Bộ Giáo dục và Đào tạo phối hợp Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) và Quỹ Nhi đồng Liên hợp quốc (UNICEF) tại Việt Nam vừa công bố kết quả Khảo sát toàn quốc về sức khỏe học đường và nước sạch, vệ sinh trường học, cung cấp cơ sở dữ liệu quan trọng phục vụ triển khai Chương trình Sức khỏe học đường giai đoạn 2026-2035.
Khảo sát đánh giá chính sách và thực tiễn triển khai công tác sức khỏe học đường tại 959 trường học, đồng thời đánh giá khả năng tiếp cận các dịch vụ nước sạch, vệ sinh môi trường và vệ sinh cá nhân tại hơn 8.000 trường học trên toàn quốc. Quá trình khảo sát cũng ghi nhận ý kiến tham vấn của 284 học sinh nam và nữ tại sáu vùng trên cả nước.
Cụ thể, 93,7% số trường tham gia khảo sát cho biết có tổ chức khám sức khỏe định kỳ cho học sinh, trong khi 86% có khả năng tiếp cận các dịch vụ nước sạch, vệ sinh môi trường và vệ sinh cá nhân cơ bản.
Kết quả cuộc khảo sát gồm hai nội dung đánh giá có tính bổ trợ cho nhau cho thấy những tiến bộ đáng ghi nhận trong công tác chăm sóc sức khỏe học đường. Tuy nhiên, khảo sát cũng ghi nhận một số thách thức cần được ưu tiên giải quyết, bao gồm tăng cường hỗ trợ cho học sinh mắc bệnh mạn tính và bảo đảm các dịch vụ dễ tiếp cận hơn, an toàn hơn và đầy đủ hơn, đặc biệt đối với trẻ em khuyết tật và trẻ em gái.
Hơn một phần tư dân số Việt Nam đang trong độ tuổi đi học, khiến trường học trở thành một trong những môi trường quan trọng nhất để thúc đẩy các hành vi lành mạnh, phòng ngừa bệnh tật và thương tích, đồng thời hỗ trợ sức khỏe thể chất và tinh thần của trẻ. Trường học cũng có thể tạo ra môi trường học tập an toàn, hòa nhập và thuận lợi, nơi các vấn đề sức khỏe được phát hiện sớm và trẻ em được kết nối với các dịch vụ hỗ trợ cần thiết.
Thứ trưởng Giáo dục và Đào tạo Nguyễn Thị Quyên Thanh nhấn mạnh, khảo sát cung cấp cơ sở dữ liệu quan trọng để theo dõi tiến độ triển khai Chương trình Sức khỏe học đường giai đoạn 2026-2035. Những kết quả thu được sẽ góp phần định hướng các ưu tiên và việc phân bổ nguồn lực đầu tư của Chính phủ nhằm nâng cao sức khỏe và thúc đẩy sự phát triển toàn diện của học sinh.
Bộ Giáo dục và Đào tạo mong muốn tiếp tục phối hợp các đối tác thuộc nhiều lĩnh vực để chuyển hóa kết quả khảo sát thành những hành động thiết thực vì trẻ em trên cả nước.
Trưởng Đại diện Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) tại Việt Nam, TS. Angela Pratt nhận định, khảo sát mang đến bức tranh rõ nét về thực trạng công tác sức khỏe trường học tại Việt Nam. Kết quả khảo sát cung cấp cho các nhà hoạch định chính sách, các nhà giáo dục và cán bộ y tế những bằng chứng cần thiết để xác định các ưu tiên, phân bổ nguồn lực phù hợp và theo dõi tiến độ thực hiện theo thời gian. Quan trọng hơn, khảo sát góp phần bảo đảm các quyết định liên quan sức khỏe trường học được đưa ra dựa trên bằng chứng và tập trung vào những lĩnh vực có khả năng tạo ra tác động lớn nhất.
Theo TS. Angela Pratt, trường học khỏe mạnh là nền tảng để xây dựng một xã hội khỏe mạnh và thịnh vượng. Khi trẻ em được bảo đảm dinh dưỡng đầy đủ, được bảo vệ trước các nguy cơ sức khỏe, được hỗ trợ về sức khỏe tinh thần và được tiếp cận các dịch vụ cần thiết, các em sẽ có điều kiện tốt hơn để học tập, phát triển và phát huy tối đa tiềm năng của mình.
Bà Silvia Danailov, Trưởng Đại diện UNICEF tại Việt Nam cho biết, khảo sát không chỉ phản ánh những tiến bộ đã đạt được mà còn chỉ rõ những nhóm trẻ em và trường học cần được hỗ trợ nhiều hơn.
Để thu hẹp khoảng cách trong tiếp cận các dịch vụ, cải thiện sức khỏe và vệ sinh kinh nguyệt, cũng như bảo đảm công tác bảo trì cơ sở vật chất, đặc biệt tại các vùng nông thôn và vùng khó khăn, bà Silvia Danailov cho rằng cần có sự đầu tư bền vững, công tác giám sát hiệu quả và sự phối hợp liên ngành chặt chẽ.
Theo bà Silvia Danailov, thành công phải được thể hiện qua những thay đổi cụ thể trong cuộc sống của trẻ em; mọi trẻ em, dù là trai hay gái, đều được đến trường trong môi trường an toàn, lành mạnh, nơi các em sẵn sàng học tập và phát triển toàn diện.
Tại hội thảo được tổ chức ngay sau khi Nhóm công tác kỹ thuật về Sức khỏe trường học được thành lập, với sự tham gia của các bộ, ngành, cơ quan Liên hợp quốc và các đối tác nhằm tăng cường phối hợp và hỗ trợ triển khai Chương trình Sức khỏe học đường giai đoạn 2026-2035, các đại biểu nhấn mạnh rằng công tác sức khỏe trường học hiệu quả không chỉ giới hạn ở việc cung cấp các dịch vụ y tế mà còn bao gồm dinh dưỡng, hoạt động thể chất, sức khỏe tâm thần, bảo vệ trẻ em và đặc biệt là bảo đảm khả năng tiếp cận các dịch vụ nước sạch, vệ sinh môi trường và vệ sinh cá nhân có chất lượng.
Để đạt được những mục tiêu này, các đại biểu cho rằng, cần có sự phối hợp đồng bộ giữa ngành giáo dục và ngành y tế, cùng với chính quyền địa phương, nhà trường, gia đình, cộng đồng và các đối tác phát triển.
Trên cơ sở kết quả khảo sát, hội thảo đã xác định lộ trình cụ thể nhằm chuyển các định hướng chính sách thành hành động thiết thực, qua đó cải thiện sức khỏe, hạnh phúc, sự an toàn và kết quả học tập của trẻ em và thanh thiếu niên trên cả nước.
