Tháo gỡ các rào cản, tạo thuận lợi cho doanh nghiệp

Hai tháng đầu năm 2026, nền kinh tế Việt Nam tiếp tục ghi nhận những tín hiệu phục hồi mạnh mẽ từ khu vực doanh nghiệp. Theo số liệu từ Cục Thống kê (Bộ Tài chính), cả nước có 35.471 doanh nghiệp thành lập mới, tăng 70,69% so với cùng kỳ năm 2025.
8-thao-go-rao-can-cho-doanh-nghiep-1-3903-1773887674.jpg
May quần áo xuất khẩu tại Nhà máy may Hòa Thị, tỉnh Quảng Ngãi. (Ảnh: MINH KHÔI)

Tổng vốn đăng ký đạt 313.690 tỷ đồng, tăng 36,12%, cùng 167.537 lao động đăng ký, tăng 19,09%. Đây là mức tăng cao nhất trong nhiều năm gần đây, gấp hơn hai lần bình quân giai đoạn 2021-2025. Đồng thời, cả nước cũng có 29.013 doanh nghiệp quay trở lại hoạt động, nâng tổng số doanh nghiệp gia nhập và tái gia nhập thị trường lên gần 64.500, tăng 29,4% so với cùng kỳ năm 2025.

Theo đánh giá của Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI), những con số này phản ánh sự sôi động của môi trường kinh doanh, củng cố niềm tin vào triển vọng phục hồi và mở rộng kinh tế. Doanh nghiệp đang đón nhận khí thế mới sau giai đoạn chịu nhiều tác động từ biến động toàn cầu.

Tuy nhiên, “bức tranh” của nền kinh tế vẫn còn những gam màu chưa thật sự sáng khi môi trường kinh doanh vẫn tồn tại không ít bất cập, với nhiều “điểm nghẽn” khiến hoạt động sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp gặp khó khăn.

Nhiều ý kiến từ cộng đồng doanh nghiệp cho biết, có một số thông tư vừa mới ban hành đã phát sinh quy định bất hợp lý; các đề xuất cắt giảm điều kiện kinh doanh chưa thực chất, đôi khi mang tính hình thức, thời gian chuẩn bị ngắn, chưa phản ánh sát thực tiễn vận hành.

Nguyên nhân của tình trạng này được xác định là do còn tư duy quản lý cũ chưa được thay đổi triệt để; vẫn tồn tại quy định thiếu linh hoạt, chưa tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp hoạt động, thậm chí tạo thêm gánh nặng mới cho các doanh nghiệp.

Bên cạnh đó, hệ thống pháp luật thay đổi nhanh chóng nhưng thiếu tính dự báo và thiếu sự tham vấn đầy đủ với doanh nghiệp, dẫn đến doanh nghiệp khó nắm bắt và tuân thủ.

Tốc độ ban hành văn bản nhanh nhằm hoàn thiện hệ thống pháp luật, nhưng lại khiến doanh nghiệp, nhất là các doanh nghiệp vừa và nhỏ gặp khó khăn trong việc cập nhật và áp dụng.

Cùng với đó, thủ tục hành chính vẫn chồng chéo, rườm rà, với chi phí không chính thức phổ biến, nhất là ở lĩnh vực đất đai và tài chính. Điều này làm tăng gánh nặng tuân thủ, giảm hiệu quả kinh doanh.

Đáng chú ý, sự thiếu đồng bộ giữa các quy định, trùng lặp giữa các loại thuế phí, dẫn đến chi phí sản xuất, kinh doanh tăng cao. Việc thực thi chính sách ở cấp địa phương còn yếu, thiếu minh bạch và danh mục ngành nghề kinh doanh có điều kiện quá nhiều, đang tạo rào cản pháp lý không cần thiết.

Để tháo gỡ những “điểm nghẽn” này, cần những giải pháp đột phá trong cải cách hành chính, xây dựng khung khổ pháp lý phù hợp, theo kịp nhịp độ phát triển kinh tế. Trong đó, phải tập trung hoàn thiện hệ thống pháp luật về kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, hướng tới môi trường thuận lợi, minh bạch và công bằng.

Cần cắt giảm tối đa điều kiện kinh doanh, thời gian và chi phí tuân thủ thủ tục hành chính; kiên quyết bãi bỏ các ngành nghề không cần thiết, chuyển mạnh từ tiền kiểm sang hậu kiểm hiệu quả. Đẩy mạnh chuyển đổi số là hướng đi then chốt, triển khai dịch vụ công trực tuyến toàn trình, phấn đấu ít nhất 80% số hồ sơ được xử lý trực tuyến, 100% số thủ tục không phụ thuộc địa giới hành chính.

Tăng cường đối thoại thường xuyên với doanh nghiệp qua các kênh như VCCI nhằm rà soát thực chất ý kiến phản hồi của doanh nghiệp để sửa đổi, bổ sung quy định kịp thời. Đặc biệt, cần tái cấu trúc quy trình nghiệp vụ, đổi mới cách thức giải quyết thủ tục, nhằm giảm gánh nặng cho doanh nghiệp một cách thực chất.

Chỉ khi những bước đi này được thực hiện quyết liệt, đồng bộ, chúng ta mới huy động được mọi nguồn lực xã hội, thúc đẩy tăng trưởng bền vững, hướng tới mục tiêu tăng trưởng hai con số trong năm nay, cũng như phục vụ tốt nhất nhu cầu của người dân và doanh nghiệp.