
Ngày 18/11, tại Bộ Y tế, trước sự chứng kiến của lãnh đạo Bộ Y tế, Bộ Khoa học và Công nghệ, Bộ Ngoại giao, Công ty Vaccine VNVC và Tập đoàn Dược phẩm MSD (Mỹ) đã trao văn kiện công bố kế hoạch hợp tác chuyển giao công nghệ, sản xuất và nội địa hóa sản phẩm công nghệ chiến lược vaccine tại Việt Nam.
Sự kiện đánh dấu bước phát triển mới trong quan hệ hợp tác giữa hai doanh nghiệp, hướng tới nâng cao năng lực sản xuất vaccine trong nước, phát triển nguồn nhân lực và hỗ trợ các chương trình, mục tiêu y tế công cộng quốc gia.
Kế hoạch hợp tác cũng góp phần cụ thể hóa các định hướng tại Nghị quyết số 57, 68 và 72 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo; phát huy vai trò của kinh tế tư nhân và nâng cao chất lượng chăm sóc sức khỏe nhân dân; đồng thời gắn với Quyết định số 21 của Thủ tướng Chính phủ về danh mục công nghệ chiến lược và sản phẩm công nghệ chiến lược.

Phát biểu tại sự kiện, Bộ trưởng Y tế Đào Hồng Lan khẳng định, Đảng và Nhà nước luôn xác định bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân là nhiệm vụ ưu tiên hàng đầu. Ngành y tế đang tập trung thúc đẩy nghiên cứu, tiếp nhận chuyển giao và từng bước làm chủ công nghệ sản xuất các sản phẩm công nghệ chiến lược, qua đó nâng cao năng lực tự chủ và bảo đảm an ninh y tế quốc gia.
Bộ trưởng đánh giá cao nỗ lực của VNVC và MSD trong thúc đẩy hợp tác chuyển giao công nghệ sản xuất vaccine tiên tiến, phát triển nguồn nhân lực. Đây là hướng đi có ý nghĩa quan trọng, giúp Việt Nam từng bước nâng cao năng lực sản xuất vaccine, hướng tới làm chủ công nghệ chiến lược.
Bộ Y tế sẽ tiếp tục hoàn thiện, triển khai các cơ chế, chính sách về phòng bệnh, tiêm chủng và phát triển công nghiệp dược, vaccine; thúc đẩy nghiên cứu, ứng dụng khoa học công nghệ, tăng cường quản lý chất lượng, bảo đảm an toàn và hiệu quả vaccine.
Đồng thời, Bộ Y tế phối hợp với Bộ Khoa học và Công nghệ, Bộ Ngoại giao và các cơ quan liên quan tháo gỡ khó khăn, tạo môi trường đầu tư, hợp tác thuận lợi, minh bạch, đúng quy định; khuyến khích doanh nghiệp có năng lực tham gia nghiên cứu, đầu tư, hợp tác quốc tế, tiếp nhận và từng bước làm chủ công nghệ sản xuất vaccine tiên tiến tại Việt Nam.

Thứ trưởng Khoa học và Công nghệ Lê Xuân Định đánh giá cao sự chủ động, tiên phong của VNVC khi từ một hệ thống tiêm chủng quy mô, hiện đại đã mở rộng hoạt động sang lĩnh vực nghiên cứu, sản xuất vaccine chất lượng quốc tế. Theo Thứ trưởng, kế hoạch hợp tác với các đối tác quốc tế tạo tiền đề để Việt Nam tiếp nhận, chuyển giao và làm chủ công nghệ tiên tiến, chủ động nguồn cung, giảm giá thành vaccine và hướng tới xuất khẩu.
Để hợp tác đạt hiệu quả, Thứ trưởng đề nghị các bên tập trung vào 3 trọng tâm.
Thứ nhất, đẩy mạnh liên kết ba nhà, trong đó Nhà nước định hướng cơ chế, chính sách; nhà trường tham gia nghiên cứu, làm chủ công nghệ; doanh nghiệp đầu tư sản xuất và thương mại hóa sản phẩm, bảo đảm các tiêu chuẩn quốc tế, an toàn sinh học và an ninh mạng.
Thứ hai, chú trọng nghiên cứu, làm chủ các công nghệ lõi như mRNA, nano lipid, hướng tới sản xuất vaccine phòng bệnh truyền nhiễm và điều trị ung thư.
Thứ ba, phối hợp chặt chẽ với các đơn vị chức năng của Bộ Khoa học và Công nghệ trong xây dựng tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật quốc gia cho các dòng sản phẩm công nghệ chiến lược, bảo đảm phù hợp thực tiễn, đồng thời bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ, tạo dựng tài sản trí tuệ và thúc đẩy đổi mới, phát triển bền vững ngành y sinh Việt Nam.
“Bộ Khoa học và Công nghệ cam kết luôn sẵn sàng hỗ trợ tối đa về cơ chế, chính sách và thủ tục pháp lý, tạo điều kiện thuận lợi để thúc đẩy hợp tác chuyển giao công nghệ, nâng cao năng lực tự chủ vaccine của Việt Nam”, Thứ trưởng Lê Xuân Định nhấn mạnh.

