Ông Hà Văn Lợi là một người như thế.
Người ta biết đến ông không chỉ như Một Doanh Nhân, Một Nghệ Nhân, Nhà Nghiên Cứu mà còn như một người đang âm thầm thực hiện một công việc lớn hơn: phục dựng lại hồn cốt văn hóa Việt thông qua áo dài ngũ thân và một hệ giá trị đạo lý riêng biệt.
Từ đời sống thực tiễn đến giấc mơ văn hóa Sinh năm 1962 tại Bạc Liêu, trưởng thành từ những năm tháng đất nước còn nhiều khó khăn, ông Hà Văn Lợi không đi theo con đường học thuật kinh điển. Cuộc đời ông là chuỗi những va chạm thực tế: làm văn hóa cơ sở, học may, học vẽ, làm kim hoàn, rồi gây dựng doanh nghiệp cơ khí. Nhưng chính từ những trải nghiệm ấy, một mạch ngầm đã hình thành: ý thức về giá trị văn hóa và đạo lý Việt.
Từ năm 1975, khi còn rất trẻ, ông đã bắt đầu suy ngẫm về một hệ giá trị mang tính nền tảng cho con người Việt Nam. Suy ngẫm ấy không phải là lý thuyết suông, mà được “thử lửa” qua từng giai đoạn làm việc, kinh doanh, và cả những đóng góp cộng đồng.
Ông từng xây dựng cơ sở sản xuất, tạo việc làm cho nhiều lao động, đồng thời đều đặn làm nhà tình thương và phụng dưỡng Mẹ Việt Nam Anh hùng suốt hơn một thập kỷ. Với ông, đạo lý không phải để nói, mà là để sống. “hệ giá trị đạo lý Cửu Đỉnh – Thập Toàn”: dựng lại trục giá trị cội nguồn dân tộc.
Sau nhiều thập niên nghiên cứu và chiêm nghiệm, ông Hà Văn Lợi hình thành một hệ giá trị mang tên: Cửu Đỉnh – Thập Toàn Gồm 10 giá trị cốt lõi: Nhân – Nghĩa – Lễ – Trí – Tín – Trung – Hiếu – Dũng – Liêm – (Trí, với chiều sâu nhận thức “Trí” được lặp lại 2 lần ở đây chỉ là một đức tính duy nhất – trí tuệ, nhưng được thể hiện ở hai chiều: • Trí giúp con người nhận thức đúng – hiểu rõ bản thân và thế giới • Trí giúp con người hành động đúng – lựa chọn và ứng xử phù hợp trong đời sống Vì vậy, “Trí” vừa là ánh sáng soi đường, vừa là năng lực dẫn dắt hành động.
Điểm đặc biệt không nằm ở các giá trị vốn quen thuộc trong văn hóa Á Đông, mà ở cách ông cấu trúc chúng thành một hệ thống có “trục cội nguồn”. Ông gọi đó là: “10 chữ – 9 ý nghĩa đức tính phẩm hạnh tốt đẹp của con người – 1 trục cội nguồn là tổ tiên là tổ quốc ”. Trong cách nhìn này, đạo lý không phải là những khẩu hiệu rời rạc, mà là một hệ quy chiếu xuyên suốt từ cá nhân đến gia đình, doanh nghiệp và xã hội.
Nhưng cũng giống như áo dài ngũ thân – từng tồn tại, từng lắng lại, rồi một ngày trở lại – những giá trị bền vững luôn cần thời gian để thấm. Và biết đâu, trong một ngày không xa, khi những tà áo dài xuất hiện nhiều hơn trong đời sống thường nhật, khi người trẻ bắt đầu hiểu sâu hơn về đạo lý truyền thống, người ta sẽ nhớ rằng: đã có một nhà nghiên cứu – thiết kế - nghệ nhân không chỉ may áo, mà may lại cả một phần hồn Việt.
