí ghi nhận. Tại những vị trí nước ngập sâu, lực lượng chức năng sử dụng phương tiện chuyên dụng hỗ trợ người dân và phương tiện qua khu vực ngập.
Chuẩn bị cho cơ chế phân quyền mới
Một vấn đề lớn khác được báo chí quan tâm là Luật Phát triển đô thị sẽ có hiệu lực từ ngày 1/10/2026, với nhiều cơ chế phân quyền mới dành cho TPHCM.
Theo nhận định của PGS.TS Thái Thị Tuyết Dung, Trưởng Ban Pháp chế Đại học Quốc gia TPHCM, việc triển khai các cơ chế mới cần tránh phát sinh thêm thủ tục hoặc quy trình trung gian. Thành phố cũng cần rà soát đồng bộ để xác định rõ cơ quan có thẩm quyền giải quyết, hạn chế cách hiểu không thống nhất.
Đặc biệt, cơ chế chuyển tiếp cần được quy định rõ ràng, không để người dân và doanh nghiệp phải nộp lại hồ sơ hoặc thực hiện lại những thủ tục đã hoàn thành trước thời điểm luật có hiệu lực.
Đây cũng là nội dung được Ban Tuyên giáo Thành ủy đề xuất quan tâm chỉ đạo, với yêu cầu các cơ quan rà soát kỹ quy định và quy trình chuyển tiếp thủ tục hành chính, bảo đảm công khai, minh bạch và tinh gọn.
Quản lý đất đai, môi trường trước những thủ đoạn mới
Một vấn đề khác được cảnh báo là thủ đoạn giả vờ thuê nhà, đất với giá cao để làm kho bãi, nhà xưởng nhưng sau đó sử dụng khu đất để tập kết rác thải, chất thải công nghiệp hoặc chất thải nguy hại trái phép.
UBND xã An Nhơn Tây khuyến cáo chủ đất cần thận trọng khi cho thuê, đặc biệt với những trường hợp trả giá cao bất thường, thanh toán nhanh, chỉ thuê trong thời gian ngắn nhưng không nói rõ mục đích sử dụng.
Một dấu hiệu đáng chú ý là việc các phương tiện vận chuyển chất thải xuất hiện tại khu đất vào ban đêm.
Ban Tuyên giáo Thành ủy đề xuất tăng cường phối hợp giữa lực lượng công an, cơ quan quản lý tài nguyên và môi trường cùng chính quyền các xã ngoại thành nhằm kiểm tra, kiểm soát và xử lý nghiêm các hành vi vi phạm.
500 ngày đêm tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ
Trong lĩnh vực chính sách người có công, Chiến dịch 500 ngày đêm tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ tiếp tục ghi nhận kết quả đáng chú ý.
Theo số liệu được tổng hợp đến ngày 23/9, đã tìm kiếm, quy tập 2.803 hài cốt liệt sĩ, trong đó 1.773 hài cốt được tìm thấy trong nước, 174 hài cốt tại Lào và 856 hài cốt tại Campuchia. Riêng tại Công viên Lê Thị Riêng đã tìm kiếm, quy tập 634 hài cốt liệt sĩ.
Công tác lấy mẫu phục vụ giám định, xác định danh tính cũng đang được đẩy mạnh. Đến ngày 23/9, mẫu đã được lấy đối với 199.908 mộ liệt sĩ, đạt 94,78% tiến độ; 29/34 tỉnh, thành phố đã hoàn thành việc lấy mẫu.
Tại TPHCM, Ban Chỉ đạo tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ Quân khu 7 đang thu thập thông tin, xác minh các địa điểm có thể có hài cốt liệt sĩ hy sinh khi tấn công Thành Công binh trong Tổng tiến công và nổi dậy Tết Mậu Thân 1968.
AI phát triển nhanh hơn khả năng quản trị của doanh nghiệp
Một vấn đề mới được báo chí quan tâm là khoảng cách giữa tốc độ người lao động sử dụng AI và khả năng triển khai công nghệ của doanh nghiệp.
Tại hội thảo “Từ ứng dụng AI tới lợi thế năng suất” diễn ra tại TPHCM ngày 23/9, báo cáo Khảo sát Người đi làm và Công việc 2026 do Anphabe thực hiện trong quý 3/2026 cho biết 58% người lao động Việt Nam đã tự học và thường xuyên sử dụng AI trong công việc, trong khi chỉ 13% doanh nghiệp chính thức triển khai chương trình ứng dụng AI trong tổ chức.
Khoảng cách này đặt ra vấn đề về quản trị, bảo mật dữ liệu, kỹ năng sử dụng công nghệ và khả năng thích ứng của doanh nghiệp.
Đây cũng là lĩnh vực được Ban Tuyên giáo Thành ủy lưu ý các cơ quan báo chí cần tăng cường phân tích, không chỉ dừng ở việc đưa tin về sự phát triển của AI mà cần đi sâu vào những vấn đề doanh nghiệp phải chuẩn bị khi công nghệ ngày càng được sử dụng rộng rãi.
Từ phản ánh sự việc đến theo dõi đến cùng
Bên cạnh những thông tin tích cực, báo chí thời gian qua cũng phản ánh nhiều vụ việc có tác động trực tiếp đến đời sống xã hội.
