Chương trình do Viện Sáng tạo và Chuyển đổi số phối hợp với Trung tâm Chuyển đổi số Văn hóa, Thể thao và Du lịch (Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch), Cục Chuyển đổi số quốc gia (Bộ Khoa học và Công nghệ), Mạng lưới Rồng Xanh toàn cầu (Rồng Xanh Fellowship), Vietnam Brand Purpose và Stamford Global Leadership Center tổ chức; với sự bảo trợ của Bộ Khoa học và Công nghệ, Bộ Văn hoá, Thể thao và Du lịch.
Với thông điệp “Tôn vinh những thành tựu kiến tạo giá trị và tương lai Việt Nam qua sức mạnh mềm, bao gồm Văn hóa – Di sản – Điểm đến – Đổi mới sáng tạo”, giải thưởng được kỳ vọng trở thành không gian kết nối những sáng kiến, mô hình và con người đang tạo ra các giá trị mới cho văn hóa Việt Nam trong kỷ nguyên số.
Theo Ban Tổ chức, sự phát triển nhanh chóng của trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn, thực tế ảo, thực tế tăng cường và các nền tảng số đang tạo ra những phương thức mới để bảo tồn, tái hiện, kể lại và lan tỏa các giá trị văn hóa. Nếu được khai thác phù hợp, công nghệ không chỉ giúp di sản được lưu giữ mà còn đưa di sản đến gần hơn với đời sống đương đại, mở ra cơ hội phát triển du lịch thông minh, công nghiệp văn hóa, kinh tế sáng tạo và thương hiệu điểm đến.
Sự ra đời của Giải thưởng Việt Nam Rồng Xanh diễn ra trong bối cảnh Việt Nam đang đẩy mạnh thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia, đồng thời triển khai các chủ trương về phát triển văn hóa, trong đó có Nghị quyết số 80-NQ/TW về phát triển văn hóa Việt Nam.
Phát biểu tại chương trình công bố, TS. Nguyễn Thị Bích Lan - Viện trưởng Viện Sáng tạo và Chuyển đổi số, Trưởng Ban Tổ chức Giải thưởng Việt Nam Rồng Xanh cho rằng, Việt Nam có lịch sử lâu đời, nền văn hóa phong phú, hệ thống di sản đa dạng cùng nhiều vùng đất, cộng đồng và câu chuyện giàu bản sắc. Vấn đề đặt ra là làm thế nào để những giá trị ấy không chỉ được bảo tồn mà còn tiếp tục sống trong đời sống hiện đại, trở thành nguồn cảm hứng cho sáng tạo, sản phẩm, thương hiệu, trải nghiệm và sức mạnh mềm của Việt Nam.
“Công nghệ không thay thế văn hóa. Công nghệ giúp văn hóa có thêm những phương thức mới để được bảo tồn, được kể lại, được trải nghiệm và được lan tỏa. Chuyển đổi số không làm cho di sản trở nên xa lạ. Ngược lại, chuyển đổi số có thể giúp di sản bước vào đời sống hiện đại theo một cách gần gũi, sinh động và hấp dẫn hơn”, TS. Nguyễn Thị Bích Lan nhấn mạnh.
Rồng Xanh Awards không đơn thuần là một giải thưởng nhằm trao danh hiệu, mà hướng tới xây dựng một không gian kết nối và lan tỏa các giá trị tốt đẹp. Những địa phương ứng dụng công nghệ để bảo tồn di sản, doanh nghiệp tạo ra trải nghiệm du lịch mới, startup sử dụng AI giải quyết các bài toán văn hóa, nghệ sĩ đưa chất liệu truyền thống vào sáng tạo đương đại hay những cộng đồng âm thầm gìn giữ giá trị văn hóa đều có thể trở thành những “Rồng Xanh” được phát hiện và ghi nhận.
Giải thưởng được xây dựng với 06 nhóm trọng tâm: Rồng Xanh Di sản tập trung vào các sáng kiến bảo tồn, phát huy di sản bằng công nghệ, đổi mới sáng tạo và sự tham gia của cộng đồng. Rồng Xanh Thương hiệu Điểm đến tôn vinh những mô hình du lịch thông minh, xanh, bền vững và có khả năng nâng cao sức cạnh tranh của điểm đến Việt Nam.
Ở lĩnh vực công nghiệp văn hóa, Rồng Xanh Công nghiệp Văn hóa hướng tới các sản phẩm, thương hiệu và mô hình chuyển hóa giá trị văn hóa thành giá trị kinh tế và sức mạnh mềm. Rồng Xanh Đổi mới Sáng tạo ghi nhận các giải pháp công nghệ, mô hình sáng tạo trong văn hóa, di sản, du lịch và phát triển địa phương, trong đó có những ứng dụng AI, nền tảng số và các sáng kiến từ lực lượng trẻ.
Rồng Xanh STEAM dành sự ghi nhận cho các tổ chức, cá nhân và mô hình giáo dục, đào tạo có đóng góp trong phát triển năng lực sáng tạo, công nghiệp văn hóa và kỹ năng lãnh đạo trong thời đại số. Đặc biệt, Rồng Xanh Impact là hạng mục cao nhất, nhằm tôn vinh những địa phương, tổ chức, doanh nghiệp, nhà lãnh đạo và cá nhân tạo ra tác động sâu rộng, bền vững đối với cộng đồng, địa phương và quốc gia, đồng thời góp phần quảng bá hình ảnh, văn hóa và trí tuệ Việt Nam ra khu vực, thế giới.
Hội đồng Giám khảo gồm các nhà quản lý, chuyên gia trong lĩnh vực di sản, văn hóa, du lịch, kinh tế trải nghiệm, công nghiệp sáng tạo, công nghệ và đổi mới sáng tạo, cùng sự tham gia của các chuyên gia quốc tế. Đối tượng tham gia là các địa phương, tổ chức, doanh nghiệp và cá nhân hoạt động hợp pháp tại Việt Nam, phù hợp với các tiêu chí của chương trình.
Bên cạnh giải thưởng, Ban Tổ chức sẽ triển khai chuỗi Diễn đàn Việt Nam Rồng Xanh với chủ đề “Sức mạnh mềm Việt Nam trong kỷ nguyên số: Phát triển công nghiệp Văn hóa – Di sản – Điểm đến và Đổi mới sáng tạo”. Đây là nơi các nhà quản lý, chuyên gia, doanh nghiệp, địa phương và các tổ chức hoạt động trong lĩnh vực văn hóa, du lịch, công nghệ và công nghiệp sáng tạo trao đổi về những vấn đề như công nghệ với tương lai di sản, AI vì văn hóa và du lịch, du lịch thông minh, khai thác tài nguyên văn hóa để tạo giá trị kinh tế và xây dựng thương hiệu điểm đến.
Không chỉ dừng ở trao đổi chuyên môn, chuỗi diễn đàn hướng tới kết nối ý tưởng với hành động, công nghệ với văn hóa, di sản với thị trường và địa phương với mạng lưới toàn cầu.
Với việc kết hợp giữa tôn vinh, kết nối và thúc đẩy ứng dụng công nghệ, Giải thưởng Việt Nam Rồng Xanh hướng tới trở thành một dấu mốc tập hợp những cá nhân, tổ chức và doanh nghiệp đang kiến tạo các giá trị mới cho văn hóa, di sản, điểm đến và công nghiệp sáng tạo Việt Nam. Qua đó, những giá trị văn hóa không chỉ được bảo tồn mà còn có thêm cơ hội trở thành nguồn lực cho sáng tạo, phát triển kinh tế và gia tăng sức mạnh mềm quốc gia trong kỷ nguyên số.
