Bộ máy có thể thay đổi, nhưng công lý không được phép gián đoạn
Mỗi cuộc cải cách tổ chức đều hướng tới mục tiêu nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động. Tuy nhiên, với hệ thống Tòa án, việc sắp xếp đầu mối mới chỉ là bước khởi đầu. Điều mà xã hội quan tâm không phải một đơn vị được hợp nhất từ bao nhiêu đầu mối, mà là mọi vụ án, mọi tranh chấp của người dân có còn được giải quyết kịp thời, khách quan và đúng pháp luật hay không.
Đó cũng là yêu cầu đặt ra đối với TAND Khu vực 5 Vĩnh Long sau khi được thành lập trên cơ sở kế thừa chức năng, nhiệm vụ của TAND huyện Châu Thành và TAND thành phố Bến Tre. Sau kiện toàn, đơn vị thực hiện thẩm quyền trên địa bàn 9 xã, phường với 37 cán bộ, công chức và người lao động; gồm 23 thẩm phán, 15 thư ký, 1 kế toán, 1 chuyên viên cùng 8 hợp đồng lao động. Đây là điều kiện để bộ máy nhanh chóng đi vào hoạt động, nhưng không đồng nghĩa mọi khó khăn đều được giải quyết.
Thực tế cho thấy, khi phạm vi quản lý mở rộng, áp lực đối với hoạt động xét xử cũng tăng lên tương ứng. Số lượng tranh chấp dân sự, kinh doanh thương mại và nhiều vụ án có tính chất phức tạp gia tăng; nhiều vụ việc liên quan nhiều đương sự, nhiều địa phương khiến việc xác minh, thu thập chứng cứ, định giá tài sản và hoàn thiện thủ tục tố tụng đòi hỏi nhiều thời gian hơn trước. Đây là những áp lực phát sinh từ thực tiễn, không thể giải quyết chỉ bằng việc sắp xếp lại cơ cấu tổ chức.
Cùng với áp lực chuyên môn là yêu cầu ổn định bộ máy sau hợp nhất. Việc bố trí nhân sự phải bảo đảm hài hòa giữa năng lực chuyên môn và tính kế thừa; trong khi một bộ phận công chức còn trẻ, kinh nghiệm thực tiễn chưa nhiều, đơn vị cũng chưa có cán bộ chuyên trách về công nghệ thông tin, chuyển đổi số và công tác thi đua, khen thưởng. Những khoảng trống này đòi hỏi quá trình kiện toàn phải gắn với nâng cao năng lực quản trị và chất lượng đội ngũ, thay vì chỉ hoàn thành việc tổ chức lại bộ máy.
Hiệu quả cải cách được khẳng định bằng chất lượng xét xử
Trước những áp lực phát sinh sau sắp xếp, điều quyết định không còn là tốc độ kiện toàn tổ chức mà là năng lực vận hành của bộ máy mới. Nếu quá trình chuyển đổi làm gián đoạn hoạt động xét xử hoặc kéo dài thời gian giải quyết án, mục tiêu cải cách sẽ khó đạt được như kỳ vọng. Vì vậy, ưu tiên của TAND Khu vực 5 Vĩnh Long là ổn định quy trình làm việc ngay từ đầu, bảo đảm mọi hoạt động chuyên môn diễn ra liên tục và đúng quy định.
Đơn vị đã kiện toàn quy chế làm việc, phân công rõ trách nhiệm đối với từng lãnh đạo, thẩm phán, thư ký và công chức; duy trì giao ban định kỳ để rà soát tiến độ, kịp thời tháo gỡ các vụ việc phức tạp và xử lý án tồn đọng. Việc phân công thẩm phán được thực hiện theo nguyên tắc ngẫu nhiên, bảo đảm tính khách quan, minh bạch và đúng quy định của pháp luật. Song song đó, đơn vị đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, khai thác hệ thống quản lý văn bản điều hành, các phần mềm nghiệp vụ và dịch vụ tư pháp công trực tuyến nhằm nâng cao hiệu quả quản lý và rút ngắn thời gian xử lý công việc.
Nhờ chủ động tổ chức lại phương thức điều hành, quá trình chuyển giao hồ sơ giữa các đơn vị được thực hiện liên tục, không làm gián đoạn hoạt động xét xử. Công tác giải quyết các vụ án hình sự, dân sự, hành chính và việc áp dụng các biện pháp xử lý hành chính đều được triển khai đúng thẩm quyền, đúng trình tự tố tụng. Đây không chỉ là kết quả của việc ổn định bộ máy mà còn cho thấy năng lực thích ứng của đơn vị trước yêu cầu mới đặt ra sau sắp xếp.
Việc Chánh án TAND tỉnh Vĩnh Long tặng Giấy khen đột xuất cho ông Ngô Văn Trình vì thành tích trong tổng kết 10 năm thực hiện Chỉ thị số 05-CT/TW là sự ghi nhận đối với quá trình điều hành và nỗ lực của tập thể đơn vị trong giai đoạn chuyển tiếp. Tuy nhiên, đối với một cơ quan tư pháp, sự ghi nhận bền vững nhất vẫn đến từ chất lượng mỗi bản án, mỗi quyết định được ban hành đúng pháp luật, bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân.
Thực tiễn tại TAND Khu vực 5 Vĩnh Long cho thấy, sắp xếp tổ chức mới chỉ tạo ra tiền đề cho cải cách. Muốn bộ máy phát huy hiệu quả, cần tiếp tục đầu tư cho chất lượng đội ngũ, nâng cao năng lực quản trị, đẩy mạnh chuyển đổi số và giữ nghiêm kỷ luật nghề nghiệp. Khi mọi vụ việc vẫn được giải quyết đúng pháp luật, đúng thời hạn và không để khoảng trống trong thực thi quyền tư pháp, đó mới là giá trị thực chất của cuộc cải cách và cũng là điều người dân kỳ vọng ở một nền tư pháp hiện đại, chuyên nghiệp.
