Trường Đại học Mỏ - Địa chất được thành lập ngày 8/8/1966 trên cơ sở Khoa Mỏ - Địa chất của Trường Đại học Bách khoa Hà Nội. Ngày 15/11/1966, Nhà trường tổ chức khai giảng khóa học đầu tiên tại tỉnh Hà Bắc. Từ đó, ngày 15/11 hằng năm trở thành ngày truyền thống của các thế hệ thầy và trò HUMG.
Ra đời trong bối cảnh đất nước còn chiến tranh, Nhà trường từng trải qua nhiều năm sơ tán, trong đó có 8 năm tại tỉnh Hà Bắc và 10 năm tại vùng rừng Bắc Thái, nay thuộc tỉnh Thái Nguyên. Đến năm 1984, trường chính thức trở về Hà Nội. Trong điều kiện cơ sở vật chất còn nhiều thiếu thốn, các thế hệ cán bộ, giảng viên và sinh viên vẫn kiên trì bám lớp, bám trường, duy trì hoạt động giảng dạy và học tập. Những năm tháng gian khó đã hun đúc bản lĩnh, ý chí vượt khó và tinh thần đoàn kết của người Mỏ - Địa chất.
Trải qua sáu thập kỷ, từ 4 khoa ban đầu, Trường Đại học Mỏ - Địa chất đã phát triển thành cơ sở giáo dục đại học đa ngành, đa lĩnh vực với 12 khoa, 53 chương trình đào tạo đại học, 21 chương trình thạc sĩ và 17 chương trình tiến sĩ, quy mô đào tạo trên 20.000 sinh viên, học viên. Nhà trường đã đào tạo hơn 100.000 kỹ sư, cử nhân, thạc sĩ và tiến sĩ, cung cấp nguồn nhân lực cho nhiều lĩnh vực quan trọng như địa chất, khoáng sản, khai thác mỏ, dầu khí, trắc địa – bản đồ, công trình ngầm, tài nguyên, môi trường và năng lượng.
Nhiều cựu sinh viên của trường đã trở thành nhà khoa học, cán bộ quản lý, tướng lĩnh lực lượng vũ trang và lãnh đạo tại các cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp. Đây là nguồn lực quan trọng đóng góp vào sự phát triển kinh tế – xã hội và sự nghiệp xây dựng, bảo vệ Tổ quốc.
Trong nghiên cứu khoa học và chuyển giao công nghệ, HUMG đã triển khai hơn 4.000 hợp đồng dịch vụ khoa học và công nghệ, với doanh thu trên 1.200 tỷ đồng, đồng thời công bố nhiều công trình trên các tạp chí khoa học quốc tế uy tín. Đội ngũ chuyên gia, nhà khoa học của trường cũng tích cực tham gia tư vấn, phản biện, đóng góp luận cứ khoa học cho quá trình xây dựng và hoàn thiện chính sách, pháp luật trong các lĩnh vực tài nguyên, khoáng sản, năng lượng và môi trường.
Phát biểu tại lễ kỷ niệm, PGS.TS Trần Xuân Trường - Hiệu trưởng Trường Đại học Mỏ - Địa chất đã ôn lại những dấu mốc đáng nhớ trong hành trình 60 năm, đồng thời bày tỏ lòng tri ân sâu sắc tới các thế hệ lãnh đạo, nhà giáo, cán bộ, viên chức, người lao động và người học đã đóng góp công sức, trí tuệ cho sự phát triển của trường.
Theo Hiệu trưởng, những thành tựu đạt được là kết quả của quá trình nỗ lực, kế thừa và phát huy truyền thống qua nhiều thế hệ. Bước vào giai đoạn mới, Nhà trường xác định tiếp tục đổi mới mô hình quản trị, hiện đại hóa cơ sở vật chất, nâng cao chất lượng đào tạo, nghiên cứu khoa học và chuyển giao công nghệ trên cơ sở tăng cường hợp tác giữa Nhà nước, nhà trường và doanh nghiệp.
HUMG cũng đặt mục tiêu trở thành trung tâm xuất sắc về đào tạo, nghiên cứu và phát triển công nghệ chiến lược trong các lĩnh vực năng lượng, vật liệu tiên tiến, đất hiếm, khoáng sản chiến lược đại dương – lòng đất và địa không gian. Cùng với đó, Nhà trường chú trọng phát triển khu đô thị đại học quy mô 23,6 ha, tạo nền tảng cho hoạt động đào tạo, nghiên cứu và phát triển bền vững.
Phát biểu chỉ đạo tại buổi lễ, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn ghi nhận, biểu dương và chúc mừng những thành tựu mà các thế hệ cán bộ, giảng viên, người lao động và sinh viên Trường Đại học Mỏ - Địa chất đã đạt được trong 60 năm xây dựng và phát triển.
Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh, trong giai đoạn phát triển mới, khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và nguồn nhân lực chất lượng cao có vai trò đặc biệt quan trọng. Những yêu cầu này đặt ra nhiệm vụ mới đối với Trường Đại học Mỏ - Địa chất trong việc làm chủ công nghệ điều tra sâu trong lòng đất, khai thác và chế biến sâu khoáng sản chiến lược, bảo đảm an ninh năng lượng gắn với chuyển đổi xanh, đồng thời nâng cao năng lực dự báo, cảnh báo thiên tai và thích ứng với biến đổi khí hậu.
