Sự kiện do Bộ Công Thương phối hợp với Phái đoàn Liên minh châu Âu (EU) tại Việt Nam và Hội đồng Kinh doanh EU - ASEAN (EU-ABC) tổ chức, trong bối cảnh quan hệ Việt Nam - EU vừa được nâng cấp lên Đối tác chiến lược toàn diện.
Phát biểu khai mạc diễn đàn, Thứ trưởng Bộ Công Thương Lương Hoàng Thái khẳng định, EU là một trong những đối tác quan trọng hàng đầu của Việt Nam, không chỉ bởi quy mô thị trường và trình độ phát triển mà còn bởi tính bổ trợ trong cơ cấu kinh tế, thương mại và định hướng phát triển của hai bên.
Theo Thứ trưởng, Diễn đàn Hợp tác kinh tế và thương mại Việt Nam - EU là sự kiện thường niên do Bộ Công Thương chủ trì, đóng vai trò là kênh đối thoại chính sách và kết nối kinh doanh quan trọng giữa hai nền kinh tế. Qua hơn 6 năm thực thi Hiệp định Thương mại tự do Việt Nam - EU (EVFTA), hợp tác thương mại song phương tiếp tục ghi nhận những kết quả tích cực.
Trong 10 tháng đầu năm 2026, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu hàng hóa của Việt Nam ước đạt 1.010,6 tỷ USD, tăng 32,3% so với cùng kỳ năm trước. Trong đó, xuất khẩu đạt 499 tỷ USD, tăng 27,4%. Riêng trao đổi thương mại giữa Việt Nam và EU trong 9 tháng đầu năm đạt 65,48 tỷ USD, tăng gần 20% so với cùng kỳ; xuất khẩu của Việt Nam sang EU đạt 50,7 tỷ USD, tăng 21,7%, trong khi nhập khẩu đạt 14,7 tỷ USD, tăng 14%.
EU hiện là đối tác thương mại lớn thứ tư và thị trường xuất khẩu lớn thứ ba của Việt Nam. Ở chiều ngược lại, Việt Nam là đối tác thương mại lớn nhất của EU trong ASEAN, đồng thời là nhà cung ứng hàng hóa lớn thứ chín cho thị trường này.
Thứ trưởng Lương Hoàng Thái đánh giá, EVFTA đã trở thành nền tảng quan trọng giúp hàng hóa Việt Nam nâng cao khả năng đáp ứng các tiêu chuẩn kỹ thuật, mở rộng tiếp cận thị trường 27 quốc gia thành viên EU. Việc quan hệ hai bên được nâng cấp lên Đối tác chiến lược toàn diện trong năm 2026 cũng tạo thêm động lực để hoạt động thương mại và đầu tư phát triển thực chất, hiệu quả hơn.
Trong giai đoạn mới, Việt Nam đặt mục tiêu nâng cao chất lượng tăng trưởng, xây dựng các chuỗi cung ứng xanh, bền vững và tăng khả năng chống chịu trước biến động toàn cầu. Các ưu tiên bao gồm thúc đẩy chuyển đổi năng lượng sạch, phát triển vật liệu xanh, ứng dụng công nghệ kinh tế tuần hoàn trong sản xuất công nghiệp, đồng thời gia tăng hàm lượng công nghệ cao và tiếp nhận chuyển giao công nghệ tiên tiến từ châu Âu.
“Chúng tôi không chỉ kỳ vọng EU là một thị trường chủ lực của hàng hóa Việt, mà còn trở thành đối tác chiến lược, ưu tiên hàng đầu trong nâng cấp thương mại; hợp tác liên kết xây dựng chuỗi cung ứng toàn diện, tự chủ, nâng chuẩn phát triển, tính bền vững và vị thế trong chuỗi giá trị toàn cầu. Việt Nam mong muốn tăng tỷ trọng các sản phẩm có hàm lượng công nghệ, chế biến sâu và giá trị gia tăng cao khi tham gia thị trường châu Âu; đồng thời cũng có nhu cầu lớn nhập khẩu máy móc, thiết bị, nguyên liệu, công nghệ tiên tiến, giải pháp xanh, tuần hoàn từ châu Âu”, Thứ trưởng Lương Hoàng Thái nhấn mạnh.
Để hiện thực hóa các mục tiêu này, Bộ Công Thương khuyến khích doanh nghiệp và đối tác châu Âu tăng cường đầu tư, hỗ trợ kỹ thuật và chuyển giao công nghệ, nhất là trong các lĩnh vực chuyển đổi xanh, chuyển đổi số, chuyển đổi năng lượng và kinh tế tuần hoàn. Đây là những lĩnh vực vừa đáp ứng nhu cầu phát triển của Việt Nam, vừa phù hợp với định hướng hợp tác chung giữa hai bên.
