Trong những năm qua, Nhà hát Hồ Gươm đã ghi dấu ấn qua nhiều sự kiện chính trị, văn hóa và đối ngoại quan trọng của đất nước; thiết lập quan hệ hợp tác với nhiều nhà hát danh tiếng trên thế giới; tổ chức hàng trăm chương trình thuộc nhiều loại hình nghệ thuật Việt Nam và quốc tế, trở thành điểm hẹn của nghệ sĩ, học giả và công chúng yêu nghệ thuật trong nước và quốc tế.
Hai khán phòng có quy mô 900 và 500 chỗ ngồi tiếp tục là hạt nhân trong hoạt động của Nhà hát, phục vụ các chương trình giao hưởng, opera, ballet, âm nhạc thính phòng, nghệ thuật truyền thống cũng như nhiều sự kiện chính trị, văn hóa và đối ngoại quan trọng. Đây cũng là không gian đưa các tác phẩm kinh điển của thế giới đến gần hơn với công chúng Việt Nam, đồng thời tạo điều kiện quảng bá nghệ thuật Việt Nam trong một không gian biểu diễn đạt chuẩn quốc tế.
Ba năm qua, sự hiện diện của các nhà hát, dàn nhạc và nghệ sĩ quốc tế tại Nhà hát Hồ Gươm không chỉ góp phần nâng cao chất lượng chương trình mà còn mở rộng cơ hội giao lưu giữa nghệ sĩ Việt Nam với thế giới. Nhà hát từng bước trở thành điểm gặp gỡ của nghệ sĩ, học giả, các tổ chức văn hóa và công chúng yêu nghệ thuật trong nước, quốc tế.
Tuy nhiên, theo định hướng phát triển của Nhà hát, giá trị của một thiết chế văn hóa không chỉ được đo bằng số lượng chương trình hay chất lượng biểu diễn. Một buổi diễn chỉ là điểm khởi đầu của hành trình thưởng thức nghệ thuật. Vì vậy, Nhà hát Hồ Gươm đang hướng tới việc xây dựng một hệ sinh thái văn hóa trong đó nghệ thuật biểu diễn giữ vai trò trung tâm, còn giáo dục nghệ thuật, giao lưu, trải nghiệm và kết nối cộng đồng cùng tạo nên những điểm chạm đa dạng với công chúng.
Trên nền tảng đó, Nhà hát từng bước xây dựng Dàn nhạc Giao hưởng Hồ Gươm, phát triển Bảo tàng Âm nhạc và tổ chức các hoạt động giới thiệu tác phẩm, giao lưu với nghệ sĩ, chia sẻ kiến thức về âm nhạc và nghệ thuật biểu diễn thông qua các chương trình masterclass, seminar.
Các hoạt động này hướng tới hai mục tiêu song song: tạo điều kiện để nghệ sĩ Việt Nam tiếp cận gần hơn với nghệ sĩ và nghệ thuật đỉnh cao thế giới, đồng thời giúp công chúng mở rộng hiểu biết, hình thành thói quen thưởng thức và xây dựng mối gắn kết lâu dài với đời sống nghệ thuật.
Nhà hát cũng chú trọng đưa giáo dục nghệ thuật trở thành một phần trong hoạt động thường xuyên. Các chương trình giới thiệu tác giả, tác phẩm, gặp gỡ nghệ sĩ, tìm hiểu về nhà soạn nhạc, lịch sử âm nhạc thế giới và Việt Nam hay bối cảnh ra đời của những kiệt tác kinh điển được triển khai nhằm giúp công chúng tiếp cận nghệ thuật hàn lâm theo cách gần gũi, dễ hiểu hơn.
Theo định hướng này, giá trị của hoạt động giáo dục không nằm ở quy mô mà ở khả năng khơi gợi sự tò mò và tạo động lực để công chúng tiếp tục khám phá. Khi hiểu thêm về một bản giao hưởng, một vở opera hay câu chuyện phía sau tác phẩm, khán giả có thể hình thành nhu cầu tìm hiểu sâu hơn, qua đó từng bước trở thành một phần của cộng đồng công chúng nghệ thuật.
Cùng với giáo dục, hoạt động kết nối cộng đồng được Nhà hát xác định là một cấu phần quan trọng. Nhà hát không chỉ là nơi nghệ sĩ biểu diễn và khán giả thưởng thức mà còn là điểm gặp gỡ của các nhà nghiên cứu, học giả, doanh nghiệp, tổ chức văn hóa, trường học, cơ quan ngoại giao và những người yêu nghệ thuật.
