Điều chỉnh chính sách đấu thầu, bảo hiểm và sản xuất
Nghị định 349/2026/NĐ-CP ngày 9/9/2026 sửa đổi, bổ sung một số quy định về lựa chọn nhà thầu. Nghị định bổ sung cơ chế loại trừ báo giá chênh lệch trên 30% so với giá trung bình, thêm một số trường hợp được chỉ định thầu và nâng hạn mức giá trị gói thầu hoặc nội dung mua sắm mà cơ quan, đơn vị được tự quyết định từ không quá 50 triệu đồng lên không quá 100 triệu đồng.
Đáng chú ý, hạn mức áp dụng chỉ định thầu được nâng lên. Gói thầu thuộc dự toán mua sắm không hình thành dự án có giá không quá 1 tỷ đồng; gói thầu dịch vụ tư vấn thuộc dự án không quá 3 tỷ đồng; gói thầu dịch vụ phi tư vấn, hàng hóa, xây lắp, hỗn hợp thuộc dự án không quá 3 tỷ đồng.
Trong lĩnh vực điện lực, Nghị định 344/2026/NĐ-CP ngày 4/9/2026 quy định về ứng dụng khoa học, công nghệ và phát triển công nghiệp chế tạo. Chính sách mới bao gồm ưu đãi đối với doanh nghiệp sản xuất thiết bị điện, cơ chế đặt hàng và ưu đãi sản phẩm thiết bị điện, hỗ trợ thử nghiệm, đánh giá, chứng nhận sản phẩm, nghiên cứu khoa học, chuyển đổi số và phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao. Nghị định có hiệu lực từ ngày 20/10/2026.
Nghị định 346/2026/NĐ-CP ngày 5/9/2026 sửa đổi chính sách bảo hiểm nông nghiệp theo hướng nâng mức hỗ trợ phí. Cá nhân sản xuất nông nghiệp thuộc hộ nghèo, cận nghèo được hỗ trợ tối đa 95% phí bảo hiểm; cá nhân không thuộc diện này được hỗ trợ tối đa 50%; tổ chức sản xuất nông nghiệp được hỗ trợ tối đa 30% nếu đáp ứng điều kiện.
Nghị định 365/2026/NĐ-CP ngày 23/9/2026 về kinh doanh xuất, nhập khẩu gạo quy định thương nhân muốn kinh doanh xuất khẩu phải có ít nhất một kho chuyên dùng chứa thóc, gạo và một cơ sở xay xát đáp ứng yêu cầu về an toàn thực phẩm, tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật. Các cơ sở này có thể thuộc sở hữu hoặc được thuê theo hợp đồng bằng văn bản. Bộ Công Thương cấp giấy chứng nhận cho thương nhân đáp ứng điều kiện.
Tăng yêu cầu trong báo chí, thống kê và an ninh mạng
Nghị định 362/2026/NĐ-CP ngày 18/9/2026 sửa đổi quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực thống kê, trong đó cập nhật các hành vi vi phạm trên môi trường điện tử, biện pháp khắc phục hậu quả và thẩm quyền xử phạt của nhiều cơ quan, chức danh quản lý nhà nước.
Trong lĩnh vực báo chí, Nghị định 367/2026/NĐ-CP ngày 25/9/2026 quy định hành vi vi phạm, hình thức và mức xử phạt, biện pháp khắc phục hậu quả cũng như thẩm quyền xử lý. Thời hiệu xử phạt là 2 năm; mức phạt tiền tối đa đối với một hành vi là 500 triệu đồng đối với tổ chức và 250 triệu đồng đối với cá nhân. Một số hành vi như cản trở trái pháp luật hoạt động báo chí có thể bị phạt đến 100 triệu đồng; đăng, phát thông tin sai sự thật gây ảnh hưởng ít nghiêm trọng có thể bị phạt đến 20 triệu đồng; tiết lộ bí mật đời tư của cá nhân không được đồng ý có thể bị phạt đến 40 triệu đồng. Nghị định có hiệu lực từ ngày 26/9/2026.
Nghị định 343/2026/NĐ-CP ngày 3/9/2026 quy định việc tiếp nhận, phân tích và xử lý xung đột thông tin trên không gian mạng. Chủ quản hệ thống thông tin có trách nhiệm tiếp nhận, xử lý và phối hợp với lực lượng chuyên trách để ứng cứu sự cố, ngăn chặn xung đột; lực lượng chuyên trách có trách nhiệm xử lý các xung đột thông tin thuộc phạm vi được giao.
Nghị định 341/2026/NĐ-CP ngày 1/9/2026 quy định doanh nghiệp phải có giấy phép khi kinh doanh sản phẩm, dịch vụ mật mã dân sự. Sản phẩm mật mã dân sự phải được kiểm tra, chứng nhận hợp quy trước khi lưu thông; giấy phép có thời hạn 10 năm.
