Diễn đàn diễn ra trong bối cảnh thế giới bước vào chu kỳ chuyển đổi sâu rộng dưới tác động của trí tuệ nhân tạo (AI), dữ liệu lớn, tự động hóa, công nghệ bán dẫn, năng lượng mới và các nền tảng số thế hệ tiếp theo. Các chuyên gia nhận định, công nghệ số không còn chỉ là công cụ hỗ trợ vận hành mà đang trở thành nền tảng tái cấu trúc mô hình tăng trưởng, năng lực cạnh tranh và vị thế quốc gia trong chuỗi giá trị toàn cầu.
Phát biểu khai mạc Diễn đàn, bà Nguyễn Thị Thu Giang - Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Hiệp hội Phần mềm và Dịch vụ Công nghệ thông tin Việt Nam (VINASA) cho rằng, yêu cầu phát triển nhanh và bền vững đang đặt ra cho Việt Nam những thách thức chưa từng có, đặc biệt là mục tiêu hiện thực hóa tăng trưởng hai con số trong giai đoạn phát triển mới. Các động lực tăng trưởng truyền thống đang dần chạm ngưỡng, trong khi công nghệ số không còn là xu hướng lựa chọn mà đã trở thành “hạ tầng của tăng trưởng, năng suất và đổi mới sáng tạo”.
Những số liệu được công bố tại diễn đàn cho thấy tốc độ phát triển mạnh mẽ của kinh tế số Việt Nam. Năm 2025, quy mô kinh tế số đạt khoảng 39 tỷ USD, tăng trưởng khoảng 17%, thuộc nhóm tăng nhanh nhất Đông Nam Á. Tỷ trọng kinh tế số hiện đã vượt 14% GDP.
Doanh thu ngành công nghiệp công nghệ số đạt khoảng 198 tỷ USD với hơn 75.000 doanh nghiệp công nghệ số đang hoạt động trên cả nước. Việt Nam cũng nằm trong nhóm quốc gia có mức độ tiếp cận và ứng dụng AI cao trong khu vực, với tỷ lệ người dùng tương tác với AI hằng ngày thuộc nhóm dẫn đầu Đông Nam Á.
Theo đại diện VINASA, hệ sinh thái doanh nghiệp công nghệ số Việt Nam đang phát triển nhanh cả về quy mô lẫn năng lực công nghệ. Nếu trước đây doanh nghiệp công nghệ chủ yếu tham gia ở vai trò gia công hoặc cung cấp giải pháp, thì hiện nay nhiều doanh nghiệp đã từng bước làm chủ công nghệ, xây dựng nền tảng và tạo ra các sản phẩm có khả năng giải quyết những bài toán lớn của quốc gia và khu vực.
“Cộng đồng doanh nghiệp công nghệ số Việt Nam sẽ đóng vai trò đặc biệt quan trọng, không chỉ là nhà cung cấp giải pháp mà còn là lực lượng kiến tạo năng lực cạnh tranh mới cho nền kinh tế”, bà Giang nhấn mạnh.
Trong chiến lược phát triển đến năm 2030, Việt Nam đặt mục tiêu thúc đẩy đồng thời ba trụ cột gồm chính phủ số, kinh tế số và xã hội số. Ở lĩnh vực chính phủ số, Việt Nam hướng tới số hóa 100% dịch vụ công toàn trình, xây dựng mô hình hành chính công thông minh lấy dữ liệu làm trung tâm nhằm nâng cao chất lượng phục vụ người dân và doanh nghiệp.
Đối với kinh tế số, mục tiêu đặt ra là đóng góp khoảng 30% GDP vào năm 2030, trong khi hiện nay tỷ lệ này mới đạt khoảng 17 - 19%. Song song với đó là định hướng phát triển xã hội số thông qua nâng cao kỹ năng công dân số, xây dựng văn hóa ứng xử trên không gian mạng và thúc đẩy chuyển đổi số toàn diện.