Trên tinh thần đó, Chủ tịch Quốc hội đề nghị Nhà trường tập trung thực hiện tốt năm nhiệm vụ trọng tâm. Trước hết, tiếp tục đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục đại học, nâng cao thực chất chất lượng đào tạo theo chuẩn quốc tế. Chương trình đào tạo cần được xây dựng theo hướng hiện đại, liên ngành, tích hợp năng lực số và chuyển đổi xanh, tăng cường gắn kết giữa giảng đường với thực địa và doanh nghiệp. Nhà trường cần chủ động đào tạo nguồn nhân lực tinh hoa, chuyên gia đầu ngành trong những lĩnh vực mới.
Về nghiên cứu khoa học, Chủ tịch Quốc hội đề nghị tập trung vào các lĩnh vực then chốt, làm chủ công nghệ thăm dò, khai thác khoáng sản chiến lược, đất hiếm; công nghệ khai thác mỏ an toàn ở độ sâu lớn; khoan ngầm đô thị và hệ thống cảnh báo sớm thiên tai, lũ quét, sạt lở đất. Hoạt động nghiên cứu cần chuyển mạnh từ nghiên cứu phục vụ sang nghiên cứu dẫn dắt, lấy hiệu quả ứng dụng thực tiễn và đóng góp kinh tế – xã hội làm thước đo giá trị khoa học.
Chủ tịch Quốc hội cũng mong muốn đội ngũ nhà khoa học của trường tiếp tục phát huy vai trò phản biện độc lập, cung cấp luận cứ khoa học và thực tiễn cho công tác lập pháp, giám sát của Quốc hội trong các lĩnh vực tài nguyên, khoáng sản, năng lượng, quy hoạch không gian biển và bảo vệ môi trường sinh thái.
Cùng với đó, Nhà trường cần đẩy mạnh chuyển đổi số, hiện đại hóa quản trị đại học, xây dựng cơ sở dữ liệu lớn về địa chất, mỏ và địa không gian số phục vụ khai thác, sử dụng chung. Việc thực hiện tự chủ đại học phải gắn với trách nhiệm giải trình, công khai, minh bạch, xây dựng môi trường học thuật dân chủ, liêm chính, khuyến khích tài năng và sáng tạo.
Một nhiệm vụ quan trọng khác là chăm lo xây dựng Đảng bộ trong sạch, vững mạnh và phát triển đội ngũ nhà giáo. Chủ tịch Quốc hội đề nghị Nhà trường quan tâm đời sống vật chất, tinh thần của cán bộ, giảng viên; có cơ chế phù hợp để thu hút nhà khoa học giỏi, giảng viên trẻ tài năng, đồng thời giữ vững đoàn kết, thống nhất trong Đảng bộ và Ban Giám hiệu.
Đối với sinh viên, Chủ tịch Quốc hội mong muốn các em nuôi dưỡng khát vọng lớn, rèn luyện bản lĩnh, chuyên cần học tập, nghiên cứu, nỗ lực làm chủ khoa học, công nghệ, tiếp bước các thế hệ đi trước và đóng góp trí tuệ cho sự phát triển nhanh, bền vững của đất nước.
Chủ tịch Quốc hội tin tưởng, với truyền thống 60 năm, cùng tinh thần đoàn kết và đổi mới, Trường Đại học Mỏ - Địa chất sẽ tiếp tục khẳng định vị thế của một trường đại học nghiên cứu đa ngành có uy tín, đóng góp thiết thực cho sự phát triển của đất nước.
Tại buổi lễ, đại diện Bộ Giáo dục và Đào tạo đã công bố Quyết định của Chủ tịch nước về việc tặng Huân chương Lao động hạng Ba cho Trường Đại học Mỏ - Địa chất, ghi nhận những thành tích xuất sắc và đóng góp của Nhà trường trong sự nghiệp giáo dục, đào tạo và nghiên cứu khoa học.
Thay mặt lãnh đạo Đảng, Nhà nước, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn đã trao Huân chương Lao động hạng Ba tặng Nhà trường. Đây là phần thưởng cao quý, ghi nhận nỗ lực và cống hiến của các thế hệ cán bộ, giảng viên, viên chức, người lao động và người học trong suốt chặng đường xây dựng, phát triển.
Đại diện Nhà trường, PGS.TS Trần Xuân Trường trân trọng tiếp thu ý kiến chỉ đạo của Chủ tịch Quốc hội, khẳng định sẽ cụ thể hóa các định hướng thành chương trình, kế hoạch hành động, tiếp tục phát huy truyền thống đoàn kết, đổi mới và phát triển.
Sau buổi lễ, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn cùng các đại biểu và lãnh đạo Nhà trường thực hiện nghi thức trồng cây lưu niệm tại khuôn viên khu A1. Hoạt động thể hiện kỳ vọng về một chặng đường phát triển xanh, bền vững, đồng thời gửi gắm niềm tin vào tương lai của Trường Đại học Mỏ - Địa chất.
Lễ kỷ niệm 60 năm thành lập và đón nhận Huân chương Lao động hạng Ba là dấu mốc quan trọng, tiếp thêm động lực để các thế hệ thầy và trò HUMG tiếp tục kế thừa truyền thống, nâng cao chất lượng đào tạo, nghiên cứu khoa học và phát triển công nghệ, đóng góp ngày càng thiết thực cho các lĩnh vực kinh tế – kỹ thuật chiến lược của đất nước.
