Phú Quốc đang tập trung nguồn lực cho các dự án hạ tầng phục vụ Hội nghị APEC 2027, với tỷ lệ giải ngân các công trình trọng điểm đạt gần 49% kế hoạch trong 6 tháng đầu năm. Tuy nhiên, song hành với yêu cầu đẩy nhanh tiến độ đầu tư, nhiều vấn đề liên quan đến đất đai, tái định cư, giao thông, hạ tầng đô thị và thủ tục hành chính tiếp tục được đặt ra, đòi hỏi địa phương phải xử lý đồng bộ để vừa bảo đảm tiến độ các dự án lớn, vừa ổn định đời sống người dân.
Theo đó, trong 6 tháng đầu năm, các dự án trọng điểm phục vụ APEC 2027 được tập trung chỉ đạo, với tỷ lệ giải ngân đạt gần 49% kế hoạch, tương đương hơn 2.775 tỷ đồng. Con số này cho thấy nguồn lực đầu tư đang được huy động và đưa vào các dự án với tốc độ đáng kể. Trong bối cảnh APEC 2027 đã trở thành một mốc tiến độ rõ ràng, yêu cầu đối với Phú Quốc không chỉ nằm ở việc bố trí vốn, mà còn ở khả năng đồng thời xử lý các khâu liên quan đến giải phóng mặt bằng, thi công, thủ tục hành chính và phối hợp giữa các cơ quan chuyên môn.
APEC 2027 vì thế đang tạo ra một động lực mới đối với quá trình hoàn thiện hạ tầng tại Phú Quốc. Tuy nhiên, tốc độ đầu tư càng lớn thì yêu cầu giải quyết những tồn tại về đất đai và quyền lợi người dân càng trở nên cấp thiết.
Tại kỳ họp, nhiều đại biểu kiến nghị tháo gỡ các tồn tại kéo dài trong cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, xử lý chênh lệch giá bồi thường và bố trí nền tái định cư. Bên cạnh đó, vấn đề hỗ trợ chuyển đổi nghề, tiền thuê nhà cho các hộ dân bị ảnh hưởng bởi các dự án phục vụ APEC 2027 cũng được đặt ra.
Những nội dung này cho thấy bài toán chuẩn bị cho APEC không chỉ là câu chuyện của tiến độ xây dựng. Đằng sau mỗi dự án hạ tầng là hàng loạt vấn đề liên quan trực tiếp đến quyền sử dụng đất, nơi ở, sinh kế và khả năng ổn định cuộc sống của người dân. Đối với các dự án có yêu cầu thu hồi đất, việc xác định phương án bồi thường, hỗ trợ và tái định cư phù hợp có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Nếu những vướng mắc này không được xử lý kịp thời, tiến độ giải phóng mặt bằng có thể trở thành điểm nghẽn trong triển khai dự án.
Ngược lại, khi chính sách bồi thường và tái định cư được thực hiện minh bạch, đồng bộ, đi kèm các giải pháp hỗ trợ sinh kế, quá trình đầu tư có thể tạo được sự đồng thuận tốt hơn trong cộng đồng dân cư.
Ngoài các vấn đề liên quan trực tiếp đến dự án APEC, kỳ họp cũng dành nhiều thời gian cho những nội dung dân sinh đang tác động đến đời sống hằng ngày của người dân. Các đại biểu phản ánh tình trạng ùn tắc giao thông tại An Thới, việc thi công cáp ngầm ảnh hưởng đến an toàn giao thông, yêu cầu khắc phục một số bất cập về hạ tầng đô thị và quy hoạch đê chắn sóng tại khu vực nuôi biển Rạch Vẹm - Gành Dầu.
Những nội dung này cho thấy áp lực quản trị đối với Phú Quốc ngày càng lớn khi tốc độ đầu tư, phát triển đô thị và tăng trưởng du lịch cùng diễn ra trong một thời gian ngắn. Trong bối cảnh đó, hiệu quả chuẩn bị cho APEC 2027 không nên chỉ được nhìn qua tiến độ các công trình lớn, mà còn cần được đánh giá qua khả năng duy trì chất lượng giao thông, hạ tầng kỹ thuật, hoạt động kinh tế và các dịch vụ thiết yếu phục vụ người dân.