Nhận định tại Diễn đàn, ông Ngô Thanh Hiền - Giám đốc Công nghệ IBM Việt Nam cho rằng, mục tiêu tăng trưởng mới của Việt Nam vừa là thách thức vừa mở ra cơ hội lớn cho cộng đồng doanh nghiệp số. Trước đây, công nghệ thông tin chủ yếu đóng vai trò hỗ trợ vận hành, nhưng hiện nay hạ tầng số và kinh tế số đã trở thành động lực tăng trưởng mới của nền kinh tế.
“Để đạt mục tiêu tăng trưởng hai con số, các mô hình cũ dựa vào đầu tư công hay lao động giá rẻ sẽ không còn phù hợp. Việt Nam buộc phải tạo ra các mô hình kinh tế và mô hình kinh doanh mới dựa trên tri thức và hạ tầng số”, ông Hiền khẳng định.
Đại diện IBM Việt Nam cũng cho rằng, dữ liệu phân mảnh vẫn là một trong những rào cản lớn nhất đối với tiến trình chuyển đổi số. Vì vậy, Việt Nam cần xây dựng kiến trúc liên thông giữa các bộ, ngành; đẩy mạnh số hóa ở quy mô lớn và ứng dụng AI vào tái thiết hệ thống dịch vụ công nhằm nâng cao hiệu quả điều hành cũng như phục vụ người dân.
“Trước đây, chuyển đổi số chủ yếu là đưa giấy tờ lên môi trường trực tuyến. Nhưng như vậy hiện không còn đủ. Chúng ta cần xây dựng các hệ thống thông minh hơn, hiểu rõ nhu cầu người dân hơn và vận hành hiệu quả hơn nhờ AI”, ông Hiền nói.
Từ góc độ địa phương, ông Nguyễn Dương Anh - Phó Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ TP. Huế cho rằng, điều cốt lõi của chuyển đổi số là phải phục vụ cuộc sống và phục vụ người dân. Điều quan trọng không nằm ở thứ hạng các chỉ số chuyển đổi số hay cải cách hành chính mà ở hiệu quả thực chất mà người dân cảm nhận được. Ông Dương Anh nhấn mạnh, việc xây dựng kiến trúc số đồng bộ và liên thông dữ liệu giữa các cơ quan sẽ giúp nâng cao đáng kể hiệu quả phục vụ người dân và doanh nghiệp.
Trong khi đó, ông Nguyễn Thanh Hà - Phó Chủ tịch UBND tỉnh Khánh Hòa cho biết, địa phương đang triển khai nhiều cơ chế hỗ trợ doanh nghiệp công nghệ số, từ hỗ trợ khởi nghiệp đổi mới sáng tạo, tiếp cận nguồn vốn, xúc tiến thương mại hóa sản phẩm công nghệ đến tăng cường kết nối với các trường đại học, viện nghiên cứu và trung tâm đổi mới sáng tạo nhằm phát triển nguồn nhân lực số.
Chuyển đổi số tại Việt Nam đang bước sang giai đoạn phát triển mới, nơi công nghệ số không chỉ đóng vai trò hỗ trợ mà đã trở thành động lực cốt lõi cho tăng trưởng kinh tế và nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia. Trong bối cảnh AI, dữ liệu lớn và các nền tảng số phát triển mạnh mẽ, yêu cầu đặt ra không chỉ là thúc đẩy đổi mới công nghệ mà còn phải xây dựng hệ sinh thái số đồng bộ, liên thông và bền vững.
Các chuyên gia nhận định, để hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng hai con số và nâng tầm vị thế trong chuỗi giá trị toàn cầu, Việt Nam cần sự phối hợp chặt chẽ giữa Nhà nước, doanh nghiệp công nghệ và các địa phương trong phát triển hạ tầng số, dữ liệu và nguồn nhân lực chất lượng cao. Đây được xem là nền tảng quan trọng để kinh tế số trở thành động lực tăng trưởng mới của đất nước trong giai đoạn tới.
