Ngày 5/10 tại Hà Nội, trong khuôn khổ Ngày hội Đổi mới sáng tạo quốc gia 2026 với chủ đề “Đổi mới sáng tạo - Động lực phát triển của toàn xã hội”, Trung tâm Hỗ trợ đổi mới sáng tạo (ISC), Cục Đổi mới sáng tạo, Bộ Khoa học và Công nghệ tổ chức Hội thảo “Đổi mới sáng tạo trong lĩnh vực trí tuệ nhân tạo (AI) và tự động hóa trong kỷ nguyên số”.
Phát biểu tại hội thảo, ông Phạm Ngọc Hiếu - Phó Giám đốc phụ trách Trung tâm Hỗ trợ đổi mới sáng tạo (ISC) cho biết, AI đang bước sang giai đoạn mới. Nếu trước đây công nghệ chủ yếu hỗ trợ con người tìm kiếm, xử lý và tổng hợp thông tin, các hệ thống AI hiện nay ngày càng có khả năng lập kế hoạch, sử dụng công cụ và thực hiện một chuỗi nhiệm vụ.
Sự thay đổi này mở ra nhiều cơ hội cho doanh nghiệp, nhưng cũng đặt ra yêu cầu phải thay đổi cách tiếp cận. Thay vì bắt đầu bằng câu hỏi “AI có thể làm gì?”, doanh nghiệp cần xác định rõ mình đang gặp vấn đề gì, công nghệ có thể tạo ra giá trị ở đâu và nên bắt đầu từ khâu nào.
“AI chỉ thực sự có ý nghĩa khi giúp doanh nghiệp nâng cao được năng suất, giảm chi phí, cải thiện được chất lượng sản phẩm, hỗ trợ ra quyết định, tạo ra sản phẩm, dịch vụ mới hoặc hình thành những mô hình kinh doanh mới”, ông Phạm Ngọc Hiếu nhấn mạnh.
Từ góc độ doanh nghiệp, ông Trần Văn Chín - Chủ tịch HĐQT Công ty CP Công nghệ Arobid (Arobid) cho rằng, sự phát triển của AI đang mở ra một giai đoạn mới sau hơn 30 năm Internet phát triển. Nếu Internet trước đây giúp doanh nghiệp đưa thông tin về sản phẩm, dịch vụ lên môi trường số thì AI có khả năng khai thác, phân tích dữ liệu để kết nối doanh nghiệp với người mua, đối tác và chuỗi cung ứng nhanh hơn.
Theo ông Trần Văn Chín, để tận dụng được cơ hội này, doanh nghiệp trước hết phải thay đổi tư duy về chuyển đổi số. Công nghệ chỉ phát huy hiệu quả khi được đặt trong một chiến lược rõ ràng, gắn với sản phẩm, quy mô và thị trường cụ thể.
Ông cũng cho rằng dữ liệu là nền tảng quan trọng của quá trình này. Dữ liệu doanh nghiệp không chỉ cần “đúng, đủ, sạch và sống”, mà còn phải được tổ chức theo cách có thể khai thác, phân tích và kết nối. Trên cơ sở đó, Arobid phát triển một số công cụ ứng dụng AI như AI Onboarding, Deep Search Engine và AI Buyer F&M, hướng tới hỗ trợ doanh nghiệp số hóa năng lực, tìm kiếm thông tin và kết nối với đối tác, khách hàng.
Một trong những nội dung đáng chú ý tại sự kiện là việc ra mắt ISC Platform - nền tảng hạ tầng số hướng tới kết nối các trung tâm đổi mới sáng tạo với doanh nghiệp, viện nghiên cứu, trường đại học, chuyên gia, doanh nghiệp công nghệ, startup, quỹ đầu tư và các đối tác trong nước, quốc tế.
Nền tảng tập trung vào hai nhóm chức năng chính: xúc tiến thương mại đối với sản phẩm, giải pháp và doanh nghiệp công nghệ; đồng thời hỗ trợ ứng dụng, chuyển giao, thương mại hóa công nghệ và kết quả nghiên cứu.