Bên cạnh đó, một hệ thống hạ tầng được đầu tư đồng bộ chỉ thực sự phát huy giá trị khi các dự án quy mô lớn được kết nối với nhu cầu dân sinh và năng lực vận hành đô thị lâu dài. Ngoài ra, một nội dung khác được các đại biểu quan tâm là việc đẩy mạnh chuyển đổi số trong giải quyết thủ tục hành chính. Trong giai đoạn nhiều dự án lớn được triển khai cùng lúc, khối lượng thủ tục liên quan đến đất đai, đầu tư, xây dựng, bồi thường và giải phóng mặt bằng có thể gia tăng.
Vì vậy, việc số hóa quy trình xử lý hồ sơ không chỉ mang ý nghĩa cải cách hành chính, mà còn có thể góp phần rút ngắn thời gian giải quyết thủ tục, tăng tính minh bạch và giảm chi phí cho người dân, doanh nghiệp. Đây cũng là một trong những điều kiện quan trọng để Phú Quốc vừa đáp ứng yêu cầu tiến độ của các dự án phục vụ APEC, vừa nâng cao chất lượng quản trị trong dài hạn.
Giải trình tại kỳ họp, Chủ tịch UBND đặc khu Phú Quốc Trần Minh Khoa cùng lãnh đạo các cơ quan chuyên môn đã làm rõ các nội dung thuộc thẩm quyền, đồng thời cam kết tập trung tháo gỡ khó khăn, đẩy nhanh tiến độ các dự án trọng điểm.
Kết quả kinh tế - xã hội 6 tháng đầu năm cho thấy Phú Quốc đang duy trì đà tăng trưởng tích cực: Tổng lượt khách du lịch đến Phú Quốc tăng trên 30% so với cùng kỳ. Thu ngân sách phân cấp đạt hơn 1.860 tỷ đồng. Trong khi đó, các dự án trọng điểm phục vụ APEC 2027 đã giải ngân hơn 2.775 tỷ đồng, đạt gần 49% kế hoạch.
Ba chỉ số này phản ánh ba chuyển động đáng chú ý: Thị trường du lịch tiếp tục mở rộng, nguồn thu ngân sách được củng cố và dòng vốn đầu tư vào các công trình trọng điểm được đẩy nhanh. Tuy nhiên, tăng trưởng cũng đồng thời tạo thêm áp lực đối với hạ tầng giao thông, quản lý đô thị, đất đai, dịch vụ công và khả năng đáp ứng nhu cầu của người dân.
Vì vậy, bài toán của Phú Quốc trong giai đoạn tới không chỉ là huy động thêm nguồn lực, mà quan trọng hơn là phân bổ và sử dụng nguồn lực như thế nào để vừa hoàn thành các công trình phục vụ APEC 2027, vừa tạo ra giá trị phát triển bền vững sau sự kiện.
APEC 2027 đang mở ra cơ hội để Phú Quốc tăng tốc hoàn thiện hạ tầng và nâng cao năng lực quản trị đô thị. Song, giá trị của quá trình chuẩn bị không chỉ nằm ở số vốn giải ngân hay số công trình hoàn thành đúng tiến độ. Hiệu quả dài hạn còn phụ thuộc vào việc các công trình sau đầu tư có phục vụ tốt nhu cầu phát triển của địa phương, các vấn đề về đất đai và tái định cư có được giải quyết thỏa đáng, và thủ tục hành chính có thực sự chuyển biến theo hướng minh bạch, thuận lợi hơn hay không.
Nếu nguồn lực dành cho APEC đồng thời trở thành động lực nâng cấp hạ tầng, cải thiện chất lượng quản trị và ổn định đời sống người dân, những khoản đầu tư hôm nay mới có thể tạo ra giá trị vượt ra ngoài khuôn khổ của một sự kiện quốc tế.
