Tham dự cuộc họp có Phó Thủ tướng Chính phủ Phạm Thị Thanh Trà, Phó Thủ tướng Chính phủ Lê Tiến Châu, Bộ trưởng, Chủ nhiệm Văn phòng Chính phủ Đặng Xuân Phong, Bộ trưởng Bộ Y tế Đào Hồng Lan cùng lãnh đạo các bộ, ngành, cơ quan Trung ương.
Trước đó, ngày 18/8, Chính phủ đã họp Phiên chuyên đề xây dựng pháp luật, cho ý kiến về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Trẻ em, Luật Người khuyết tật, Luật Khám bệnh, chữa bệnh, Luật Dược và Luật Phòng, chống tác hại của rượu, bia. Chính phủ đã thông qua dự án Luật, đồng thời giao Bộ Y tế khẩn trương nghiên cứu, bổ sung nội dung quản lý trang, thiết bị y tế. Trên cơ sở báo cáo của Bộ Y tế, Thủ tướng đồng ý bổ sung nội dung này vào dự án Luật.
Phát biểu khai mạc, Thủ tướng Lê Minh Hưng cho biết, cuộc họp nhằm tiếp tục cho ý kiến về những định hướng lớn, bổ sung các nội dung cần thiết vào dự thảo Luật để báo cáo Quốc hội, trong đó đặc biệt quan trọng là cơ chế quản lý, phân phối thuốc và trang, thiết bị y tế.
Theo Thủ tướng, thời gian qua, nhiều ý kiến của chuyên gia, bệnh viện và thực tiễn hoạt động trong lĩnh vực y tế cho thấy vẫn tồn tại những vướng mắc, kẽ hở cả trong quy định pháp luật và tổ chức thực hiện.
Thủ tướng nhấn mạnh đây là vấn đề lớn, cấp thiết, được xã hội đặc biệt quan tâm. Chính phủ quyết tâm tháo gỡ triệt để những bất cập, điểm nghẽn, xây dựng cơ chế thông thoáng, minh bạch nhưng vẫn bảo đảm kiểm soát hiệu quả, tiết kiệm chi phí, giảm khâu trung gian, giảm giá bán và ngăn chặn hành vi trục lợi, vi phạm pháp luật.
“Tinh thần đặt ra là phải đặt tính mạng, sức khoẻ người bệnh, lợi ích của nhân dân lên trên hết, trước hết; không để cơ sở y tế thiếu trang thiết bị y tế, người dân thiếu thuốc vì vướng cơ chế; không để cán bộ sợ trách nhiệm mà không dám quyết; không để lợi dụng cơ chế để trục lợi”, Thủ tướng phát biểu.
Tại cuộc họp, các đại biểu tập trung phân tích thực trạng quản lý trang, thiết bị y tế và phân phối dược; chỉ rõ những hạn chế, bất cập, nguyên nhân khách quan và chủ quan; đồng thời đề xuất giải pháp nâng cao hiệu quả quản lý, giảm chi phí, bảo đảm cung ứng kịp thời thuốc và thiết bị y tế phục vụ khám, chữa bệnh.
Các nội dung được xem xét để đưa vào dự án Luật gồm quản lý trang, thiết bị y tế trong Luật Khám bệnh, chữa bệnh và quản lý phân phối dược trong Luật Dược; đồng thời rà soát những vấn đề cần sửa đổi ngay tại các nghị định, thông tư và tăng cường kỷ luật, kỷ cương trong tổ chức thực hiện. Các đại biểu trao đổi thẳng thắn, thực chất, tập trung vào những vấn đề khó và những vướng mắc đang gây ách tắc trong thực tiễn.
Theo đánh giá tại cuộc họp, năm 2025, thị trường thiết bị y tế Việt Nam đạt khoảng 2 tỷ USD và tiếp tục có xu hướng tăng. Thị trường dược phẩm có quy mô khoảng 7-8 tỷ USD, thuộc nhóm tăng trưởng nhanh trong khu vực và có thể tăng gấp đôi trong 5 năm tới, lên khoảng 15-16 tỷ USD. Mức tiêu thụ thuốc bình quân đầu người ước khoảng 70-78 USD/người/năm và được dự báo tiếp tục tăng khi thu nhập người dân cải thiện. Sản xuất thuốc trong nước hiện đáp ứng tương đối tốt nhu cầu.
