Thực tế kinh tế đêm (Night Time Economy - NTE) hiện nay thường được thu hẹp về các mô hình chợ đêm hay quán nhậu, quán bán thức uống có cồn, còn thiếu các sản phẩm văn hóa nghệ thuật đẳng cấp và các khu mua sắm chuyên biệt.
Quang cảnh của buổi Tọa đàm
Tuy nhiên, trong bối cảnh địa giới hành chính mở rộng, TP.HCM đang xây dựng Luật Đô thị đặc biệt và nghị quyết về cơ chế đặc thù cho Thành phố, NTE cần được xác định để chuyển đổi từ một khái niệm dịch vụ giải trí đơn thuần thành trụ cột chiến lược trong quy hoạch đô thị và tăng trưởng kinh tế vùng. Thành phố không còn nhìn nhận ban đêm như một khoảng thời gian nghỉ ngơi mà là một "tài sản chiến lược" chưa được khai thác hết tiềm năng.
Ông Nguyễn Nguyên Phương - Phó giám đốc Sở Công Thương TP.HCM - cho rằng chủ trương phát triển kinh tế đêm đã được định hướng xuyên suốt từ Trung ương đến địa phương. Nhưng khi đi vào triển khai thực tế, "nút thắt" hàng đầu lại nằm ở khâu tổ chức thực hiện.
"Phát triển kinh tế đêm không chỉ là bài toán thương mại mà còn là bài toán tổ chức đời sống đô thị hiện đại", PGS.TS Đinh Tiên Minh - Trưởng bộ môn marketing, khoa kinh doanh quốc tế & marketing, Trường Kinh doanh UEH (Đại học Kinh tế TP.HCM) - chia sẻ tại tọa đàm.
Theo chuyên gia, dù tiếp cận theo góc độ nào, kinh tế đêm cũng cần được nhìn nhận đồng thời ở ba khía cạnh: kinh tế, văn hóa và xã hội.
Đối với TP.HCM, PGS.TS Đinh Tiên Minh nhấn mạnh nếu chỉ xem kinh tế đêm là chuyện mở cửa muộn hơn để bán hàng nhiều hơn thì cách tiếp cận sẽ rất hẹp.
Cần xem đây là hệ sinh thái trải nghiệm đô thị, bao gồm: quy hoạch không gian, thiết kế trải nghiệm, an ninh, giao thông đêm, quản lý môi trường, hoạt động văn hóa và sức hấp dẫn thương hiệu đô thị.
Việc phát triển kinh tế đêm có thể góp phần kéo dài thời gian lưu trú của du khách, gia tăng chi tiêu ban đêm, thu hút đầu tư vào các lĩnh vực thương mại - dịch vụ - giải trí, tạo thêm việc làm, tăng nguồn thu và nâng cao hiệu quả khai thác hạ tầng đô thị.
Với TP.HCM, kinh tế đêm được đánh giá có nhiều tiềm năng và lợi thế nổi bật. Khi TP là trung tâm kinh tế, thương mại, dịch vụ và du lịch lớn nhất cả nước, sở hữu nhịp sống đô thị sôi động, sức mua cao và nhu cầu giải trí lớn. Song song nguồn tài nguyên du lịch, văn hóa, nghệ thuật và ẩm thực phong phú. Có hai nguồn cầu mạnh mẽ từ cả du khách và cư dân đô thị.
Tuy nhiên thực tế cho thấy kinh tế đêm tại Việt Nam nói chung và nhiều địa phương vẫn còn phát triển manh mún.
Tọa đàm được tổ chức nhằm nhận diện các "điểm nghẽn" về cơ chế, hạ tầng; lắng nghe ý kiến từ doanh nghiệp du lịch, lữ hành, ẩm thực trọng điểm về đêm; đồng thời hiến kế các giải pháp quy hoạch không gian và chính sách hỗ trợ doanh nghiệp hoạt động cho một cơ hội phát triển đầy tiềm năng này.
Tọa đàm tập trung vào ba nhóm nội dung trọng tâm: (i) Thực trạng, đánh giá tiềm năng, lợi thế và thách thức của NTE tại TP.HCM; (ii) những vướng mắc về chính sách, cơ chế mà các doanh nghiệp, hộ kinh doanh ban đêm gặp phải và kiến nghị gỡ vướng, hỗ trợ; và (iii) những hiến kế quy hoạch bản sắc cho TP. HCM, các hướng phát triển độc bản mang đậm nét văn hóa bản địa.
Sự kiện có sự tham gia của hơn 40 đại biểu là lãnh đạo/đại diện các Sở Du lịch, Sở Công Thương, Sở Văn hóa và Thể thao của thành phố, Hiệp hội Văn hóa Ẩm thực Việt Nam, Hiệp hội Ẩm thực TP. HCM, cùng đại diện các doanh nghiệp lớn đồng hành chương trình như Tổng Công ty Du lịch Sài Gòn (Saigontourist Group), Công ty Cổ phần Du lịch Vietravel và Tổng Công ty Thương mại Sài Gòn (SATRA)…
