Sinh năm 1993 tại tỉnh Đắk Lắk, Phạm Bá Hiếu từng là sinh viên Trường đại học Tây Nguyên. Một lần xem chương trình “Chúng tôi là chiến sĩ”, hình ảnh người lính với tính tổ chức, kỷ luật và tinh thần trách nhiệm đã thôi thúc anh lựa chọn con đường quân ngũ. Năm 2012, Hiếu dự thi và trúng tuyển vào Trường Sĩ quan Chính trị, chuyên ngành Giảng viên Lịch sử Đảng Cộng sản Việt Nam.
Sau khi tốt nghiệp, anh được phân công về Lữ đoàn 101, Vùng 4 Hải quân. Những năm tháng công tác ở đơn vị giúp anh có điều kiện vận dụng kiến thức đã học vào thực tiễn, hiểu rõ hơn yêu cầu về phẩm chất, năng lực của người cán bộ, sĩ quan trong môi trường quân đội nói chung, hải quân nói riêng. Năm 2019, anh được điều về công tác tại Khoa Lý luận Mác-Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, Học viện Hải quân.
Từ thực tiễn đơn vị đến giảng đường, anh từng bước nhận thức sâu sắc hơn trách nhiệm của người giảng viên. Anh chia sẻ, kỷ niệm sâu sắc với anh là khi đứng trước các học viên sĩ quan hải quân, những ánh mắt của họ dường như ánh lên niềm tin, quyết tâm vượt mọi khó khăn gian khổ, chấp nhận hy sinh để bảo vệ vững chắc biển, đảo của Tổ quốc. “Lúc đó tôi rất xúc động khi biết mình đã góp phần xây dựng nên bản lĩnh chính trị của những người lính biển kiên trung, bất khuất”, anh Hiếu cho biết.
Phạm Bá Hiếu nhận thức sâu sắc rằng, các môn Lý luận Mác-Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh giữ vai trò quan trọng trong việc xây dựng nền tảng thế giới quan, phương pháp luận và bồi dưỡng phẩm chất chính trị, đạo đức cho người học. Kiến thức lý luận chỉ thật sự phát huy giá trị khi được gắn với thực tiễn xây dựng quân đội, nhiệm vụ bảo vệ chủ quyền biển, đảo và những vấn đề đặt ra trong quá trình công tác của mỗi cán bộ, chiến sĩ.
Trong quá trình giảng dạy, Thiếu tá Phạm Bá Hiếu luôn tìm tòi phương pháp truyền đạt mới, tăng cường tính trực quan, khuyến khích học viên chủ động tư duy và tham gia giải quyết các tình huống. Anh chú trọng liên hệ nội dung bài học với thực tiễn công tác, giúp người học không chỉ tiếp thu kiến thức mà còn biết cách vận dụng vào chức trách, nhiệm vụ của người sĩ quan tương lai.
Đáng chú ý, anh luôn tích cực nghiên cứu, ứng dụng chuyển đổi số và trí tuệ nhân tạo trong xây dựng bài giảng. Việc sử dụng công nghệ được anh hướng tới mục tiêu bổ trợ cho quá trình giảng dạy, làm phong phú nguồn tư liệu, tăng tính trực quan và tạo điều kiện để học viên tiếp cận vấn đề theo hướng chủ động hơn.
Học viên Nguyễn Thế Hiệp, lớp Cảnh sát biển 18, Tiểu đoàn 3, chia sẻ: Thầy Hiếu luôn đổi mới cách truyền thụ kiến thức, ứng dụng chuyển đổi số làm cho bài giảng sinh động hơn, đồng thời truyền cảm hứng cho mỗi học viên tích cực học tập, nghiên cứu.
Sự đổi mới ấy có ý nghĩa thiết thực trong bối cảnh nhiệm vụ bảo vệ chủ quyền biển, đảo ngày càng đòi hỏi cao về chất lượng tổng hợp của người quân nhân. Môi trường tác chiến hiện đại đặt ra yêu cầu làm chủ khoa học-công nghệ, có tư duy độc lập, khả năng phân tích tình huống và quyết đoán trong hành động. Cùng với đó, người sĩ quan phải kiên định về chính trị, vững vàng trước những tác động phức tạp của xã hội, giữ nghiêm kỷ luật và đặt lợi ích của Tổ quốc, quân đội lên trên hết.