Sản xuất vaccine là lĩnh vực có yêu cầu kỹ thuật cao, đòi hỏi vốn đầu tư lớn, công nghệ tiên tiến, nhân lực trình độ cao và hệ thống kiểm soát chất lượng nghiêm ngặt. Vì vậy, việc VNVC được MSD lựa chọn là đối tác hướng tới chuyển giao một số công nghệ sản xuất vaccine đang lưu hành toàn cầu được kỳ vọng tạo thêm cơ hội để Việt Nam nâng cao năng lực trong lĩnh vực này.
Tiến sĩ Marc Gailhardou, Chủ tịch MSD khu vực các thị trường Liên lục địa, cho biết với hơn 130 năm kinh nghiệm và chuyên môn trên toàn cầu, MSD kỳ vọng đóng góp thế mạnh của mình vào mối quan hệ hợp tác dự kiến với VNVC. Thông qua việc kết hợp thế mạnh của hai bên, MSD hy vọng sẽ góp phần thúc đẩy các nỗ lực phòng ngừa bệnh tật và tạo ra những giá trị bền vững cho sức khỏe người dân Việt Nam.
Ông Ngô Chí Dũng, Chủ tịch Hội đồng quản trị kiêm Tổng Giám đốc VNVC, cho biết gần 10 năm qua, VNVC đã hợp tác chặt chẽ với MSD, đưa nhiều loại vaccine đến với trẻ em và người lớn tại Việt Nam. Trên nền tảng hợp tác này, hai bên quyết định tiến tới kế hoạch hợp tác chiến lược, chuyển giao một số công nghệ sản xuất vaccine, góp phần hỗ trợ các chương trình và mục tiêu y tế công cộng quốc gia.

Theo ông Ngô Chí Dũng, sản xuất vaccine là chiến lược đầu tư dài hạn, đòi hỏi nguồn lực lớn, công nghệ tiên tiến, nhân lực chất lượng cao và hệ thống quản trị chất lượng đạt chuẩn quốc tế. Với định hướng đó, VNVC đã đầu tư xây dựng nhà máy sản xuất vaccine, chuẩn bị nền tảng công nghệ và mở rộng hợp tác với các tập đoàn hàng đầu thế giới, sẵn sàng cho lộ trình tiếp nhận và từng bước làm chủ công nghệ sản xuất tiên tiến.
“Kế hoạch hợp tác với MSD đánh dấu bước tiến quan trọng trong chiến lược này, mở ra cơ hội tiếp cận công nghệ sản xuất và kinh nghiệm quản trị chất lượng quốc tế, từng bước đưa Việt Nam tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị công nghiệp vaccine toàn cầu, góp phần chủ động nguồn cung, mở rộng cơ hội tiếp cận vaccine cho người dân và bảo đảm an ninh y tế quốc gia”, ông Ngô Chí Dũng nhấn mạnh.
Để chuẩn bị cho quá trình tiếp nhận chuyển giao, VNVC đang đầu tư xây dựng nhà máy vaccine và sinh phẩm với các thiết bị, công nghệ hiện đại, định hướng đáp ứng các tiêu chuẩn quốc tế WHO-GMP, EU-GMP và FDA-cGMP.

Giai đoạn 1 của dự án dự kiến có tổng vốn đầu tư gần 3.000 tỷ đồng, hướng tới sản xuất vaccine từ năm 2028 và có sản phẩm thương mại hóa từ năm 2029.
Nhà máy được đầu tư các công nghệ như robot, hệ thống chuyển vật liệu vô trùng không tiếp xúc (No Touch Transfer), công nghệ tiệt trùng bằng hơi nước, nhằm hạn chế sự can thiệp trực tiếp của con người, giảm nguy cơ nhiễm khuẩn chéo và nâng cao độ chính xác trong sản xuất.
Với công suất thiết kế 120 triệu liều mỗi năm, nhà máy dự kiến có khả năng sản xuất nhiều dạng thành phẩm như lọ dung dịch, lọ đông khô, xi lanh và bút tiêm, hướng tới đáp ứng nhu cầu trong nước và xuất khẩu.