Sau mỗi chương trình, các cuộc gặp gỡ giữa nghệ sĩ và khán giả, những hoạt động giao lưu, trao đổi chuyên môn tiếp tục kéo dài giá trị của buổi diễn. Qua đó, mạng lưới những người đồng hành với nghệ thuật được mở rộng, tạo thêm những mối liên kết giữa nghệ thuật với giáo dục và đời sống xã hội.
Một hướng đi khác đang được Nhà hát Hồ Gươm triển khai là phát triển không gian trải nghiệm. Với cách tiếp cận mới, hành trình của khán giả không chỉ bắt đầu khi chương trình mở màn mà được hình thành ngay từ thời điểm bước vào Nhà hát. Kiến trúc, mỹ thuật, ánh sáng, không gian giao lưu và các dịch vụ văn hóa đều có thể trở thành một phần của trải nghiệm nghệ thuật.
Không gian tầng 6 là một bước phát triển mới trong quá trình hình thành hệ sinh thái này. Nhà hàng AY-VY Hà Nội được lựa chọn là đơn vị vận hành không gian tầng 6 theo các tiêu chuẩn về chất lượng dịch vụ, an ninh, an toàn và văn hóa ứng xử.
AY-VY Hà Nội có sức chứa 420 chỗ, khu vực phòng VIP 120 chỗ và khu vực ngoài trời khoảng 100 người. Với thực đơn Âu - Á đa dạng, nơi đây hướng tới phục vụ nhiều nhóm khách, từ khán giả đến xem biểu diễn, khách du lịch đến các gia đình, nhóm bạn, doanh nghiệp và các hoạt động đối ngoại.
Đáng chú ý, không gian này không chỉ được định hướng như một khu vực dịch vụ mà còn có thể trở thành một điểm chạm nghệ thuật mới trong Nhà hát Hồ Gươm. Các hình thức biểu diễn quy mô nhỏ như hòa tấu thính phòng, piano, violin, cello, jazz hay các chương trình giới thiệu âm nhạc Việt Nam với dân ca và nhạc cụ truyền thống được kỳ vọng tạo thêm lựa chọn cho công chúng.
Bên cạnh biểu diễn, tầng 6 cũng sẽ từng bước trở thành nơi giới thiệu tác phẩm, nhạc cụ, nghệ sĩ và những câu chuyện phía sau sân khấu. Thông qua các buổi trò chuyện, trình diễn và trải nghiệm trực tiếp, công chúng có thể tìm hiểu về lịch sử, cấu tạo, âm sắc và giá trị của từng loại nhạc cụ, cũng như những tác phẩm được giới thiệu.
Cách làm này góp phần rút ngắn khoảng cách giữa nghệ sĩ và công chúng, đưa những loại hình nghệ thuật vốn thường gắn với sân khấu lớn như giao hưởng, opera, ballet hay âm nhạc thính phòng đến gần hơn với đời sống thường nhật.
Từ góc độ phát triển thiết chế văn hóa, việc mở rộng hoạt động cũng phù hợp với yêu cầu mới của Hà Nội trong quá trình phát triển công nghiệp văn hóa, xây dựng thành phố sáng tạo và thúc đẩy kinh tế ban đêm. Một nhà hát hiện đại không chỉ thực hiện chức năng biểu diễn truyền thống mà còn cần trở thành điểm đến văn hóa, nơi công chúng có thể thưởng thức, học hỏi, giao lưu và trải nghiệm.
Nhà hát Hồ Gươm xác định hệ sinh thái văn hóa không đơn thuần là việc tập hợp nhiều hoạt động trong cùng một không gian. Quan trọng hơn là sự liên kết giữa các cấu phần, để biểu diễn, giáo dục, giao lưu và trải nghiệm cùng bổ trợ cho nhau, tạo thành một hành trình thưởng thức nghệ thuật liên tục trước, trong và sau mỗi chương trình.
Sau 3 năm, định hướng này đang từng bước được định hình. Từ một công trình biểu diễn hiện đại, Nhà hát Hồ Gươm hướng tới trở thành một điểm đến văn hóa của Thủ đô, nơi nghệ thuật không chỉ hiện diện trên sân khấu mà còn được lan tỏa thông qua nhiều hoạt động và hình thức tiếp cận khác nhau.
Trong hành trình đó, nghệ thuật biểu diễn vẫn giữ vai trò hạt nhân, nhưng giá trị của Nhà hát được mở rộng thông qua giáo dục, kết nối cộng đồng và trải nghiệm. Đây cũng là nền tảng để Nhà hát Hồ Gươm từng bước xây dựng một cộng đồng công chúng bền vững, đồng thời khẳng định vai trò của một thiết chế văn hóa mang tầm vóc quốc gia trong đời sống văn hóa Thủ đô.
