Khai thác vượt ngưỡng và sai thiết kế
Theo kết luận thanh tra, tình trạng các doanh nghiệp khai thác không đúng quy định diễn ra khá phổ biến. Nhiều dự án đã bất chấp các tiêu chuẩn kỹ thuật và quy định pháp luật để tối đa hóa lợi nhuận.
Một số dự án có hành vi khai thác vượt công suất cho phép hoặc không tuân thủ thiết kế kỹ thuật mỏ đã được phê duyệt.
Tình trạng khai thác ra ngoài ranh giới được cấp phép đã bị cơ quan chức năng phát hiện, cho thấy sự buông lỏng trong kiểm soát nội bộ của doanh nghiệp.
Nghiêm trọng hơn, một số doanh nghiệp đã được cấp phép và tiến hành khai thác ngay trong các khu vực cấm hoạt động khoáng sản liên quan đến lĩnh vực quân sự và văn hóa (vùng VHI).
"Né" giám sát và trốn tránh trách nhiệm môi trường
Để che giấu sản lượng thực tế và cắt giảm chi phí, không ít đơn vị đã cố tình bỏ qua các quy định về hạ tầng kỹ thuật và bảo vệ môi trường.
Doanh nghiệp đã vô hiệu hóa công cụ giám sát bằng việc không thực hiện lắp đặt trạm cân và camera theo quy định đã khiến công tác quản lý sản lượng khai thác và vận chuyển trở nên khó khăn, tạo kẽ hở cho việc gian lận thuế phí.
Nhiều doanh nghiệp không thực hiện xây dựng các công trình bảo vệ môi trường theo quy định, gây ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống dân sinh xung quanh khu vực mỏ.
Nhiều mỏ khoáng sản dù đã hết hạn nhưng không thể thực hiện thủ tục đóng cửa mỏ do doanh nghiệp chưa hoàn thành đầy đủ nghĩa vụ tài chính với Nhà nước.
Những "điểm đen" điển hình cần xử lý nghiêm
Kết luận thanh tra đã điểm mặt chỉ tên những dự án có sai phạm nghiêm trọng, cần phải áp dụng các biện pháp chế tài mạnh tay.
Cụ thể, tại dự án mỏ đất đồi Ngang Vọng (phường Thái Học, TP Chí Linh) do Công ty TNHH MTV TM Tân Thành thực hiện, bị kiến nghị thu hồi giấy phép do việc gia hạn khai thác không đúng quy định của Luật Khoáng sản.
Dự án tại khu vực đồi Thông (phường Phả Lại, TP Chí Linh) do Công ty CP SX TM và DV Minh Hằng thực hiện, vi phạm khu vực cấm hoạt động khoáng sản thuộc lĩnh vực quân sự và văn hóa.
Dự án Mỏ đất sét trắng (phường Cộng Hòa, TP Chí Linh) do Công ty CPĐT phát triển thương mại Tân Thành Long thực hiện, cũng nằm trong danh sách khai thác tại khu vực cấm.
Những sai phạm nêu trên không chỉ phản ánh sự thiếu trách nhiệm của các doanh nghiệp mà còn đặt ra dấu hỏi về hiệu quả giám sát của các cơ quan tham mưu địa phương.
Để lập lại kỷ cương, Thanh tra Chính phủ đã kiến nghị xử lý nghiêm các chủ dự án vi phạm, đồng thời nhấn mạnh nếu phát hiện dấu hiệu vi phạm hình sự sẽ chuyển cơ quan điều tra xử lý.
Đây là hồi chuông cảnh tỉnh cho các doanh nghiệp đang có tư tưởng "khai thác tận diệt", coi thường quy định pháp luật và trách nhiệm với cộng đồng.