Những phẩm chất ấy là kết quả của cả quá trình giáo dục, rèn luyện trong nhà trường và đơn vị, trong đó giáo dục lý luận chính trị góp phần tạo nền tảng nhận thức, củng cố niềm tin, bồi dưỡng ý chí và định hướng hành động cho mỗi học viên. Vai trò của người giảng viên vì thế không chỉ nằm ở lượng kiến thức truyền đạt, mà còn ở khả năng khơi dậy tinh thần tự học, tự rèn luyện và ý thức trách nhiệm của người quân nhân. Điều đó dẫn đến kết quả, qua mỗi kỳ kiểm tra, có 100% số học viên đạt yêu cầu, trong đó có 83% khá, giỏi.
Cùng với nhiệm vụ giảng dạy, Thiếu tá, Thạc sĩ Phạm Bá Hiếu tích cực tham gia nghiên cứu, viết bài báo khoa học và tìm kiếm những hướng tiếp cận mới đối với các vấn đề thuộc lĩnh vực khoa học xã hội và nhân văn, nghiên cứu khoa học.
Đến nay, anh đã có tám bài báo khoa học đăng trên các tạp chí trong và ngoài quân đội; chủ trì, tham gia nghiên cứu năm đề tài, tham gia hai đề tài cấp Bộ Tổng Tham mưu. Năm học 2025-2026, anh đạt danh hiệu “Giảng viên giỏi” cấp cơ sở, được thăng quân hàm Thiếu tá trước niên hạn. Đề tài vai trò của Hải quân nhân dân Việt Nam trong phòng, chống, khắc phục hậu quả thiên tai, cứu hộ, cứu nạn trên biển hiện nay do anh làm chủ nhiệm đoạt Giải C Giải thưởng Nguyễn Phan Vinh lần thứ 15 cấp Quân chủng Hải quân và Giải Nhì Giải thưởng Tuổi trẻ sáng tạo trong quân đội lần thứ 26.
Theo Thượng tá, Tiến sĩ Nguyễn Hữu Cần, Phó Chủ nhiệm Khoa Lý luận Mác-Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, Phạm Bá Hiếu là giảng viên có chuyên môn tốt, chủ động cập nhật kiến thức, đổi mới phương pháp giảng dạy, tìm tòi, sáng tạo trong nghiên cứu khoa học xã hội và nhân văn, góp phần đào tạo đội ngũ sĩ quan hải quân vừa hồng, vừa chuyên, đáp ứng yêu cầu bảo vệ chủ quyền biển, đảo của Tổ quốc trong tình hình mới.
Đó cũng là yêu cầu đối với đội ngũ giảng viên lý luận chính trị trong các học viện, nhà trường quân đội hiện nay: Phải không ngừng nâng cao trình độ, gắn nghiên cứu với giảng dạy, gắn tri thức lý luận với thực tiễn xây dựng đơn vị và nhiệm vụ quân sự, quốc phòng. Một công trình nghiên cứu có giá trị không chỉ được đánh giá qua giải thưởng, mà còn ở khả năng bổ sung luận cứ khoa học, giải quyết những vấn đề thực tiễn và nâng cao chất lượng giáo dục-đào tạo.
Với Thiếu tá, Thạc sĩ Phạm Bá Hiếu, con đường phía trước vẫn là tiếp tục trau dồi phương pháp sư phạm, chủ động ứng dụng công nghệ số và trí tuệ nhân tạo trong xây dựng bài giảng, đẩy mạnh nghiên cứu những vấn đề thực tiễn đặt ra đối với công tác giảng dạy khoa học xã hội và nhân văn.
Trên giảng đường Học viện Hải quân, từ từng bài giảng, trang tài liệu đến mỗi công trình nghiên cứu, người giảng viên trẻ đó đang góp phần thực hiện một nhiệm vụ thầm lặng nhưng quan trọng: Bồi dưỡng tri thức, vun đắp bản lĩnh và hình thành trách nhiệm cho những sĩ quan tương lai. Đó cũng là đóng góp thiết thực vào mục tiêu xây dựng Quân chủng Hải quân cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại, đủ khả năng bảo vệ vững chắc chủ quyền biển, đảo thiêng liêng của Tổ quốc.