Phát biểu tại diễn đàn, ông Julien Guerrier - Đại sứ, Trưởng Phái đoàn Liên minh châu Âu EU tại Việt Nam khẳng định, EU coi Việt Nam là đối tác chiến lược quan trọng tại khu vực. Theo Đại sứ, chuyến thăm Vương quốc Bỉ của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm vào tháng 10 vừa qua đã tạo động lực chính trị mạnh mẽ cho quan hệ song phương, mở ra triển vọng hợp tác sâu rộng hơn trong thời gian tới.
Đại sứ đánh giá cao mục tiêu phát triển của Việt Nam, hướng tới trở thành quốc gia phát triển có thu nhập cao vào năm 2045 và đạt phát thải ròng bằng không vào năm 2050. Ông cho rằng kết quả tăng trưởng kinh tế tích cực của Việt Nam trong năm 2026 phản ánh sức mạnh nội tại và khả năng thích ứng của nền kinh tế, với vai trò định hướng chính sách của Chính phủ cùng sự đóng góp về vốn, công nghệ và hoạt động sản xuất, kinh doanh của cộng đồng doanh nghiệp.
Theo ông Julien Guerrier, EVFTA tiếp tục là trụ cột quan trọng trong quan hệ kinh tế Việt Nam - EU. Để khai thác đầy đủ tiềm năng của hiệp định, hai bên cần thúc đẩy thực thi hiệu quả các cam kết, bảo đảm tiếp cận thị trường công bằng và xây dựng môi trường đầu tư ổn định, minh bạch, có khả năng dự báo. Việc bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ và bí quyết công nghệ cũng có ý nghĩa thiết yếu trong việc củng cố niềm tin của nhà đầu tư châu Âu, đặc biệt là các doanh nghiệp vừa và nhỏ.
Đại sứ đồng thời nhấn mạnh sự cần thiết của việc cải thiện thực thi pháp luật, chuyển từ cơ chế kiểm soát trước sang quản lý dựa trên rủi ro và bảo đảm áp dụng quy định nhất quán giữa các địa phương. Đây là những yếu tố có ảnh hưởng trực tiếp đến quyết định đầu tư và hoạt động của doanh nghiệp.
Từ góc nhìn doanh nghiệp, ông Noel Clehane - Phó Chủ tịch Hội đồng Kinh doanh EU - ASEAN (EU-ABC) cho rằng, Việt Nam có nhiều lợi thế trong bối cảnh các chuỗi giá trị toàn cầu đang được định hình lại, nhờ nền tảng sản xuất công nghiệp và năng lực xuất khẩu đã được khẳng định. Tuy nhiên, cơ hội trong giai đoạn tới không chỉ nằm ở việc thu hút thêm vốn đầu tư mà còn ở khả năng thu hút các dự án chất lượng cao, tạo ra giá trị gia tăng lớn hơn cho nền kinh tế.
Theo ông Noel Clehane, đầu tư từ châu Âu không chỉ mang lại nguồn vốn mà còn đóng góp công nghệ tiên tiến, chuyên môn quản trị, hỗ trợ đào tạo nhân lực và tăng cường liên kết với doanh nghiệp Việt Nam. Qua đó, doanh nghiệp trong nước có thêm cơ hội tham gia sâu hơn vào các chuỗi giá trị khu vực và toàn cầu.
Ông Noel Clehane cũng lưu ý tính bền vững ngày càng gắn chặt với năng lực cạnh tranh. Các yêu cầu về môi trường, quy trình sản xuất và tiêu chuẩn chuỗi cung ứng đang tác động trực tiếp đến quyết định đầu tư cũng như khả năng tiếp cận thị trường quốc tế. Đây là cơ hội để Việt Nam và EU mở rộng hợp tác trong sản xuất sạch, chuyển đổi năng lượng, logistics bền vững và tài chính xanh.
Diễn đàn Hợp tác kinh tế và thương mại Việt Nam - EU 2026 cho thấy sự đồng thuận giữa cơ quan quản lý và cộng đồng doanh nghiệp về yêu cầu nâng cấp quan hệ hợp tác theo hướng thực chất, bền vững. Trên nền tảng EVFTA và quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện, hai bên có thêm điều kiện thúc đẩy các dự án đầu tư chất lượng cao, chuyển giao công nghệ, phát triển nguồn nhân lực và hình thành những chuỗi giá trị xanh, có khả năng cạnh tranh trong khu vực và toàn cầu.