Tuy nhiên, ngành thiết bị y tế vẫn phụ thuộc lớn vào hàng nhập khẩu, giá thành còn cao, trong khi hệ thống quy định pháp luật chưa đồng bộ, còn khoảng trống và chưa đủ cụ thể. Nguồn nhân lực chất lượng cao còn hạn chế; một bộ phận cán bộ có tâm lý sợ trách nhiệm; những vi phạm trong đấu thầu, mua sắm vẫn xảy ra. Công tác quản lý vòng đời, bảo trì và sử dụng thiết bị tại các cơ sở y tế cũng chưa thực sự chặt chẽ.
Trong lĩnh vực dược, năng lực sản xuất trong nước còn hạn chế, phụ thuộc vào biệt dược gốc và nguyên liệu nhập khẩu. Hoạt động phân phối còn nhiều tầng nấc trung gian, thủ tục gia hạn số đăng ký lưu hành và cấp phép còn phức tạp. Một số tiêu chí đấu thầu vẫn thiên về lựa chọn giá thấp nhất thay vì tối ưu giữa chất lượng và giá cả, trong khi doanh nghiệp trong nước hạn chế về tiềm lực tài chính và chịu sức ép cạnh tranh từ các nhà cung cấp nước ngoài.
Thủ tướng chỉ rõ một trong những nguyên nhân là hệ thống pháp luật thiếu đồng bộ, các quy định liên quan nằm ở nhiều luật khác nhau, dẫn đến giao thoa, chồng lấn khi áp dụng. Công tác tổ chức thực thi còn bất cập; quản lý thiết bị y tế và phân phối dược chưa được vận hành theo chuỗi, còn phân tán và nhiều tầng nấc trung gian. Hệ thống dữ liệu về thuốc, thiết bị y tế, đấu thầu và giá chưa được kết nối đầy đủ.
Kết luận cuộc họp, Thủ tướng Lê Minh Hưng yêu cầu tiếp tục đổi mới mạnh mẽ tư duy và cách làm, không cầu toàn nhưng phải từng bước hoàn thiện khuôn khổ pháp lý, nhất là đối với thuốc, trang thiết bị y tế và an toàn thực phẩm.
Mục tiêu xuyên suốt là bảo đảm nguồn cung đầy đủ, an toàn, chất lượng với giá hợp lý; công khai, minh bạch và có cơ chế giám sát đồng bộ. Thị trường cần vận hành theo cơ chế thị trường nhưng phải có sự quản lý, kiểm soát của Nhà nước do thuốc và thiết bị y tế là những mặt hàng thiết yếu.
Thủ tướng yêu cầu rà soát, chuẩn hóa quy trình kiểm định, hiệu chuẩn; ứng dụng phần mềm để quản lý toàn bộ vòng đời thiết bị y tế và quá trình sử dụng thuốc. Đồng thời, sớm xây dựng hệ thống thông tin thị trường và cơ sở dữ liệu đồng bộ, trong đó có cơ sở dữ liệu quốc gia về giá thuốc và trang thiết bị y tế, bảo đảm “đúng, đủ, sạch, sống, thống nhất, dùng chung”, liên thông với các cơ sở dữ liệu quốc gia và cơ sở dữ liệu khám, chữa bệnh.
Về giá, Thủ tướng yêu cầu kiểm soát từ gốc, từ nhà sản xuất, nhà cung cấp, cửa khẩu đến doanh nghiệp, bệnh viện và người bệnh thông qua cơ chế liên thông dữ liệu; công khai giá từng loại thuốc, thiết bị y tế và kiểm soát biên độ lợi nhuận hợp lý, đặc biệt là việc niêm yết giá.