Đáng chú ý, Quyết định 1875/QĐ-TTg ngày 30/9/2026 ban hành Khung kiến trúc an ninh mạng quốc gia phiên bản 1.0, nhằm hình thành quy hoạch tổng thể về công nghệ, dữ liệu và quy trình phòng thủ, đồng thời xác định các thành phần an ninh mạng dùng chung trên toàn hệ thống chính trị.
Mở rộng chính sách an sinh, giáo dục và y tế
Quyết định 44/2026/QĐ-TTg ngày 16/9/2026 nâng mức tín dụng đối với người chấp hành xong án phạt tù. Mức vay đào tạo nghề tăng lên tối đa 10 triệu đồng/tháng/người. Đối với sản xuất, kinh doanh, tạo việc làm, người chấp hành xong án phạt tù được vay tối đa 200 triệu đồng; cơ sở sản xuất, kinh doanh được vay tối đa 10 tỷ đồng/dự án và không quá 200 triệu đồng cho mỗi lao động thuộc diện này.
Trong giáo dục, Nghị định 353/2026/NĐ-CP ngày 11/9/2026 về phổ cập giáo dục mầm non cho trẻ từ 5 đến 6 tuổi, giáo dục bắt buộc và xóa mù chữ quy định trẻ thuộc đối tượng phổ cập được hưởng chính sách miễn, giảm, hỗ trợ học phí, hỗ trợ chi phí học tập và các chính sách liên quan.
Nghị định 361/2026/NĐ-CP ngày 17/9/2026 quy định điều kiện đầu tư và hoạt động trong giáo dục nghề nghiệp, giáo dục đại học và kiểm định chất lượng giáo dục. Đối với cơ sở giáo dục đại học, một trong các điều kiện là có địa điểm làm trụ sở chính với diện tích tối thiểu 5 ha, đáp ứng yêu cầu về cơ sở vật chất, môi trường giáo dục và an toàn. Cơ sở giáo dục đại học tư thục do nhà đầu tư nước ngoài đầu tư có thể thuê cơ sở vật chất ổn định với thời hạn mỗi chu kỳ ít nhất 5 năm.
Nghị định 360/2026/NĐ-CP ngày 17/9/2026 quy định điều kiện thành lập và hoạt động của cơ sở giáo dục mầm non, trong đó yêu cầu phù hợp quy hoạch, có địa điểm và diện tích đáp ứng tiêu chuẩn của Bộ Giáo dục và Đào tạo.
Nghị quyết 42/2026/NQ-CP ngày 26/9/2026 xác định cơ sở giáo dục nghề nghiệp công lập thuộc lĩnh vực đặc thù khi đáp ứng đồng thời các tiêu chí về tỷ lệ người học ngành nghề đặc thù, vai trò nòng cốt trong đào tạo nhân lực chuyên sâu và yêu cầu định hướng về tiêu chuẩn chuyên môn, cơ cấu nhân lực, vị trí việc làm.
Trong lĩnh vực y tế, Nghị định 350/2026/NĐ-CP ngày 9/9/2026 quy định phụ cấp ưu đãi nghề đối với nhân viên y tế với các mức từ 30% đến 80%. Mức 80% áp dụng cho một số nhóm làm chuyên môn trực tiếp trong các lĩnh vực như điều trị, xét nghiệm, chăm sóc người bệnh tâm thần, pháp y, hồi sức cấp cứu, giải phẫu bệnh và nhân viên y tế tại một số địa bàn biên giới, hải đảo, xã khó khăn, đặc biệt khó khăn.
Nghị định 364/2026/NĐ-CP ngày 21/9/2026 quy định đào tạo, tập sự hành nghề luật sư để trở thành luật sư công. Người có bằng cử nhân luật hoặc thạc sĩ luật được tham dự khóa đào tạo nghề luật sư 12 tháng; thời gian tập sự được quy định từ 4 đến 12 tháng tùy quá trình công tác và chức danh pháp lý trước đó.
Nhà ở xã hội, lao động và phát triển thị trường
Nghị định 371/2026/NĐ-CP ngày 25/9/2026 quy định tổ chức, cá nhân nước ngoài khi tuyển người lao động Việt Nam phải thông báo nhu cầu tuyển dụng và công khai thông tin trên Sàn giao dịch việc làm quốc gia, cổng thông tin việc làm hợp pháp khác hoặc trang thông tin điện tử chính thức của tổ chức. Nghị định có hiệu lực từ ngày 15/11/2026.
Nghị định 373/2026/NĐ-CP ngày 30/9/2026 quy định việc chuyển đơn vị sự nghiệp công lập thành doanh nghiệp, gồm chuyển thành công ty cổ phần hoặc công ty trách nhiệm hữu hạn một thành viên do Nhà nước nắm giữ 100% vốn điều lệ.