Theo ông Phạm Ngọc Hiếu, một trong những điểm nghẽn phổ biến của hệ sinh thái đổi mới sáng tạo là khoảng cách giữa nghiên cứu, phát triển và thương mại hóa. Nhiều công nghệ, kết quả nghiên cứu có tiềm năng nhưng chưa tìm được doanh nghiệp phù hợp; ngược lại, doanh nghiệp có nhu cầu đổi mới nhưng khó tiếp cận công nghệ, chuyên gia và nguồn lực cần thiết.
“Không một doanh nghiệp nào có thể tự mình sở hữu đầy đủ công nghệ, dữ liệu, nhân lực, chuyên gia và thị trường. Vì vậy, cần tạo môi trường để các nguồn lực tìm đến với nhau”, ông Phạm Ngọc Hiếu nói.
Theo đó, ISC Platform được kỳ vọng tạo thêm một không gian kết nối cung - cầu công nghệ, giúp doanh nghiệp tìm kiếm đối tác, tiếp cận giải pháp và từng bước đưa hoạt động hợp tác, chuyển giao, thương mại hóa công nghệ lên môi trường số.
Trong mô hình này, ISC giữ vai trò định hướng chương trình, kết nối hệ sinh thái và thúc đẩy đổi mới sáng tạo, xúc tiến thương mại, thương mại hóa công nghệ. Arobid đảm nhiệm việc cung cấp, vận hành hạ tầng số, các giải pháp B2B, dữ liệu, hiện diện số, triển lãm và công cụ AI.
Ông Trần Văn Chín cho rằng, sự khác biệt quan trọng của môi trường AI nằm ở khả năng phân tích và kết nối dữ liệu. “Internet trước đây chủ yếu là đưa thông tin sản phẩm, dịch vụ lên môi trường số. Còn bây giờ, trong kỷ nguyên AI, các hệ thống có thể phân tích và kết nối với người mua nhanh hơn”, ông nói.
Tuy nhiên, công nghệ không thể thay thế hoàn toàn vai trò của doanh nghiệp. Muốn tham gia hiệu quả vào nền tảng số, doanh nghiệp cần xây dựng hồ sơ năng lực được chuẩn hóa, có dữ liệu đầy đủ và bố trí nhân sự theo dõi, phản hồi các cơ hội kết nối. AI có thể hỗ trợ tìm kiếm, phân tích và gợi ý đối tác, nhưng quyết định hợp tác, đầu tư hay chuyển giao cuối cùng vẫn thuộc về các bên tham gia.
Vì vậy, hiệu quả của nền tảng không nên chỉ được đo bằng số lượng tài khoản hay lượt truy cập, mà cần được đánh giá bằng những kết nối thực chất, hợp đồng được ký kết, giá trị giao dịch và cơ hội hợp tác mới được hình thành.
Tại hội thảo, các chuyên gia tập trung vào những vấn đề thực tiễn khi triển khai AI, từ tự động hóa quy trình, hỗ trợ ra quyết định đến quản trị rủi ro và bảo vệ dữ liệu. Điểm chung được nhấn mạnh là doanh nghiệp cần lựa chọn AI từ nhu cầu thực tế, xác định rõ giá trị muốn tạo ra thay vì chạy theo xu hướng công nghệ.
“Chúng ta không phải ca ngợi AI có thể làm được cái gì, mà phải đi từ bài toán thực tiễn: doanh nghiệp cần cái gì, chúng ta sẽ tiếp cận AI như thế nào”, ông Phạm Ngọc Hiếu nói.
Theo ông Hiếu, con người vẫn giữ vai trò quyết định và chịu trách nhiệm trong quá trình sử dụng AI. Doanh nghiệp cần lựa chọn công nghệ phù hợp, kiểm soát dữ liệu và xây dựng cơ chế quản trị để bảo đảm công nghệ được ứng dụng an toàn, hiệu quả.
Từ cách tiếp cận này, AI không chỉ là một xu hướng công nghệ mà có thể trở thành công cụ nâng cao năng suất, năng lực cạnh tranh và thúc đẩy doanh nghiệp tham gia sâu hơn vào thị trường cũng như các chuỗi giá trị.