Cùng với đó, cần cắt giảm khâu trung gian, số hóa toàn bộ chuỗi cung ứng, thúc đẩy các chuỗi bán lẻ hiện đại kết nối trực tiếp với các tập đoàn dược phẩm và doanh nghiệp. Cơ chế đấu thầu, đàm phán cũng cần được cải cách theo hướng đấu thầu tập trung cấp quốc gia hoặc đàm phán trực tiếp với nhà sản xuất, loại bỏ các chi phí trung gian không cần thiết.
Thủ tướng yêu cầu quy hoạch, hiện đại hóa hạ tầng phân phối, nghiên cứu xây dựng các trung tâm logistics dược phẩm và chuỗi bán lẻ hiện đại; đồng thời nâng cao năng lực hướng dẫn mua sắm, đấu thầu và chủ động kiến nghị các quy định đặc thù đối với thuốc, thiết bị y tế trong quá trình sửa đổi Luật Đấu thầu.
Đối với sản xuất trong nước, cần thúc đẩy các chính sách hỗ trợ, khuyến khích tập đoàn đa quốc gia liên doanh với doanh nghiệp Việt Nam, tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng.
Thủ tướng giao Bộ Y tế khẩn trương hoàn thiện hồ sơ dự án Luật, trình Chính phủ xem xét trước ngày 15/9 để trình Quốc hội tại Kỳ họp thứ 2 tháng 10/2026. Đồng thời, rà soát, trình cấp có thẩm quyền sửa đổi, ban hành ngay các nghị định, thông tư liên quan, bảo đảm đồng bộ và có hiệu lực cùng với Luật.
Cũng tại cuộc họp, Bộ Y tế đã báo cáo việc tiếp thu, giải trình ý kiến thành viên Chính phủ và những vấn đề còn có ý kiến khác nhau trong quá trình hoàn thiện dự án Luật An toàn thực phẩm (sửa đổi).
Thủ tướng yêu cầu nghiên cứu, tiếp thu đầy đủ các ý kiến, làm rõ quyền và trách nhiệm của cơ quan quản lý nhà nước, cơ chế kiểm soát rủi ro và biện pháp can thiệp khi phát sinh nguy cơ mất an toàn thực phẩm, đồng thời quy định cụ thể quyền, nghĩa vụ của các tổ chức, cá nhân liên quan.
Thủ tướng nhấn mạnh trách nhiệm của Bộ Y tế trong lĩnh vực này, yêu cầu chuyển trọng tâm từ tiền kiểm sang hậu kiểm, giảm cấp phép và kiểm tra trước nhưng phải thiết lập đầy đủ điều kiện hậu kiểm, nhất là hệ thống truy xuất nguồn gốc, giám sát, cảnh báo sớm và phối hợp liên ngành.
Cùng với đó, cần quản trị rủi ro an toàn thực phẩm theo chuỗi, gắn với cơ sở dữ liệu, truy xuất nguồn gốc và kiểm tra nhà nước; tăng cường quản lý thức ăn đường phố, bếp ăn tập thể và cơ sở cung cấp suất ăn trường học.
Thủ tướng yêu cầu nghiên cứu thống nhất một đầu mối quản lý an toàn thực phẩm từ Trung ương đến địa phương, đồng thời xác định rõ mối liên hệ với các quy định pháp luật chuyên ngành về thú y, chăn nuôi, thủy sản, bảo vệ và kiểm dịch thực vật.
Thủ tướng phân công các Phó Thủ tướng phụ trách lĩnh vực theo dõi, chỉ đạo Bộ Y tế hoàn thiện hồ sơ các dự án luật và các văn bản liên quan, bảo đảm chất lượng, tiến độ; yêu cầu các bộ, cơ quan phối hợp rà soát, kịp thời phát hiện và xử lý những kẽ hở, khoảng trống hoặc vướng mắc pháp lý, hướng tới mục tiêu cao nhất là bảo vệ sức khỏe, tính mạng và quyền lợi chính đáng của người dân.
