Văn phòng Chính phủ vừa ban hành Thông báo số 500/TB-VPCP kết luận của Phó Thủ tướng Chính phủ Lê Tiến Châu tại cuộc họp về các nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm nhằm giải quyết căn bản tình trạng thừa, thiếu giáo viên, gắn với nâng cao chất lượng đào tạo sư phạm.
Theo kết luận, UBND các tỉnh, thành phố phải khẩn trương thực hiện các giải pháp theo quy định, chịu trách nhiệm trực tiếp bảo đảm đủ giáo viên thực hiện nhiệm vụ dạy học trên địa bàn trong năm học 2026 - 2027. Các địa phương phải tuyển dụng hết số biên chế được giao, đồng thời điều động, thuyên chuyển, biệt phái hoặc bố trí giáo viên dạy liên trường để xử lý tình trạng thừa, thiếu cục bộ.
Đối với những cơ sở giáo dục còn thiếu giáo viên nhưng chưa thể bố trí bằng biên chế, địa phương thực hiện chế độ hợp đồng giáo viên theo quy định, chủ động bố trí ngân sách và các nguồn thu hợp pháp để chi trả. Trường hợp vượt khả năng cân đối, phải khẩn trương báo cáo Bộ Tài chính, Bộ Giáo dục và Đào tạo tổng hợp, đề xuất cấp có thẩm quyền xem xét.
Phó Thủ tướng yêu cầu trong năm học 2026 - 2027 phải chấm dứt tình trạng thiếu giáo viên đứng lớp do nguyên nhân chủ quan như chậm tuyển dụng, không ký hợp đồng, không bố trí kinh phí hoặc không điều tiết đội ngũ trong phạm vi thẩm quyền.
Các địa phương cũng phải rà soát, chịu trách nhiệm về tính chính xác của số liệu nhu cầu biên chế dựa trên xu hướng dân số, số học sinh, trường lớp, cơ cấu môn học và khả năng xã hội hóa; không đề xuất biên chế cao hơn nhu cầu thực tế, tránh lãng phí nguồn lực.
Cùng với đó, các tỉnh, thành phố phải thường xuyên cập nhật cơ sở dữ liệu ngành giáo dục, nhất là dữ liệu về giáo viên và học sinh, bảo đảm phục vụ kịp thời công tác quản lý, sử dụng và dự báo nhu cầu giáo viên trên cùng một cơ sở dữ liệu "đúng, đủ, sạch, sống, thống nhất, dùng chung", có khả năng chia sẻ với các cơ sở dữ liệu quốc gia, chuyên ngành. Việc giải quyết chế độ, chính sách đối với người dôi dư do sắp xếp cơ sở giáo dục phải đúng quy định, công khai, minh bạch và nhân văn.
Xây dựng phương án tổng thể xử lý thừa, thiếu giáo viên
Phó Thủ tướng giao Bộ Giáo dục và Đào tạo chủ trì, phối hợp với Bộ Nội vụ, Bộ Công an và các địa phương rà soát, xác định chính xác nhu cầu giáo viên trên toàn quốc, theo từng địa phương, trường, cấp học và môn học. Việc xác định nhu cầu phải tính đến quy mô dân số, học sinh, trường lớp, đặc thù vùng miền, số giáo viên nghỉ hưu, thôi việc, khả năng điều tiết đội ngũ cũng như nhu cầu của cơ sở giáo dục công lập và tư thục.
Bộ Giáo dục và Đào tạo phải rà soát, điều chỉnh quy định về chế độ làm việc, định mức giáo viên, người làm việc trong cơ sở giáo dục, bảo đảm phù hợp với Chương trình giáo dục phổ thông, từng cấp học, loại hình trường, đặc điểm vùng miền và biến động quy mô học sinh. Các quy định, hướng dẫn về định mức trong lĩnh vực giáo dục phải được nghiên cứu sửa đổi, bổ sung theo thẩm quyền, hoàn thành trong tháng 10/2026.
Trên cơ sở nhu cầu và định mức, Bộ Giáo dục và Đào tạo phối hợp với các bộ, cơ quan liên quan và địa phương xây dựng phương án tổng thể xử lý tình trạng thừa, thiếu giáo viên; phối hợp với Bộ Nội vụ đề xuất phương án biên chế giáo dục giai đoạn 2027 - 2031, báo cáo Đảng ủy Chính phủ trong tháng 10/2026.
Việc bổ sung biên chế phải có lộ trình, dựa trên dự báo nhu cầu trung hạn và dài hạn, tránh lãng phí nguồn lực. Trường hợp cần thiết, Bộ Giáo dục và Đào tạo nghiên cứu trình ban hành Nghị quyết của Chính phủ để chỉ đạo toàn diện, bảo đảm đủ giáo viên cho năm học 2026 - 2027 và những năm tiếp theo, báo cáo Thủ tướng Chính phủ trong tháng 10/2026.
Sử dụng hiệu quả đội ngũ dôi dư sau sắp xếp
Bộ Giáo dục và Đào tạo được giao chỉ đạo, hướng dẫn, kiểm tra, đôn đốc việc sử dụng hiệu quả đội ngũ dôi dư sau sắp xếp; phối hợp với Bộ Nội vụ tháo gỡ các khó khăn, vướng mắc thuộc thẩm quyền.