Ngày 23/9, Thi hành án dân sự TPHCM tổ chức cưỡng chế tại tòa nhà Thủ Thiêm Home Center, hoàn tất tháo dỡ, di dời tài sản để bàn giao 659,54m² đất thuộc một phần lô 4-21, Khu đô thị mới Thủ Thiêm.
Cùng ngày, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an TPHCM cho biết đã khởi tố tổng cộng 37 bị can để điều tra vụ án phát hành, mua bán trái phép hóa đơn và trốn thuế với quy mô gần 20.000 tỷ đồng. Theo thông tin điều tra được công bố, từ tháng 12/2021 đến tháng 10/2025, các đối tượng đã thành lập hoặc mua lại 326 pháp nhân “ma”, xuất bán trái phép hơn 178.000 hóa đơn giá trị gia tăng cho hơn 17.600 doanh nghiệp, đơn vị.
Những vụ việc này cho thấy vai trò giám sát của báo chí không chỉ nằm ở việc đưa tin về sự việc đã xảy ra mà còn cần theo dõi quá trình xử lý, những vấn đề phát sinh và tác động sau đó.
TPHCM hướng đến tăng trưởng hai con số
Ở góc độ điều hành kinh tế, UBND TPHCM vừa chỉ đạo các sở, ngành, địa phương và doanh nghiệp nhà nước tập trung giải pháp để đưa GRDP năm 2026 đạt từ 10% trở lên.
Riêng 6 tháng cuối năm, Thành phố đặt yêu cầu tăng trưởng tối thiểu 11,7%; trong đó quý 3 tăng 11,07% và quý 4 tăng 12,3%.
Cùng với yêu cầu tăng trưởng, nhiều vấn đề về tổ chức lại hệ thống giáo dục nghề nghiệp công lập cũng đang được triển khai. Theo phương án được báo cáo, TPHCM sẽ giảm số trường cao đẳng và trung cấp công lập từ 36 xuống còn 18 trường, tương đương giảm 50%.
Trong khi đó, các địa phương tiếp tục triển khai nhiều nhiệm vụ liên quan đến bồi thường, giải phóng mặt bằng, chăm sóc sức khỏe người dân và giải ngân đầu tư.
Không gian phát triển mới và yêu cầu quản trị mới
Một nội dung xuyên suốt trong các thông tin được tổng hợp là yêu cầu TPHCM khai thác hiệu quả không gian phát triển mới sau sắp xếp đơn vị hành chính.
Các chuyên gia cho rằng việc tổ chức lại không gian phát triển cần gắn với xác định chức năng từng khu vực, tăng cường liên kết và phát huy các nguồn lực mới, đặc biệt là khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo.
TPHCM cũng đang chuẩn bị triển khai không gian thử nghiệm thực tế về công nghệ thiết bị bay không người lái (UAV, drone), dự kiến ưu tiên các khu vực Cần Giờ, Củ Chi và khu đô thị Khoa học công nghệ Bắc TPHCM.
Cùng với đó, Cái Mép - Thị Vải tiếp tục được nhìn nhận là một trong những không gian quan trọng đối với hoạt động xuất nhập khẩu, logistics và kết nối kinh tế của TPHCM sau sắp xếp địa giới.
Trong lĩnh vực du lịch, các chuyên gia đề nghị Thành phố không chỉ khai thác những điểm đến quen thuộc mà cần phát triển các sản phẩm gắn với đời sống bản địa, kéo dài thời gian lưu trú và tạo lợi ích thực tế cho cộng đồng.
Báo chí cần đi sâu hơn vào giải pháp
Ban Tuyên giáo Thành ủy đánh giá các cơ quan báo chí thời gian qua đã phản ánh kịp thời nhiều sự kiện chính trị, đối ngoại và những vấn đề lớn của Thành phố. Đặc biệt, các vấn đề dân sinh như ngập nước, giao thông, giá rau xanh, trường học bị ngập được phản ánh khá sát thực tế.
Tuy nhiên, một hạn chế được chỉ ra là một số thông tin vẫn dừng ở mô tả hiện tượng mà chưa đi sâu vào nguyên nhân và giải pháp lâu dài. Một số sự việc được nhiều cơ quan báo chí cùng khai thác với cách tiếp cận tương đối giống nhau, dẫn đến trùng lặp thông tin.
Từ thực tế này, báo chí được đề nghị tăng cường những bài viết có chiều sâu, theo dõi vấn đề đến cùng, nhất là với các lĩnh vực hạ tầng đô thị, chống ngập, giao thông, giá cả thị trường và những vấn đề trực tiếp liên quan đến đời sống người dân.
Việc ứng dụng AI và công nghệ dữ liệu trong sản xuất báo chí cũng được đặt ra, với những hình thức như báo chí dữ liệu, infographic và longform nhằm giúp thông tin chính thống đến với công chúng nhanh, dễ hiểu và phù hợp hơn với môi trường số.
Trong bối cảnh TPHCM đang cùng lúc xử lý nhiều bài toán về tăng trưởng, hạ tầng, quản trị đô thị và đời sống dân sinh, yêu cầu đặt ra không chỉ là giải quyết từng vụ việc phát sinh mà còn phải nhìn được vấn đề phía sau mỗi sự việc. Đây cũng là cơ sở để chính quyền và báo chí cùng theo dõi, phản ánh và thúc đẩy những giải pháp có hiệu quả thực tế hơn đối với người dân và doanh nghiệp.
