Tổng đài do Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch chủ trì xây dựng theo Luật Phòng, chống bạo lực gia đình năm 2022 và Nghị định số 76/2023/NĐ-CP, với sự phối hợp của các bộ, ngành, địa phương và hỗ trợ kỹ thuật, tài chính của UNFPA. Tổng đài 117 được xây dựng trên cơ sở tiếp nhận và nâng cấp toàn diện Đường dây nóng miễn phí 1800 1768 do Trung ương Hội Nông dân Việt Nam vận hành trong gần 5 năm qua.
Theo Điều tra quốc gia về bạo lực đối với phụ nữ ở Việt Nam năm 2019, gần 63% phụ nữ từng kết hôn trong độ tuổi từ 15 đến 64 đã từng chịu ít nhất một hình thức bạo lực do chồng hoặc bạn tình gây ra trong đời. Đáng chú ý, 90,4% người từng trải qua bạo lực không tìm đến các dịch vụ chính thức hoặc cơ quan chức năng, trong khi một nửa chưa từng kể với bất kỳ ai. Thực tế này cho thấy nhu cầu về một kênh hỗ trợ dễ tiếp cận, an toàn và đáng tin cậy đối với người bị bạo lực.
Năm 2021, trong bối cảnh giãn cách xã hội do COVID-19 khiến nhiều người bị bạo lực phải sống cùng người gây bạo lực trong không gian khép kín, đồng thời các dịch vụ hỗ trợ trực tiếp bị gián đoạn, Trung ương Hội Nông dân Việt Nam đã thiết lập Đường dây nóng miễn phí 1800 1768 với sự hỗ trợ của UNFPA và Chính phủ Nhật Bản. Giai đoạn 2022-2026, Chính phủ Australia tiếp tục hỗ trợ thông qua Chương trình chung về “Xóa bỏ bạo lực đối với phụ nữ và trẻ em” do UNFPA, UN Women và UNICEF phối hợp thực hiện.
Trong gần 5 năm hoạt động, Đường dây nóng 1800 1768 đã tiếp nhận gần 22.000 cuộc gọi, tư vấn và hỗ trợ tích hợp cho hơn 3.700 phụ nữ và trẻ em gái bị bạo lực gia đình và bạo lực trên cơ sở giới. Những kinh nghiệm này là cơ sở thực tiễn quan trọng để Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đề xuất luật hóa quy định về Tổng đài điện thoại quốc gia trong Luật Phòng, chống bạo lực gia đình năm 2022, đồng thời được kế thừa trong quá trình xây dựng và vận hành Tổng đài 117.
Ông Nguyễn Xuân Định - Phó Chủ tịch Hội Nông dân Việt Nam cho biết: “Từ thực tiễn gần 5 năm vận hành Đường dây nóng 18001768, chúng tôi đúc rút 4 bài học cốt lõi để Tổng đài 117 kế thừa và phát huy: quy trình nghiệp vụ chuẩn hóa, lấy an toàn của người bị bạo lực làm trung tâm; phát huy hiệu quả mạng lưới ở cơ sở; bảo đảm năng lực chuyên môn của đội ngũ vận hành; và cơ chế phối hợp liên ngành nhanh, chặt chẽ. Hội Nông dân Việt Nam sẽ tiếp tục đồng hành, phát huy vai trò của tổ chức Hội ở cơ sở trong phát hiện, kết nối và hỗ trợ người bị bạo lực kịp thời, hiệu quả”.
Tổng đài 117 hoạt động 24/7 theo nguyên tắc lấy người bị bạo lực làm trung tâm, trong đó an toàn được đặt lên hàng đầu. Các cuộc gọi, tin nhắn đến tổng đài được tiếp nhận và đánh giá nguy cơ an toàn ngay lập tức. Tùy mức độ vụ việc, người bị bạo lực được kết nối với cơ sở y tế, Ngôi nhà Ánh Dương, Trung tâm Trợ giúp pháp lý hoặc Công an, chính quyền cấp xã để can thiệp khẩn cấp. Sau khi chuyển gửi, tổng đài tiếp tục theo dõi kết quả hỗ trợ. Các trường hợp liên quan đến trẻ em, phụ nữ mang thai, người khuyết tật và người cao tuổi được ưu tiên xử lý.
Thứ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Trịnh Thị Thủy nhấn mạnh: “Việc đưa Tổng đài 117 vào hoạt động thể hiện cam kết mạnh mẽ của Chính phủ trong việc đưa Luật Phòng, chống bạo lực gia đình vào cuộc sống. Công nghệ là điều kiện cần, nhưng con người, quy trình nghiệp vụ 5 bước và sự phối hợp liên ngành mới là yếu tố quyết định. Sự kết nối thông suốt giữa Tổng đài với lực lượng Công an, Ủy ban nhân dân cấp xã và các cơ sở trợ giúp sẽ bảo đảm mọi thông tin báo tin, tố giác đều được xử lý kịp thời, đúng pháp luật”.
Trong thời gian tới, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch sẽ phối hợp với các bộ, ngành, địa phương, cơ sở cung cấp dịch vụ và UNFPA tiếp tục củng cố chất lượng hoạt động, cơ chế phối hợp liên ngành và nguồn lực cho Tổng đài. UNFPA sẽ hỗ trợ kỹ thuật, nâng cao năng lực nhận diện và ứng phó với các hình thức bạo lực mới, đặc biệt là bạo lực trên cơ sở giới có sử dụng công nghệ, đồng thời chú trọng nhu cầu của người khuyết tật và các nhóm yếu thế.
Mục tiêu là bảo đảm người gọi đến 117 có thể được kết nối với các dịch vụ xã hội, y tế, Công an, tư pháp và dịch vụ chuyên biệt tại địa phương. Tổng đài cũng sẽ được lồng ghép vào các chính sách, kế hoạch liên quan nhằm duy trì hoạt động lâu dài.
Đại sứ Australia tại Việt Nam Gillian Bird chia sẻ: “Australia tự hào được đồng hành cùng Việt Nam trong quá trình xây dựng Tổng đài 117. Chúng tôi hiểu rằng sự hỗ trợ kịp thời có thể tạo ra khác biệt rất lớn đối với phụ nữ và trẻ em đang phải đối mặt với bạo lực. Tổng đài 117 mở ra một kênh hỗ trợ an toàn và dễ tiếp cận, kết nối những người cần giúp đỡ với các dịch vụ bảo vệ và hỗ trợ đúng lúc.
Australia ghi nhận và đánh giá cao cam kết mạnh mẽ của Chính phủ Việt Nam trong việc tăng cường hỗ trợ cho phụ nữ và trẻ em khi họ tìm kiếm sự giúp đỡ. Australia và Việt Nam cùng hướng tới một tương lai không còn bạo lực, nơi phụ nữ và trẻ em gái được sống an toàn, được tôn trọng và có thể tự quyết định cuộc sống của mình”.
Tổng đài 117 là đầu mối tiếp nhận thông tin và kết nối dịch vụ. Tuy nhiên, để việc bảo vệ, hỗ trợ người bị bạo lực đạt hiệu quả, cần sự phối hợp chặt chẽ của chính quyền địa phương, lực lượng Công an, các cơ sở cung cấp dịch vụ và cộng đồng. Việc đưa Tổng đài 117 vào hoạt động vì vậy được kỳ vọng sẽ tạo thêm một kênh hỗ trợ thiết thực, giúp người bị bạo lực tiếp cận nhanh hơn với sự bảo vệ và các dịch vụ cần thiết trên toàn quốc.