Đối với nhà ở xã hội, Nghị quyết 303/NQ-CP ngày 30/9/2026 giao chỉ tiêu phát triển nhà ở xã hội, nhà ở cho thuê cho các địa phương giai đoạn 2026 - 2030. Tổng chỉ tiêu giao cho các địa phương là 899.857 căn, gồm 708.834 căn nhà ở xã hội để bán, cho thuê mua và 191.023 căn nhà ở cho thuê. Hà Nội được giao 84.000 căn, TP Hồ Chí Minh 181.257 căn, Hải Phòng 32.850 căn, Huế 10.600 căn, Đà Nẵng 26.279 căn, Cần Thơ 13.250 căn và Đồng Nai 60.054 căn.
Quyết định 1685/QĐ-TTg ngày 30/8/2026 ban hành kế hoạch thực hiện Kết luận 62-KL/TW về nâng cao năng suất lao động gắn với phát triển thị trường lao động. Các nhóm nhiệm vụ tập trung vào hoàn thiện thể chế, tạo việc làm có năng suất cao, nâng chất lượng lao động, thúc đẩy khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, đào tạo nhân lực chất lượng cao và phát triển thị trường lao động đồng bộ, hiện đại, linh hoạt, hiệu quả.
Trong lĩnh vực người cao tuổi, Quyết định 1702/QĐ-TTg ngày 3/9/2026 phê duyệt Đề án tăng cường hợp tác quốc tế về người cao tuổi giai đoạn 2026 - 2031, nhằm tận dụng nguồn lực, tri thức, công nghệ và mô hình quốc tế để hoàn thiện chính sách, nâng cao chất lượng dịch vụ chăm sóc người cao tuổi và thích ứng với già hóa dân số.
Phát triển du lịch, văn hóa và ứng phó thiên tai
Chính phủ cũng ban hành nhiều chính sách thúc đẩy phát triển du lịch. Nghị quyết 263/NQ-CP ngày 7/9/2026 ban hành Chương trình hành động thực hiện Nghị quyết 26-NQ/TW về phát triển du lịch trở thành ngành kinh tế mũi nhọn. Chương trình hướng tới phát triển du lịch theo chiều sâu, chất lượng, hiệu quả, bền vững, gắn với chuyển đổi số, chuyển đổi xanh và phát triển văn hóa. Mục tiêu đến năm 2030 là đón 45 - 50 triệu lượt khách quốc tế, tổng thu 80 - 90 tỷ USD và đóng góp trực tiếp 10 - 12% GDP.
Cùng với đó, Chỉ thị 35/CT-TTg ngày 30/9/2026 yêu cầu tổ chức Ngày Văn hóa Việt Nam gắn với Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc năm 2026, hình thành chuỗi hoạt động từ ngày 18/11 đến 24/11. Mỗi tỉnh, thành phố và mỗi xã, phường được yêu cầu lựa chọn ít nhất một hoạt động, sản phẩm, câu chuyện hoặc không gian văn hóa tiêu biểu để quảng bá, gắn với kích cầu du lịch và phát triển công nghiệp văn hóa.
Trong ứng phó thiên tai, Công điện 66/CĐ-TTg ngày 21/9/2026 yêu cầu theo dõi chặt diễn biến mưa lũ, thông tin kịp thời cho người dân, vận hành an toàn hồ thủy lợi, thủy điện, chủ động các phương án bảo đảm an toàn tính mạng và tài sản.
Ngoài ra, Quyết định 1805/QĐ-TTg ngày 18/9/2026 phê duyệt sắp xếp các học viện, trường Công an nhân dân; Quyết định 1792/QĐ-TTg ngày 16/9/2026 ban hành Chương trình thúc đẩy quyền tham gia của trẻ em giai đoạn 2026 - 2030, trong đó nhân rộng các mô hình như Phiên họp giả định Quốc hội trẻ em, Hội đồng nhân dân trẻ em, diễn đàn và hội đồng trẻ em.
Trong lĩnh vực sở hữu trí tuệ, Nghị quyết 282/NQ-CP ngày 22/9/2026 ban hành Kế hoạch hành động của Chính phủ thực hiện Kết luận 51-KL/TW, tập trung hoàn thiện thể chế, phát triển thị trường quyền sở hữu trí tuệ, nâng cao năng lực của doanh nghiệp, tăng cường bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ trên môi trường số và đẩy mạnh hội nhập quốc tế.
Cũng trong ngày 30/9, Quyết định 1876/QĐ-TTg phê duyệt Đề án phát triển hệ thống tổ chức kỹ thuật tiêu chuẩn, đo lường, chất lượng quốc gia, hướng tới xây dựng hệ thống đồng bộ, hiện đại, từng bước được quốc tế thừa nhận, hỗ trợ doanh nghiệp nâng cao năng suất, chất lượng và năng lực cạnh tranh, phục vụ phát triển công nghệ chiến lược và hội nhập quốc tế.