Đối với cán bộ quản lý giáo dục được bố trí trở lại làm giáo viên, trường hợp đủ điều kiện, phù hợp chuyên môn thì bố trí giảng dạy ngay. Trường hợp có khả năng đáp ứng nhưng còn thiếu điều kiện thì xây dựng kế hoạch bồi dưỡng, đào tạo bổ sung theo môn học, cấp học và vị trí việc làm. Với trường hợp không phù hợp để giảng dạy, không bố trí bằng mọi giá mà phải điều động, bố trí công việc phù hợp hoặc giải quyết chế độ theo quy định.
Đối với nhân viên dôi dư, chỉ xem xét chuyển sang vị trí giảng dạy khi đáp ứng đầy đủ yêu cầu về trình độ chuyên môn, chuẩn nghề nghiệp và các điều kiện thực hiện nhiệm vụ của nhà giáo.
Bộ Giáo dục và Đào tạo cũng phải xây dựng hướng dẫn thống nhất về bồi dưỡng đối với những người chuyển sang giảng dạy, gắn với môn học, cấp học và thực tiễn nhà trường, kết hợp học tập, thực hành, hướng dẫn tại cơ sở giáo dục và đánh giá năng lực.
Nghiên cứu chính sách hỗ trợ sinh viên sư phạm sau tốt nghiệp
Một nhiệm vụ khác được đặt ra là nghiên cứu sửa đổi, bổ sung Nghị định số 116/2020/NĐ-CP ngày 25/9/2020 và các quy định liên quan nhằm khắc phục tình trạng đặt hàng đào tạo chưa gắn với nhu cầu sử dụng lao động.
Bộ Giáo dục và Đào tạo được giao nghiên cứu cơ chế, chính sách hỗ trợ sinh viên sư phạm gắn với việc sử dụng sau tốt nghiệp, nhất là đối với các môn học, địa bàn khó tuyển giáo viên; nghiên cứu cơ chế đăng ký, cam kết phục vụ, tuyển dụng hoặc bố trí công tác phù hợp. Nội dung này phải được trình cấp có thẩm quyền trong năm 2026 để triển khai từ năm 2027.
Phó Thủ tướng cũng yêu cầu Bộ Nội vụ phối hợp với Bộ Giáo dục và Đào tạo, các địa phương hoàn thiện phương án biên chế giáo dục giai đoạn 2027 - 2031; rà soát, đề xuất phương án giải quyết đối với những người đã thực hiện quy trình tuyển dụng trong lĩnh vực giáo dục tại địa phương nhưng bị tác động bởi việc giao biên chế năm 2026.
Việc tinh giản biên chế trong ngành giáo dục phải được rà soát theo hướng không giảm cơ học trong khi cơ sở giáo dục vẫn thiếu giáo viên theo định mức. Tinh giản phải gắn với cơ cấu lại đội ngũ, vị trí việc làm và hiệu quả sử dụng nhân lực; đồng thời tháo gỡ các vướng mắc về tuyển dụng, điều động, biệt phái, sử dụng giáo viên và giải quyết chế độ, chính sách sau sắp xếp.
Bộ Tài chính chủ trì, phối hợp với Bộ Giáo dục và Đào tạo, Bộ Nội vụ và các địa phương hướng dẫn về nguồn kinh phí, lập dự toán, quản lý, sử dụng và quyết toán kinh phí hợp đồng giáo viên ngoài chỉ tiêu biên chế. Những vướng mắc về kinh phí tại các cơ sở có nhu cầu hợp đồng giáo viên phải được xử lý dứt điểm, hoàn thành trước ngày 15/10/2026.
Chấm dứt đào tạo sư phạm tại cơ sở không phải trường sư phạm
Về nâng cao chất lượng đào tạo sư phạm, Phó Thủ tướng yêu cầu Bộ Giáo dục và Đào tạo tiếp tục rà soát, sắp xếp mạng lưới cơ sở đào tạo giáo viên theo quy hoạch đã được phê duyệt, theo hướng thu gọn đầu mối, chấm dứt tình trạng đào tạo sư phạm tại các trường không phải trường sư phạm, kém chất lượng.
Ngành giáo dục phải tập trung nguồn lực phát triển một số trường đại học sư phạm trọng điểm với tiêu chuẩn, tiêu chí rõ ràng, được đầu tư bài bản, vượt trội. Các trường này phải phát triển trên ba trụ cột gồm đào tạo, nghiên cứu khoa học và chuyển giao công nghệ.
Chương trình và chuẩn đầu ra đào tạo giáo viên phải được rà soát, chuẩn hóa, áp dụng thống nhất trong toàn hệ thống, bảo đảm sinh viên tốt nghiệp đáp ứng thực chất yêu cầu nghề nghiệp. Nội dung đào tạo cần chú trọng phẩm chất, đạo đức, trách nhiệm và liêm chính nghề nghiệp; năng lực chuyên môn, phương pháp dạy học, kiểm tra, đánh giá; kỹ năng quản lý lớp học, tâm lý học sinh; năng lực số, ứng dụng AI; đồng thời tăng mạnh thời lượng và chất lượng thực hành sư phạm.
