Con số gây sốc và mức thiệt hại thực tế
Theo một nghiên cứu mới từ Viện Kinh tế Đức (IW), chi phí mà các chủ doanh nghiệp phải chi trả cho nhân viên nghỉ ốm đã đạt mức 82 tỷ Euro vào năm 2024. Con số này đã tăng thêm khoảng 10 tỷ Euro chỉ trong vòng 3 năm qua và tăng gấp đôi so với năm 2010.
Để dễ hình dung, số tiền này tương đương với gần 1.000 Euro cho mỗi người dân Đức mỗi năm, hoặc xấp xỉ toàn bộ ngân sách dành cho quốc phòng của quốc gia này.
Tại sao con số lại tăng vọt?
Ba yếu tố chính đẩy chi phí này lên mức kỷ lục:
Tỷ lệ nghỉ bệnh cao nhất châu Âu: Trung bình, một lao động Đức nghỉ khoảng 15-20 ngày mỗi năm vì lý do sức khỏe. Con số này cao gấp ba lần so với Anh (trung bình 4,4 ngày).
Lực lượng lao động già hóa: Độ tuổi trung bình của lao động tăng cao khiến nguy cơ mắc các bệnh mãn tính và thời gian phục hồi sau bệnh kéo dài hơn.
Chính sách phúc lợi hào phóng: Theo luật pháp Đức, người sử dụng lao động phải trả 100% lương trong 6 tuần đầu tiên nhân viên nghỉ bệnh. Đây là một trong những mức bảo vệ quyền lợi lao động cao nhất thế giới, nhưng cũng tạo ra áp lực tài chính khổng lồ cho doanh nghiệp.
Hệ lụy từ "Căn bệnh" của nền kinh tế
Không chỉ là tổn thất tiền mặt, tình trạng này còn trực tiếp làm xói mòn sức tăng trưởng GDP. Các nhà kinh tế từ Hiệp hội các doanh nghiệp dược phẩm (vfa) ước tính rằng, nếu tỷ lệ nghỉ bệnh của Đức chỉ ở mức trung bình, nền kinh tế nước này lẽ ra đã có thể tăng trưởng thêm 0,5% trong năm qua, thay vì rơi vào tình trạng trì trệ.
Tình trạng thiếu hụt nhân sự do nghỉ ốm tạo ra một "vòng xoáy độc hại": Những nhân viên còn lại phải gánh vác khối lượng công việc gấp đôi, dẫn đến căng thẳng (stress) và kiệt sức (burnout), từ đó chính họ lại tiếp tục phải xin nghỉ ốm.
Những đề xuất gây tranh cãi
Trước tình hình này, Chính phủ và các tổ chức kinh tế tại Đức đang xem xét các biện pháp quyết liệt:
Cắt giảm lương ngày đầu nghỉ bệnh: Một số chính trị gia đề xuất người lao động sẽ không được nhận lương ngay từ ngày đầu tiên nghỉ ốm để hạn chế tình trạng lạm dụng với các bệnh nhẹ như cảm lạnh.
Thưởng cho sự chuyên cần: Đề xuất tặng thêm ngày nghỉ hoặc tiền thưởng cho những nhân viên nghỉ ốm dưới 5 ngày mỗi năm.
Siết chặt quy định ký giấy chứng nhận: Loại bỏ việc xin giấy nghỉ ốm qua điện thoại (vốn được áp dụng từ thời đại dịch) để đảm bảo việc nghỉ ốm là thực chất.
Cuộc tranh luận về việc cân bằng giữa quyền lợi lao động và hiệu quả kinh tế đang nóng hơn bao giờ hết tại Đức. Trong khi các công đoàn cảnh báo việc cắt giảm phúc lợi sẽ khiến sức khỏe người lao động tồi tệ hơn, thì các nhà kinh tế khẳng định: Nếu không thay đổi, "căn bệnh" nghỉ ốm sẽ tiếp tục bào mòn sự thịnh vượng của nước Đức trong tương lai.