Cơ chế tuyển sinh cũng phải được đổi mới, bổ sung đánh giá năng lực nghề nghiệp và yếu tố tâm lý sư phạm ngay từ đầu vào. Công tác kiểm định cần thực chất hơn, đo lường được chất lượng đầu ra và khả năng thích ứng của sinh viên sau tốt nghiệp.
Việc đánh giá cơ sở đào tạo phải coi năng lực thực tế của sinh viên sau khi tốt nghiệp là một tiêu chí quan trọng, không chỉ dựa vào số lượng tiến sĩ, số chương trình được kiểm định hoặc các tiêu chí khác.
Bộ Giáo dục và Đào tạo đồng thời phải rà soát cơ chế bồi dưỡng, cấp chứng chỉ nghiệp vụ sư phạm theo hướng gọn nhẹ, linh hoạt, bảo đảm chất lượng, tạo điều kiện thu hút nhân lực chất lượng cao từ các ngành, lĩnh vực khác tham gia giảng dạy.
Xây dựng Đề án phát triển, nâng cao chất lượng các trường sư phạm
Bộ Giáo dục và Đào tạo được giao chủ trì xây dựng Đề án Phát triển, nâng cao chất lượng đào tạo các trường sư phạm, xác định cụ thể số lượng cơ sở đầu tư trọng điểm, dự án, công trình, phòng thí nghiệm, tổng mức đầu tư, nguồn vốn, cơ chế tài chính, chính sách phát triển đội ngũ giảng viên, sản phẩm đầu ra và thời hạn hoàn thành. Đề án phải trình Thủ tướng Chính phủ trong quý IV/2026.
Bộ Nội vụ phối hợp với Bộ Giáo dục và Đào tạo, Bộ Tài chính nghiên cứu, đề xuất hoàn thiện chính sách tiền lương, phụ cấp và đãi ngộ đối với giảng viên trực tiếp đào tạo giáo viên, bảo đảm tương xứng với vai trò “đào tạo người thầy”.
Bộ Tài chính phối hợp xây dựng phương án đổi mới cơ chế tài chính đối với các trường sư phạm, nghiên cứu chính sách tín dụng sinh viên dành cho sinh viên sư phạm và đổi mới cơ chế tài chính, chi ngân sách nhà nước để đáp ứng yêu cầu thực tiễn.
Các trường đại học sư phạm, cơ sở đào tạo giáo viên phải phối hợp chặt chẽ với địa phương xác định nhu cầu, tổ chức đào tạo, bồi dưỡng theo đơn đặt hàng, chuyển từ tư duy “đào tạo những gì có thể đào tạo” sang “đào tạo theo nhu cầu của hệ thống giáo dục, địa phương và xã hội”. Ưu tiên đào tạo những môn học, cấp học và địa bàn thiếu giáo viên kéo dài, khó tuyển dụng.
Đào tạo sư phạm phải gắn với đổi mới Chương trình, sách giáo khoa giáo dục phổ thông, chuyển đổi số, dạy và học STEM, ngoại ngữ và các yêu cầu mới của giáo dục phổ thông. Chương trình đào tạo sư phạm phải được rà soát, cập nhật đồng bộ với Chương trình giáo dục phổ thông.
Các trường sư phạm cần tăng cường liên kết với trường phổ thông, đưa thực hành sư phạm trở thành nội dung trọng tâm; nghiên cứu các mô hình đào tạo mới, kết hợp phương thức truyền thống với những mô hình phù hợp. Đồng thời, xây dựng hệ thống dữ liệu theo dõi sinh viên sau tốt nghiệp, chịu trách nhiệm về chất lượng đào tạo, tỷ lệ vào nghề và khả năng đáp ứng yêu cầu thực tế.
Những cơ sở đào tạo được xác định đầu tư trọng điểm phải cam kết sản phẩm cụ thể về đào tạo, nghiên cứu khoa học và chuyển giao công nghệ giáo dục; chủ động tham gia tư vấn, hoạch định chính sách, đề xuất giải pháp nâng cao chất lượng giáo dục, nhất là đào tạo sư phạm.
Ưu tiên quỹ đất cho giáo dục, đào tạo
Phó Thủ tướng yêu cầu các địa phương rà soát toàn bộ trụ sở, quỹ đất dôi dư, đất sạch sau sắp xếp để ưu tiên bố trí cho giáo dục, đào tạo, nhất là tại những nơi còn thiếu trường, lớp như khu vực nội thành Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh.
Các tỉnh, thành phố chủ động bố trí, hỗ trợ mặt bằng sạch, đất đai, đầu tư, kinh phí và những điều kiện cần thiết để phát triển cơ sở đào tạo giáo viên trên địa bàn, qua đó tạo điều kiện nâng cao năng lực đào tạo và đáp ứng tốt hơn nhu cầu nhân lực giáo dục trong thời gian tới.
